DE IMPACT EN INZET VAN TEAMFRL SCHIERMONNIKOOG Inisjatyf fan JAARVERSLAG 2024
TeamFRL Schiermonnikoog De Opslach 61 8448 GV Heerenveen DIT JAARVERSLAG IS EEN UITGAVE VAN: ‘Samen in beweging voor een vitale mienskip’ In 2024 hebben we ons met veel enthousiasme ingezet om bewegen en gezondheid toegankelijk te maken voor de bewoners van Schiermonnikoog. Van jong tot oud, en met speciale aandacht voor kwetsbare groepen: onze gezamenlijke inspanningen zorgden ervoor dat bewegen een centrale plaats kreeg in het dagelijks leven van de eilandbewoners. Dit droeg bij aan meer gezondheid, vitaliteit én verbinding binnen onze eilandgemeenschap. Hiermee hebben we belangrijke stappen gezet op het gebied van: • Terugdringen van gezondheidsachterstanden • Creëren van een gezonde, beweegvriendelijke leefomgeving • Versterken van sociale verbindingen • Stimuleren van een gezonde leefstijl voor iedereen • Bevorderen van mentale en fysieke weerbaarheid • Ondersteunen van gezond en vitaal ouder worden Een van de hoogtepunten dit jaar was de succesvolle uitvoering van verschillende programma’s die sport en welzijn met elkaar verbinden. Van wekelijkse beweegactiviteiten voor senioren, de Monnikenloop tot meerdere activiteiten voor kinderen en jongeren: dankzij de intensieve samenwerking met gemeente, basisschool Yn de Mande, het voortgezet onderwijs, de Inspecteur Boelensschool, lokale organisaties en sportverenigingen konden we activiteiten aanbieden die impact hadden. Met trots presenteren we dit jaarverslag en bedanken we iedereen die heeft bijgedragen aan dit succesvolle jaar. We kijken uit naar 2025, waarin we samen blijven werken aan vitaliteit, verbinding en gezondheid op de Waddeneilanden! VOORWOORD VEEL LEESPLEZIER! 3 Regiomanager Miranda Veenstra BIJDRAGEN AAN DE SPEERPUNTEN VAN GEMEENTE SCHIERMONNIKOOG Terugdringen gezondheidsachterstanden Gezonde en fysieke leefomgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten Versterken van de (verbinding met de) sociale basis Gezonde leefstijl mogelijk maken voor iedereen Versterken mentale weerbaarheid en fysieke gezondheid Gezond en sterker ouder worden info@sportfryslan.nl team.frl/schiermonnikoog
Marije Dewi Miranda HET TEAM Buurtsportcoach & Coördinator Sport en Preventie Vakleerkracht TROTS OP TEAM SCHIERMONNIKOOG Regiomanager 5
0-4 jaar 08 jongeren 4-12 jaar & jongeren 12 BINNEN DEZE GEBIEDEN MAKEN WE IMPACT 7 18 Volwassenen Senioren 22 IMPACTGEBIEDEN jongeren Clubondersteuning 26
EEN ACTIEVE START VOOR DE ALLER- KLEINSTEN 0-4 JAAR Klimmen en klauteren, rennen en springen: bewegen is leuk én belangrijk. Zeker voor de allerkleinsten. Door vroeg te investeren in bewegen, leg je de basis voor een gezond en actief leven. Sporten en bewegen versterkt de motorische vaardigheden én stimuleert sociale, cognitieve en emotionele groei. Daarom maakt TeamFRL zich samen met opvanglocaties en sportaanbieders sterk voor een actieve start voor de allerkleinsten. We maken bewegen leuk en toegankelijk en stimuleren ouders om te kiezen voor een actieve opvoeding. 9
OVERZICHT VAN ALLE ANDERE ACTIVITEITEN VOOR 0-4 JAAR 0-4 JAAR 10 11 JONG EN OUD SAMEN BEWEGEN actief waren onder begeleiding van de fysiotherapeut. De kleuters brachten energie, terwijl de ouderen hen met enthousiasme volgden. Deze activiteiten versterkten niet alleen de motorische en sociale vaardigheden van beide groepen, maar zorgden ook voor een sterke sociale cohesie. Het was hartverwarmend om de blije gezichten en het gedeelde plezier te zien. Samenwerkingspartners: Yn de Mande, fysiotherapeut, JOGG In 2024 bracht TeamFRL jong en oud samen op Schiermonnikoog met beweegactiviteiten die plezier en verbinding centraal stelden. We bereikten alle 10 kleuters van het eiland en zo’n 25 tot 30 ouderen, die samen een uur lang De kleuters brengen zoveel energie; ouderen gaan hierin mee en genieten volop! Buurtsportcoach UITGELICHT PROJECT 10 25-30 kleuters per activiteit ouderen per activiteit IMPLEMENTEREN VAN BEWEEGSTIMULERING BINNEN DE PEUTEROPVANG In 2024 hebben we op Schiermonnikoog de eerste stappen gezet om bewegen bij peuters een vaste plek te geven. Samen met de kinderopvang hebben we hiervoor het beweegprogramma Beweeghummeltjes geselecteerd. Vanaf het eerste kwartaal van 2025 gaat dit programma wekelijks van start op de kinderopvang. Beweeghummeltjes is speciaal ontworpen voor iedereen die met peuters werkt en zit boordevol kant-en-klare spelletjes. Deze zijn verwerkt in een handige app met ingesproken opdrachten, foto’s en een praatplaat. Daarnaast zijn er spelkaarten, een handleiding met planning en een beweegbox vol gevarieerd materiaal. Op welke locatie je ook bent, dit programma maakt het eenvoudig om peuters in beweging te krijgen en hun motorische vaardigheden te stimuleren. Samenwerkingspartners: Basisschool Yn de Mande, kinderopvang
BEWEGEN ALS BASIS 4-12 JAAR & JONGEREN Bewegen geeft kinderen én jongeren een stevige fysieke en mentale basis. Voor nu en later. Kinderen die gevarieerd bewegen, voelen zich zekerder, leren beter omgaan met tegenslagen en blijven vaker sporten. Bovendien verkleint bewegen de kans op overgewicht. Daarom investeert TeamFRL in goed bewegingsonderwijs, motorische screening en een kennismaking met verschillende sporten, waaronder Fryske sporten. Met ouders en de school brengen wij kinderen en jongeren in beweging zodat ze een leven lang plezier ervaren in een gezonde, actieve leefstijl. 13
MOTORISCHE REMEDIAL TEACHING (MRT) 17 leerlingen uit groep 7 & 8 Waarom zou gezond eten voor kinderen saai moeten zijn? Met Kindermenu 2.0 hebben we samen met leerlingen, lokale restaurants en partners gezonde, regionale én superlekkere gerechten ontwikkeld voor kindermenukaarten. Leerlingen van groep 7 en 8 van Basisschool Yn de Mande en klas 1-3 van de Inspecteur Boelensschool doken onder begeleiding van een chef-kok de keuken in. Na een workshop over gezonde voeding bedachten de kinderen recepten, kookten ze hun eigen gerechten en presenteerden ze die aan een jury. Het resultaat? Drie kleurrijke gerechten staan inmiddels op de kaart bij restaurant WadAnderz – en de kinderen kunnen ze trots met hun ouders bestellen! Met spelregels zoals “minimaal 100 gram groenten” en “groente als middelpunt” leerden de kinderen spelenderwijs dat gezond eten niet alleen goed is, maar ook leuk en lekker kan zijn. Dit project laat zien hoe gezonde voeding tastbaar en relevant wordt gemaakt voor de jongste eilandbewoners. Op Schiermonnikoog hebben we mooie stappen gezet om de motorische ontwikkeling van kinderen in groep 1 t/m 8 extra aandacht te geven. Het afgelopen jaar screende de gymdocente alle leerlingen met een onderdeel van de 4Ssen-test, waarna kinderen met een achterstand een volledige test en waar nodig aanvullende begeleiding krijgen. Met behulp van individuele of kleine groepslessen (2-3 kinderen) verbeterden deze leerlingen hun motoriek. Dit helpt hen om met plezier te bewegen en legt een basis voor een actieve, gezonde toekomst. Ondanks uitdagingen, zoals het tijdelijk ontbreken van een gymzaal door de bouw van het nieuwe LOC, wist de gymdocente een aangepast lesprogramma te ontwikkelen. Hierdoor kregen alle kinderen, inclusief MRT-leerlingen, de juiste ondersteuning. Bovendien is de sociale kaart met doorverwijsorganisaties compleet, zodat we passende ondersteuning kunnen bieden. De MRT-opleiding, die de gymdocente momenteel volgt, biedt nieuwe handvatten om het beweegaanbod verder te versterken en de motorische vaardigheden van de leerlingen te verbeteren. 13 leerlingen uit klas 1 t/m 3 KINDERMENU 2.0 56 leerlingen uit groep 1 t/m 8 zijn gescreend UITGELICHT PROJECT UITGELICHT PROJECT 4-12 JAAR & JONGEREN 15 14 Samenwerkingspartners: Basisschool Yn de Mande, Inspecteur Boelensschool, WadAnderz, De4Dames, pluktuin, lokale boeren, Schier Academy Samenwerkingspartners: Yn de Mande, MRT-specialisten, GGD
COÖRDINATIE & INTERMEDIAIR JEUGD- EN VOLWASSENENFONDS SPORT & CULTUUR In 2024 werd de buurtsportcoach op Schiermonnikoog actief ingezet als intermediair voor het Jeugd- en het Volwassenenfonds Sport & Cultuur. Deze fondsen maken het mogelijk dat kinderen tot 17 jaar en volwassenen met een smalle beurs kunnen deelnemen aan sport- en cultuuractiviteiten. Om het fonds onder de aandacht te brengen, werden tijdens evenementen flyers verspreid, zoals bij de Sportweek. Ook is het fonds regelmatig vermeld in de gemeentelijke nieuwsbrief en in de nieuwsbrieven van de eilander scholen. Hoewel er op Schiermonnikoog nog geen gebruik is gemaakt van de fondsen, blijft zichtbaarheid een belangrijk speerpunt. Samen blijven we ons inzetten om financiële drempels weg te nemen en sport en cultuur voor iedereen bereikbaar te maken. Samenwerkingspartners: Jeugdfonds Sport & Cultuur, Volwassenenfonds Sport & Cultuur, sportaanbieders SPORTWEEK EN SPORTWEEKEND SCHIERMONNIKOOG In 2024 stond Schiermonnikoog twee keer in het teken van sport en beweging: tijdens de Sportweek in april en het Sportweekend in oktober. Tijdens de sportweek van 15 t/m 21 april stelden sportclubs en sportaanbieders gratis hun deuren open. Naast dit aanbod konden er ook nieuwe sport- en beweegactiviteiten uitgeprobeerd worden. Met 255 enthousiaste deelnemers inspireerden we jong en oud om (meer) te bewegen. In oktober vierde Turnlust haar 75-jarig jubileum. Alle sportaanbieders van Schiermonnikoog zorgden ervoor dat dit jubileum feestelijk gevierd werd. Met een sportmarkt als aftrap op de vrijdagmiddag, waar eilanders hun sportiviteit konden testen en prijzen konden winnen, zoals de felbegeerde gouden dumbbell en Willempie. En als afsluiter van het weekend de allereerste editie van het Tegendewindinfietsen. Wat was het een succes! Deze evenementen boden niet alleen een laagdrempelige manier om kennis te maken met het sportaanbod, ze brachten het eiland ook weer even samen. 17 16 4-12 JAAR & JONGEREN 255 deelnemers deden mee aan de sportweek 10 25 stations waren er op de sportmarkt voor jong en oud deelnemers deden mee aan het tegen de wind in fietsen Samenwerkingspartners: Sportraad Schiermonnikoog, basisschool Yn de Mande, Boelensschool, sportaanbieders, gemeente, horeca
SAMEN STERKER ÉN GEZONDER VOLWASSENEN Sporten en bewegen is niet alleen gezond. Het brengt mensen ook samen. Dit maakt het zo belangrijk dat iedereen de kans krijgt om mee te doen. Sport Fryslân zet zich daarom in voor toegankelijke sportmogelijkheden voor iedereen, ook voor kwetsbare groepen. Door financiële drempels weg te nemen en laagdrempelige activiteiten te organiseren, zorgen wij ervoor dat iedereen mee kan doen. Ook bouwen wij samen met zorginstanties en verenigingen aan een fitte en hechte eilandgemeenschap waarin iedereen meetelt en meedoet. 19
0-4 JAAR 20 21 VOLWASSENEN SEIZOENSPROGRAMMA WINTERMAANDEN – het programma biedt voor elk wat wils. Daarnaast bevat de gids een sociale kaart met zorg- en welzijnsorganisaties, zodat inwoners weten waar ze terechtkunnen. Dankzij de Paidwiizer kunnen eilanders gemakkelijk ontdekken hoe ze in het laagseizoen meer kunnen bewegen, iets nieuws leren of simpelweg plezier beleven. De gids herinnert aan de oude cursuskrant en is een groot succes, mede dankzij de samenwerking tussen sport, cultuur en maatschappelijke aanbieders. Voor volgend jaar wordt ingezet op nóg meer activiteiten en een uitgebreidere editie. Met de lancering van de Eilander Paidwiizer heeft Schiermonnikoog een prachtige traditie nieuw leven ingeblazen. Dit boekje, met zo’n 70 pagina’s vol activiteiten, geeft een compleet overzicht van wat eilanders in de wintermaanden kunnen doen. Van haken en zangles tot volleybal en lezingen Wat zijn wij trots op de eerste editie van onze EILANDER PAIDWIIZER, de activiteitenagenda voor inwoners van Schiermonnikoog! Ilja Zonneveld, wethouder gemeente Schiermonnikoog UITGELICHT PROJECT Samenwerkingspartners: Zorg en welzijn, culturele partijen, sportaanbieders, maatschappelijke aanbieders 70 pagina’s vol activiteiten
MET PLEZIER YN BEWEGING SENIOREN Als de jaren gaan tellen, wordt bewegen steeds belangrijker. Een actieve leefstijl verbetert niet alleen balans, mobiliteit en weerstand, het verkleint ook de kans op eenzaamheid. Met TeamFRL zorgen wij dat senioren in beweging blijven. Bijvoorbeeld door activiteiten te organiseren en aangepaste beweegprogramma’s te ontwikkelen. We focussen op plezier, verbinding en zelfvertrouwen. Zo werken we samen aan een vitale en verbonden generatie ouderen. Want je bent nooit te oud om te bewegen! 23
Fietsen is één van de meest geliefde vrijetijdsbestedingen onder senioren. Het houdt hen gezond, vitaal en mobiel. Toch neemt de kwetsbaarheid in het verkeer toe naarmate de leeftijd stijgt. Het programma Doortrappen helpt senioren om zo lang mogelijk veilig te blijven fietsen. In 2024 organiseerden we op Schiermonnikoog drie Doortrappen-activiteiten. Dit bleek een groot succes. De aftrap op 27 maart stond in het teken van helmen en spiegels, waarbij de wethouder en de fysiotherapeut de dag openden. Senioren konden helmen passen en bestellen, volledig vergoed door de gemeente. Na een puzzeltocht van 12 km genoten de deelnemers van een heerlijke lunch. Het thema Happen en Trappen op 24 september combineerde een fietstocht met stops bij drie restaurants en hersenkrakers op de route. Voor wie niet zelfstandig kon fietsen, waren er duofietsen beschikbaar. Op 2 oktober vond de Fiets Totaaldag plaats, waar driewielfietsen werden uitgeprobeerd en gratis fietsspiegels werden gemonteerd. Samenwerkingspartners: Gemeente Schiermonnikoog, fietsenmakers, Fietsersbond, project Doortrappen, ouderenwerker 56 41 14 deelnemers deden mee aan de aftrap van het doortrappen deelnemers deden mee aan Happen en Trappen deelnemers deden mee aan de fiets totaaldag UITGELICHT PROJECT SENIOREN 24 25 DOORTRAPPEN VALPREVENTIE: STEVIG BLIJVEN STAAN OP SCHIERMONNIKOOG Elke vier minuten belandt in Nederland een 65-plusser op de eerste hulp na een val, vaak met grote gevolgen voor mobiliteit en zelfredzaamheid. Op Schiermonnikoog maken we ons daarom sterk voor het verminderen van valincidenten en het vergroten van bewustwording rondom valpreventie. In september 2024 startte een werkgroep met de ontwikkeling van een integrale ketenaanpak valpreventie. Het doel is om ouderen langer zelfstandig te laten wonen en hun valrisico’s te verminderen. Hoewel de cursus dit jaar nog niet kon starten, wordt 2025 afgetrapt met de 'Stevig Staan Week'. Hierin staan voorlichting, screening en testen centraal. De cursus zelf, aangeboden door de fysiotherapeut en de buurtsportcoach, richt zich op praktische ondersteuning en bewustwording om valincidenten te voorkomen. Deze gezamenlijke aanpak brengt zorgprofessionals, mantelzorgers en welzijnscoördinatoren samen en biedt een stevig fundament voor valpreventie. Samenwerkingspartners: Gemeente Schiermonnikoog, fysiotherapeut, VeiligheidNL, WMO, mantelzorgondersteuner, ouderenwerker
VITALE CLUBS, EEN STERKE MIENSKIP CLUBONDERSTEUNING Sportclubs vormen het hart van onze gemeenschap. Maar veranderingen in sporttrends en een groeiend tekort aan vrijwilligers vragen om nieuwe aanpakken. Sport Fryslân ondersteunt verenigingen met beleid, ledenwerving en vernieuwend sportaanbod. Door kennis te delen en samen te werken, gaan wij voor toekomstbestendige clubs en verenigingen. Zo blijft sport toegankelijk voor iedereen en blijven verenigingen dé plek waar beweging en ontmoeting samenkomen. 27
SPORT & PREVENTIE: VERBINDING VOOR EEN GEZONDER SCHIERMONNIKOOG De Coördinator Sport & Preventie heeft op Schiermonnikoog een belangrijke rol gespeeld in het verbinden van sport, bewegen en gezondheid. In 2024 is, met het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en Sportakkoord II als basis, een lokale aanpak ontwikkeld. Deze aanpak richtte zich op het verbeteren van gezondheidsvraagstukken en leidde tot duidelijke tijdspaden en activiteiten. Vanaf het derde kwartaal werkte een toegewijd team samen met beleidsmedewerkers en de Sportraad om deze doelen te realiseren. Dit resulteerde in duidelijke tijdspaden en samenhangende activiteiten gericht op gezondheid, sport en bewegen. Dankzij de coördinator is de samenwerking met beleidsmedewerkers en de Sportraad versterkt, en is er actief bijgedragen aan de doelen van het GALA en de Brede SPUK. Samenwerkingspartners: Gemeente Schiermonnikoog, Sportraad, Waddeneilanden CLUBONDERRSTEUNING 29 28 OVERZICHT VAN ALLE ACTIVITEITEN VOOR CLUBONDERSTEUNING EHB(S)O: EERSTE HULP BIJ SPORT ONGEVALLEN OP SCHIERMONNIKOOG Eerste hulp bij sportongevallen (EHB(S)O) is belangrijk voor een veilige sportomgeving. Of het nu gaat om een lichte blessure of een noodsituatie zoals een hartstilstand, het geeft een veilig gevoel als er altijd iemand aanwezig is die kan helpen. Om dit op Schiermonnikoog te waarborgen, organiseert de buurtsportcoach een EHB(S)O- en BHV-cursus voor sportverenigingen en sportaanbieders. Hoewel de cursussen in 2024 niet konden plaatsvinden, hebben we al wel alle voorbereidingen getroffen voor de uitvoering in 2025. Hierbij wordt stilgestaan bij de specifieke risico’s van de sporten op het eiland, zoals badminton, voetbal, volleybal, zwemmen, tennis en paardrijden. Met minimaal acht deelnemers van verschillende verenigingen wordt hiermee een belangrijke stap gezet naar een veiligere sportomgeving voor alle eilanders. Samenwerkingspartners: Sportverenigingen, sportaanbieders, EHBO van Jan TRAJECTBEGELEIDING VOOR DE CLUBS: SAMEN STERKER De Sportraad op Schiermonnikoog werkt aan een sterke toekomst voor sportverenigingen door samenwerking en ondersteuning centraal te stellen. Door verenigingen te koppelen en te begeleiden, ontstaan kansen op het gebied van organisatie, vrijwilligerswerving en faciliteiten. Dit helpt verenigingen niet alleen om te blijven bestaan, maar ook om te groeien. De sportcoördinator informeert verenigingen via de Sportraad over ontwikkelingen en biedt hulp waar nodig. Alle vier de verenigingen en bijna alle sportaanbieders doen mee. Dit zorgt voor een duurzame samenwerking. Samenwerkingspartners: Sportaanbieders, NOC*NSF, clubondersteuner, adviseur lokale sport
Inisjatyf fan EK YN 2025 SETTE WY DE YNWENNERS FAN DE GEMEENTE WER YN BEWEGING. GRUTSK OP ÚS RESULTATEN YN 2024! TeamFRL Schiermonnikoog De Opslach 61 8448 GV Heerenveen info@sportfryslan.nl team.frl/schiermonnikoog
sportfryslan.nlRkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=