DE INZET EN IMPACT IN GEMEENTE NOARDEAST-FRYSLÂN Jaarverslag 2025 Samen zijn we yn beweging voor een vitale mienskip in gemeente Noardeast-Fryslân. Dit jaarverslag toont de impact die we in 2025 met elkaar gecreëerd hebben. Beweegteam Noardeast-Fryslân 1
Bewegen is meer dan actief zijn. Het brengt plezier, verbinding en gezondheid en vormt vaak de eerste, laagdrempelige stap naar meedoen en ontmoeten. In een tijd van vergrijzing en toenemende druk op zorg en welzijn is die preventieve kracht van sport en bewegen belangrijker dan ooit. Met trots presenteren wij het jaarverslag 2025 van Beweegteam Noardeast-Fryslân. In dit verslag laten we zien hoe sport en bewegen bijdragen aan een gezonde, verbonden en veerkrachtige samenleving. Samen met maatschappelijke partners werkten we aan gemeentelijke opgaven zoals valpreventie, kansrijk opgroeien, versterken sociale basis, kansengelijkheid en gezond ouder worden. Steeds weer stellen we ons de vraag: wat hebben inwoners nodig om in beweging te blijven, elkaar te ontmoeten en zelfstandig hun leven te leiden? 2025 liet opnieuw zien dat sport en bewegen méér opleveren dan activiteit alleen. Van spelenderwijs bewegende kinderen tot senioren die werken aan vitaliteit en balans: onze inzet draagt bij aan gezondheid, ontmoeting en zelfvertrouwen, dichtbij huis en passend bij de mienskip. Deze resultaten zijn het resultaat van samenwerking. Ik ben trots op het team en dankbaar voor alle partners, vrijwilligers en inwoners die hieraan hebben bijgedragen. Samen blijven we in beweging voor een vitaal Noardeast-Fryslân. Jaarverslag 2025 SAMEN YN BEWEGING VOORWOORD Een uitgave van Beweegteam Noardeast-Fryslân, onderdeel van Sport Fryslân. Nijewei 1 9104 DK Damwâld nefd@team.frl sportfryslan.nl/noardeast-fryslan Remco den Dulk Regiomanager 3 2
Afgelopen jaar hebben we ons als team, samen met lokale partners, dagelijks ingezet om de inwoners van Noardeast-Fryslân van jong tot oud in beweging te brengen én te houden. Door met plezier aan sporten en bewegen te werken, hebben we laten zien hoe bewegen bijdraagt aan een sterke, verbonden en vitale mienskip. Met die inzet blijven we stap voor stap toewerken naar een gezonde en actieve toekomst voor NoardeastFryslân. Jurjen Bosch Coördinator Sport & Preventie HET TEAM Anke Margryt v/d Veen-Jacobs Buurtsportcoach Vakleerkracht Lolke Dijkstra Buurtsportcoach Vakleerkracht Maxime Feenstra Buurtsportcoach Vakleerkracht Anton van Zwol Bente de Vries Eelke van der Heide Buurtsportcoach Buurtsportcoach Buurtsportcoach Vakleerkracht Rainer de Groot Remco Fennema Clubondersteuner Vakleerkracht Remco Kooistra Riemer Hoekstra Buurtsportcoach Vakleerkracht Buurtsportcoach Vakleerkracht Jacob Frimpong Jurjen Bosch Vakleerkracht Coördinator Sport & Preventie Suzanne de Beer Buurtsportcoach Vakleerkracht Tom van der Meer Buurtsportcoach Vakleerkracht Wessel Hoogterp Buurtsportcoach Sport & Spel Coach Wietse de Boer Vakleerkracht 5 4
PAGINA 34 0 - 4 JAAR JONGEREN 4 - 12 JAAR VOLWASSENEN SENIOREN CLUBONDERSTEUNING AANGEPAST SPORTEN PAGINA 8 PAGINA 22 PAGINA 12 PAGINA 28 PAGINA 46 PAGINA 40 PAGINA 56 IMPACTGEBIEDEN INHOUD BEWEGEN IN DE OPENBARE RUIMTE 7 6
EEN ACTIEVE START VOOR DE KLEINSTEN 0 - 4 jaar Kinderen van 0–4 jaar leggen de basis voor hun motorische, cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling. Beweging is daarbij onmisbaar. Spelenderwijs bewegen, kruipen, lopen, klimmen en buitenspelen, stimuleert taal, hersenontwikkeling en zelfvertrouwen. Tegelijkertijd vormt te veel stilzitten en schermtijd al in deze leeftijd een risico. Vroeg investeren in variatie, spel en plezierige beweegervaringen geeft kinderen een gezonde en kansrijke start. ZWEMFESTIJN In de herfstvakantie organiseerden we samen met het Tolhuisbad in Dokkum een Liz en Wes Spetterles een zwemfestijn voor kinderen van zes maanden tot en met vier jaar. Ouders konden zich via YnBeweging aanmelden om samen met hun kind mee te doen aan dit waterspektakel. Tijdens de les maakten ze kennis met spelletjes die bijdragen aan de watervrijheid van kinderen. Zo verzamelden ze eendjes, sprongen in het water, surften over een vlot en als afsluiting mochten ze van de glijbaan. Deze activiteit bracht het zwemaanbod in de regio onder de aandacht, stimuleerde watervrijheid en zorgde voor veel plezier. KINDEREN GENOTEN SAMEN MET HUN OUDERS/ VERZORGERS VAN HET ZWEMFESTIJN BEWEEGFLYER De beweegflyer is ontwikkeld om ouders eenvoudig toegang te geven tot het lokale beweegaanbod. Op de flyer staan QR-codes naar het beweegboekje op onze website, het Instagramaccount van Beweegfrummeltjes en YnBeweging. Het beweegboekje geeft een overzicht van alle activiteiten en mogelijkheden in de gemeente, zodat ouders weten waar hun kind kan bewegen. Ouders kunnen via de flyer thuis laagdrempelig aan de slag en op de hoogte blijven van actuele activiteiten. De flyer is verspreid bij alle kinderdagverblijven en peuteropvanglocaties in samenwerking met de JOGG-medewerker en het consultatiebureau. Daarnaast liggen exemplaren op consultatiebureaus om mee te nemen en bij jeugdverpleegkundigen, die ze kunnen meegeven tijdens consulten. 11 0-4 jaar 9 8
VERSCHILLENDE LOCATIES VERSCHILLENDE DAGEN PEUTERS EN KLEUTERS IN BEWEGING 3 8 175 BEWEEGFESTIJN Tijdens het beweegfestijn in de voorjaarsvakantie hebben we op drie dagen 175 peuters en kleuters in beweging gebracht op acht locaties in de gemeente. Er lag een grote beweegbaan klaar waar kinderen konden klimmen, klauteren, slingeren, springen, rennen, kruipen, balanceren en gooien. Op diverse plekken werkten we samen met de plaatselijke gymnastiekvereniging. Kinderen mochten na het festijn nog drie keer gratis meedoen bij de vereniging. Het zorgde voor veel plezier bij de kinderen en betrokkenheid van ouders. Sjoch mem, ik kin dit sels al. Deelnemer Beweegfestijn BEWEEGHUMMELTJES Beweeghummeltjes is een compleet beweegprogramma voor peuters dat aansluit bij de methoden die in de opvang worden gebruikt. Hierdoor kunnen pedagogisch professionals op een laagdrempelige manier dagelijks bewegen met peuters. In 2025 zijn tien nieuwe peuteropvanglocaties gestart met het programma. Kids First en Kinderopvang Friesland bieden het programma nu op hun locaties aan, waardoor in totaal veertien locaties een vast beweegmoment hebben. PEUTEROPVANGLOCATIES HEBBEN MET BEWEEGHUMMELTJES EEN VAST BEWEEGMOMENT GECREËERD 14 Elke dag doen we een leuke beweegvorm met de kinderen! Medewerker kinderopvang 0-4 jaar 11 10
KINDEREN DEDEN MEE MET DE SURVIVALRUN BEWEGEN ALS BASIS 4 - 12 jaar Kinderen van 4–12 jaar vormen de basis van onze samenleving. In deze periode ontwikkelen ze de motorische en sociale vaardigheden die bepalen of ze volwaardig kunnen meedoen op school, in sport en in de maatschappij. Bewegen geeft zelfvertrouwen en vergroot hun leer- en ontwikkelkansen. Maar schooldruk, schermtijd en minder buitenspelen maken bewegen niet vanzelfsprekend. Daarom is investeren in een rijk en inclusief beweegaanbod essentieel om kinderen gezond, vaardig en verbonden te laten opgroeien. SPORTDAGEN Met de sportdagen geven we kinderen een actieve en plezierige ervaring die bijdraagt aan hun sociale en fysieke ontwikkeling. Samen met Copini Buitensport hebben we een uitdagend survivalparcours opgezet in en rondom Oostmahorn, compleet met hindernissen en spannende uitdagingen. Naast basisscholen deed er ook een school voor speciaal basisonderwijs en een school voor voortgezet onderwijs mee. Daarnaast organiseerden we een ouder-kind koppelrun. In totaal hebben 35 scholen uit de gemeente deelgenomen en meer dan 2075 deelnemers genoten van deze sportieve dag. Dankzij de inzet van Copini Buitensport en Landal Esonstad, die meedachten over de route en hun terrein beschikbaar stelden, is het een groot succes geworden. FRYSKE SPORTEN Met Fryske sporten brengen we kinderen van groep 3 tot en met 8 in contact met het Friese erfgoed: keatsen, fierljeppen en skûtsjesilen. Deze sporten zijn belangrijk voor onze cultuur, maar kinderen komen er niet vanzelf mee in aanraking. Daarom hebben we kant-en-klare lespakketten ontwikkeld voor onze gymlessen en jagen we sport-en beweegaanbieders aan om clinics te verzorgen. Zo stimuleren we bewegen, vergroten we het sportaanbod en zorgen we dat deze tradities blijven bestaan. Op alle scholen waar we actief zijn als vakleerkracht is aandacht besteed aan Fryske sporten en er zijn meerdere clinics verzorgd. 2075 Survivalrun in De Skâns trekt 2800 kinderen 4-12 jaar 13 12
BEWEEGBOOST Met BeweegBOOST hebben we kinderen in groep 2 geholpen om hun motorische vaardigheden te verbeteren. Uit onderzoek blijkt dat deze vaardigheden al jaren achteruitgaan en dat slechts 55% van de kinderen voldoet aan de beweegrichtlijnen. Daarom hebben we op elf scholen een traject uitgevoerd. We starten met een beginscreening, waarna kinderen met een achterstand zes extra beweeglessen volgen. Tot slot meten we de voortgang met een eindscreening. In totaal zijn 150 leerlingen gescreend en 29 kinderen hebben meegedaan aan de extra lessen. Samen met kinderfysiotherapeuten, GGD Fryslân en basisscholen zorgen we ervoor dat bewegen weer leuk wordt en dat kinderen zich met vertrouwen ontwikkelen. KINDEREN NAMEN DEEL AAN HET BEWEEGBOOST-TRAJECT 29 GYMMATERIALEN CHECK Goed bewegingsonderwijs begint bij veilig en kwalitatief materiaal. Daarom hebben we op alle gymlocaties een uitgebreide controle uitgevoerd. Ons beweegteam heeft de kasten met klein gymmateriaal geïnventariseerd en beschadigde of ontbrekende materialen gemeld bij de gemeente. Na vervanging hebben we de locaties aangevuld, zodat kinderen veilig, gevarieerd en met plezier kunnen bewegen. Zo dragen we samen met onze partners bij aan een gezonde en actieve schoolomgeving. STERK! Met Sterk! hebben we in 2025 gewerkt aan de mentale weerbaarheid van kinderen. Niet ieder kind komt vanzelf voor zichzelf op of weet hoe het met dominant gedrag om kan gaan. De training is kortdurend, praktisch en speels. De school selecteert de kinderen die het meest baat hebben bij de lessen. Onze buurtsportcoach verzorgt op school een reeks van tien lessen, inclusief een ouderles. Kinderen leren goed voor zichzelf én voor een ander te zijn. De inhoud is gebaseerd op Rots en Water en Ut mut er út. Tijdens de laatste les doen ouders mee en zien ze wat hun kinderen hebben geleerd. In individuele gevallen verwijzen we door naar het gebiedsteam. BeweegBOOST op de basisschool Binnen een paar weken kan ze huppelen, wat ze voorheen nog niet kon. Haar evenwicht is ook duidelijk verbeterd. Ze heeft betere concentratie en meer plezier in bewegen. Ouder van een deelnemend kind Hij is vrolijker en zich bewuster van zijn gedrag. Ook komt hij zelfverzekerder over in de omgang met andere kinderen. Ouder van deelnemer KINDEREN VAN ELF SCHOLEN VOLGDEN DE STERK! TRAINING OP SCHOOL 118 SCHOLEN HEBBEN EEN MOTORISCHE SCREENING IN GROEP 2 GEHAD 11 4-12 jaar 15 14
SPORTÛNDERFININGSWIKE In de eerste week van juli hebben we de Sportûnderfiningswike georganiseerd. Kinderen van alle basisscholen ontdekten samen met hun ouders of een andere volwassene meer dan dertig sporten. Elk jaar voegen we nieuwe sporten toe en houden we vaste favorieten. Ook voor peuters en kleuters. Dit jaar was er ook speciaal aanbod voor jongeren. Deelnemers deden mee aan een jubileumactie: ter ere van 60 jaar Sport Fryslân werd tien keer 60 euro verloot om te kunnen besteden op YnBeweging.frl. Met de Sportûnderfiningswike brengen we inwoners in beweging, verbinden we sportaanbieders en stimuleren we deelname aan de mienskip. DEELNEMERS IN DOKKUM E.O. SCHOOLSCHAATSEN Steeds minder kinderen komen door het ontbreken van natuurijs in aanraking met schaatsen. Daarom hebben we in 2025 het schoolschaatsprogramma actief onder de aandacht gebracht bij basisscholen. Het programma bestaat uit vier lessen voor groep 4 t/m 8, waarin leerlingen kennismaken met langebaanschaatsen, shorttrack, ijshockey en kunstschaatsen. Zo ervaren kinderen op een laagdrempelige manier het plezier van schaatsen en dragen we bij aan het behoud van deze Friese traditie. In totaal hebben 15 scholen uit de gemeente Noardeast-Fryslân meegedaan aan het schoolschaatsen, waardoor honderden kinderen het ijs hebben ontdekt. VAKANTIEACTIVITEITEN Tijdens schoolvakanties organiseren we sport- en beweegactiviteiten op verschillende locaties. In 2025 hebben we in de voorjaarsvakantie een Beweegfestijn gehouden in gymzalen van acht dorpen, samen met lokale gymverenigingen. Zo kregen verenigingen de kans om nieuwe leden te werven en kinderen konden volop bewegen. In totaal deden 491 kinderen mee. In de meivakantie organiseerden we in Kollum en Ferwert een Panna Knockout-toernooi, waar 47 kinderen aan deelnamen. Alle activiteiten waren gratis en toegankelijk voor iedereen, zodat kinderen ook buiten schooltijd actief en met plezier bezig konden zijn. UITLEEN SPORT- EN SPELMATERIALEN Veel scholen beschikken over beperkt speelmateriaal op het schoolplein, waardoor kinderen minder mogelijkheden hebben om actief en creatief te spelen. Om dit te verbeteren biedt ons beweegteam een uitleenservice met sport- en spelmaterialen. Scholen en sportaanbieders kunnen gratis materialen lenen en gebruikmaken van een pleinspelmap vol speelsuggesties. Ook sportverenigingen en clubs kunnen de materialen inzetten voor extra activiteiten of evenementen binnen hun eigen organisatie. Zo stimuleren we beweging, motorische ontwikkeling en spelplezier. In 2025 werd de service in totaal 30 keer gebruikt, door een combinatie van scholen en clubs, waardoor honderden kinderen extra speelkansen kregen. 1791 Sportûnderfiningswike in de media Kinderen gaan vol voor winst bij Knock Out-toernooi SPORTAANBIEDERS 35 ACTIVITEITEN 46 4-12 jaar 17 16
LEERLINGEN KRIJGEN ÉÉN OF TWEE KEER IN DE WEEK LES VAN EEN VAKLEERKRACHT BASISSCHOLEN MAKEN GEBRUIK VAN EEN VAKLEERKRACHT BEWEGINGSONDERWIJS 11 665+ ONDERWIJS IN BEWEGING Met Onderwijs in Beweging zorgen we voor kwalitatief goed bewegingsonderwijs op basisscholen. Onze vakleerkrachten geven niet alleen gymles, maar zijn ook ambassadeurs van beweging en verbinders in de wijk. In het schooljaar 2024-2025 werkten we samen met elf scholen in NoardeastFryslân. Wekelijks kregen meer dan 665 leerlingen afwisselende gymlessen waarin plezier en motorische ontwikkeling centraal stonden. Kinderen ontdekten hoe leuk bewegen is en namen de spellen mee naar het schoolplein en naschoolse activiteiten. Zo stimuleren we een actieve leefstijl en versterken we sociale vaardigheden. Webpagina bewegingsonderwijs Sport Fryslân Mijn gymmeester weet precies hoe ik leer en beweeg. Daardoor lukt gym altijd én is het leuk! Leerling uit groep 5 4-12 jaar 19 18
JEUGDFONDS SPORT & CULTUUR Met het Jeugdfonds Sport & Cultuur geven we kinderen uit gezinnen met weinig geld de kans om mee te doen aan sport of culturele activiteiten. Onze buurtsportcoaches helpen als meerkracht bij aanvragen voor contributies, sportkleding of materialen. We promoten het fonds actief bij scholen, verenigingen en via onze eigen activiteiten, zodat niemand aan de zijlijn hoeft te blijven staan. Zo zorgen we samen voor gelijke kansen en een actieve, sociale mienskip. AANVRAGEN VOOR SPORT OF CULTUUR IN NOARDEASTFRYSLÂN 234 Website: Jeugdfonds Sport & Cultuur Het Jeugdfonds zorgt ervoor dat kinderen zich fysiek, mentaal, sociaal en creatief kunnen ontwikkelen, en zo een stevige basis krijgen om later volwaardig mee te doen in de samenleving. Meerkracht Jeugdfonds Sport & Cultuur 4-12 jaar 21 20
ZELFVERZEKERD EN GEZOND DE WERELD IN Jongeren Jongeren tussen de 12 en 18 jaar staan voor grote uitdagingen: prestatiedruk, social media en de zoektocht naar hun identiteit. Dit kan leiden tot stress, ongezonde gewoontes en een gevoel van eenzaamheid. Met onze inzet willen we jongeren ondersteunen in hun mentale, fysieke en sociale gezondheid. Door sport, beweging en positieve leefstijlprogramma’s maken we gezondheid leuk, laagdrempelig en bereikbaar. FC STRAAT Tijdens FC Straat zijn 95 jongeren uit Feanwâlden en Dokkum verbonden met laagdrempelig straatvoetbal. We hebben twee voorrondes georganiseerd waarin jongeren hun techniek en samenspel hebben versterkt, gesteund door ouders die enthousiast langs de lijn staan. CIOS-studenten hebben meegeholpen bij de begeleiding en zorgden voor een veilige, energieke sfeer op het veld. De drie winnende teams, MO13, JO13 en JO15, zijn daarna met busjes naar Groningen gereisd voor de noordelijke finales. Daar hebben zij met veel inzet gespeeld en samen een sportieve dag beleefd, ook al vielen ze uiteindelijk af. Door de betrokkenheid van jongeren, ouders, scholen, CIOS-studenten en de regionale organisatie konden veel spelers meedoen en samen plezier maken. PLAYGROUNDS We hebben in 2025 vier Playgrounds-momenten georganiseerd om jongeren op en rond speelplekken samen te brengen. De bijeenkomsten draaiden om vrij bewegen, sportief plezier en het versterken van positieve ontmoetingen in de wijk. Met voetbal, voetvolley en kleine challenges hebben jongeren volop kunnen meedoen. In totaal hebben we 75 jongeren bereikt. We werkten hierbij samen met wijkpartners, relevante sportverenigingen en zowel bo- als voscholen, die hielpen bij het bereiken van jongeren en het ondersteunen van de activiteiten. Jongeren 23 22
SUBSIDIE SCHOOL & OMGEVING We hebben in 2025 3 VO-scholen in Noardeast-Fryslân begeleid bij het aanvragen van de subsidie School & Omgeving. Toen bleek dat ook het voortgezet onderwijs grote behoefte had aan extra ondersteuning en een sterker pedagogisch klimaat, zijn we in gesprek gegaan met Pro Dokkum, Lauwerscollege Kollum en Vakschool Dokkum. In samenwerking met het expertteam Jongeren hebben we een helder format ontwikkeld dat scholen konden gebruiken voor hun aanvraag. Voor het Lauwerscollege Kollum hebben we het volledige plan opgesteld en ingevuld; de Vakschool Dokkum heeft het format zelfstandig gebruikt. Dit heeft geleid tot twee succesvolle aanvragen, goed voor in totaal ruim drie miljoen euro voor nieuwe projecten die bijdragen aan gelijke kansen en een rijker aanbod voor jongeren. Pro Dokkum kon helaas niet deelnemen vanwege een te hoge CUMI-score, maar hun inzichten waren waardevol in het proces. SUBSIDIE TOEGEKEND AAN LAUWERS COLLEGE IN KOLLUM 1.500.000 ÛNTDEKKINGSREIS Met Ûntdekkingsreis hebben we in 2025 jongeren een veilige en ontspannen plek geboden om te ontdekken wat bij hen past. We hebben tien bijeenkomsten georganiseerd waarin zij nieuwe sportieve, speelse en creatieve activiteiten hebben uitgeprobeerd, samen hebben gewerkt en sociale vaardigheden hebben geoefend. Op Dockinga HAVO/VWO heeft daarnaast een aanvullende reeks van tien weken gedraaid. Drie jongeren zijn na afloop doorgestroomd naar het structurele aanbod binnen de sociale ontmoeting van Yfke. Zo ervaren jongeren plezier, ontdekken ze nieuwe interesses en zetten ze stappen in hun persoonlijke ontwikkeling. ACTIEVE PAUZE In 2025 hebben we op verschillende scholen korte beweegmomenten aangeboden die leerlingen tijdens de pauze uitnodigen om even in beweging te komen. Met eenvoudige spelvormen, balspellen en kleine uitdagingen geven we jongeren een toegankelijke kans om actief te zijn, plezier te maken en elkaar op een andere manier te ontmoeten. Samen met schoolteams, conciërges, docenten en andere ondersteunende collega’s hebben we 59 pauzemomenten georganiseerd waarin 1523 jongeren meedoen. Zo brengen we samen meer energie en ontspanning op het schoolplein. Wat fijn om in de pauze eens iets anders te doen dan binnen zitten. Even lekker bewegen geeft energie, en het is ook nog eens gezellig om samen met klasgenoten mee te doen. Leerling Lauwers College Kollum 1523 JONGEREN HEBBEN MEEGEDAAN AAN DE ACTIEVE PAUZE 59 ACTIEVE PAUZES GEORGANISEERD OP DE SCHOLEN 1.700.000 SUBSIDIE TOEGEKEND AAN VAKSCHOOL DOKKUM Jongeren 25 24
JONGEREN DEDEN MEE AAN DE VAKANTIEACTIVITEITEN VAKANTIEACTIVITEITEN In 2025 hebben we vijf vakantieactiviteiten georganiseerd in verschillende dorpen en steden, zodat jongeren ook tijdens schoolvakanties een plek hadden om te bewegen, elkaar te ontmoeten en plezier te maken. We hebben onder andere een MarioKart-toernooi, een blacklight-badmintonevent en meerdere edities van blacklight-trefbal aangeboden. Deze momenten brachten jongeren samen in een toegankelijke en positieve omgeving. Dankzij de inzet van jongerenwerk, buurtsportcoaches en lokale vrijwilligers hebben we 130 jongeren bereikt die hierdoor een actief en sociaal vakantiealternatief kregen. ZAALVOETBALTEAM TFA In 2025 hebben we met Zaalvoetbal Team TFA jongeren uit het jongenshuis in Dokkum wekelijks een sportief en sociaal moment geboden. Van januari tot en met mei en van september tot en met december zijn er iedere dinsdagavond trainingen en wedstrijden georganiseerd, waar gemiddeld tien jongeren aan deelnamen. Naast deze vaste avonden hebben we extra trainingen verzorgd die zich richtten op techniek, taalontwikkeling en het versterken van contact met Nederlanders. Deze structuur gaf de groep houvast, plezier en nieuwe ontmoetingen. De begeleiding van Recare sloot als gelijkwaardige partner aan bij de aanpak en uitvoering. 130 Blacklight trefbal in de herfstvakantie Jongeren 27 26
SAMEN STERKER ÉN GEZONDER Volwassenen Eén van de grootste uitdagingen in de volksgezondheid is de afnemende fysieke activiteit onder volwassenen. Dit vergroot het risico op chronische ziekten, stress en slaapproblemen en legt extra druk op de zorg. Tegelijk is bewegen het krachtigste preventiemiddel: het verbetert de fysieke en mentale gezondheid, verlaagt het risico op leefstijlziekten en versterkt het zelfvertrouwen. Sport en bewegen dragen bovendien bij aan sociale samenhang en participatie. De uitdaging is om volwassenen en met name kwetsbare groepen te bereiken met laagdrempelige beweeginterventies, ontwikkeld in samenwerking met zorg, werkgevers en maatschappelijke partners. BEWEGEN EN TAAL We hebben het project Bewegen en Taal dit jaar verder versterkt. Nieuwkomers hebben wekelijks een sportmoment gekregen als onderdeel van hun inburgeringscursus. Zo maken zij op een ontspannen manier kennis met verschillende (Fryske) sporten en oefenen zij tegelijk de Nederlandse taal. Onze buurtsportcoach begeleidt de lessen en werkt daarbij samen met Stavoor en meerdere sport- en beweegaanbieders. Door dit brede aanbod komt de groep telkens in aanraking met nieuwe sporten. Gemiddeld doen wekelijks 10 deelnemers mee, waardoor steeds meer nieuwkomers zich welkom voelen en hun plek vinden in de mienskip. BEWEEGMAKELAAR De beweegmakelaar heeft in 2025 inwoners geholpen om een passende sport- of beweegactiviteit te vinden. Veel mensen ervaren drempels, zoals gezondheidsklachten, sociale onzekerheid of financiële zorgen. Via onder andere Welzijn op Recept, Dokwurk, WerkPro, GGZ, Stjoer, het Leger des Heils, Partoer, het gebiedsteam en leefstijlcoaches komen we in contact met inwoners die een steuntje in de rug kunnen gebruiken. In persoonlijke gesprekken verkennen we hun wensen en mogelijkheden en zoeken we samen naar een activiteit die past bij hun situatie. Door nauw samen te werken met lokale sport- en beweegaanbieders ontstaat begeleiding die bijdraagt aan gezondheid, vitaliteit en meer meedoen in de mienskip. Zo hebben we vijftien inwoners ondersteund richting passend en duurzaam beweegaanbod. Meneer docent, ik ben blij dat we elke week kunnen sporten. Gaat het volgend jaar ook weer door? Saeed, deelnemer 10 DEELNEMERS DIE WEKELIJKS MEEDOEN BIJ DE BEWEEGACTIVITEIT Volwassenen 29 28
VOLWASSENENFONDS SPORT & CULTUUR We zijn als intermediair aangesloten bij het Volwassenenfonds Sport & Cultuur om volwassenen met financiële zorgen te helpen te blijven sporten. Steeds meer Friezen hebben moeite om rond te komen, waardoor sportdeelname onder druk staat. Drie buurtsportcoaches uit ons team dienen aanvragen in voor het vergoeden van contributiekosten en promoten het fonds actief bij verenigingen en tijdens activiteiten. Samen met het gebiedsteam, Dokwurk, Yfke, Opus 3, FoarDY, het Leger des Heils en diverse sport- en beweegaanbieders zorgen we ervoor dat meer inwoners kunnen meedoen, ongeacht hun financiële situatie. Zo maken we sporten bereikbaar voor iedereen die ondersteuning nodig heeft. AANVRAGEN ZIJN ER INGEDIEND VIA ONZE INTERMEDIAIRS 125 NATIONALE WANDELUITDAGING We hebben dit jaar een wandelgroep opgezet voor inwoners met diabetes of een verhoogd risico daarop. Bewegen helpt hen om zich fitter te voelen en meer grip te krijgen op hun gezondheid. In samenwerking met de Bas van de Goor Foundation en Balanza leefstijl expertisecentrum hebben we een wekelijkse groep gevormd van zes deelnemers, die meedoen aan de Nationale Wandeluitdaging. De uitvoering en begeleiding lagen volledig in handen van de professionals van Balanza, die daarnaast ook diverse workshops over leefstijl aanboden. Zo ondersteunen we deelnemers stap voor stap bij het werken aan een gezondere leefstijl en meer plezier in bewegen. BUURTKAMERS We hebben dit jaar in vier buurtkamers maandelijks beweegactiviteiten georganiseerd, samen met Stjoer en Yfke. De buurtkamers zijn plekken waar ontmoeten centraal staat en waar bewegen bijdraagt aan plezier, gezondheid en nieuwe sociale contacten. Onze buurtsportcoach heeft elke maand een passende activiteit verzorgd die deelnemers helpt zich zekerder te voelen en nieuwe stappen te zetten in hun persoonlijke ontwikkeling. Door in gesprek te gaan ontdekken we wat mensen leuk vinden, of ze al bij een sportclub zijn aangesloten en waar drempels liggen. Wanneer sport financieel niet haalbaar is, zetten we het Volwassenenfonds Sport & Cultuur in om deelname mogelijk te maken. Zo zorgen we samen voor meer beweging en verbondenheid in de buurt. Website Volwassenenfonds Sport & Cultuur Ik ben ontzettend blij dat ik gister de eerste les heb gevolgd, want het voelt echt als een opluchting! Ik ga het fonds zeker doorgeven binnen mijn eigen kring. Deelnemer Ik vind het zelf ook heel belangrijk dat mensen in beweging zijn. Doordat jij bent geweest probeer ik nu zelf ook één keer per week iets met de mensen te gaan doen op het gebied van beweging. Onno, locatie begeleider 4 BUURTKAMERS ZIJN ER MAANDELIJKS BEZOCHT Volwassenen 31 30
DOKWURK We hebben samen met Dokwurk een wandelgroep opgezet waarin medewerkers elke week in beweging komen, met ruimte voor fijne gesprekken en onderlinge verbinding. De buurtsportcoach begeleidt de groep en ziet hoe een vaste kern is ontstaan, terwijl er nog steeds nieuwe collega’s aansluiten. Op de top wandelden er zelfs 25 mensen mee. Daarnaast ondersteunt de coach als beweegmakelaar medewerkers die moeilijk hun weg vinden naar passend sport- en beweegaanbod. Er zijn vijf mensen begeleid richting een geschikte activiteit en zes anderen financieel geholpen via het Volwassenenfonds Sport & Cultuur, zodat ook zij structureel kunnen sporten. Zo versterken we stap voor stap de vitaliteit binnen Dokwurk én onder de inwoners van de gemeente. 8 DEELNEMERS WERDEN VANUIT DOKWURK GEHOLPEN DOOR DE BEWEEGMAKELAAR 15 WERKNEMERS LOPEN ER GEMIDDELD MEE MET DE DOKWURK CHALLENGE 6 WERKNEMERS WERDEN FINANCIEEL GEHOLPEN MET BEHULP VAN HET VOLWASSENFONDS SPORT & CULTUUR Volwassenen 33 32
FIT EN SOCIAAL IN HET LEVEN STAAN Senioren De samenleving vergrijst in snel tempo, wat zorgt voor extra druk op de zorg en een groei van het aantal mensen dat eenzaamheid ervaart. Ook het aantal valongevallen neemt toe, met grote impact op de zelfredzaamheid en gezondheid van senioren. Het is belangrijk dat ouderen gezond blijven, zodat zij langer zelfstandig kunnen wonen en actief blijven meedoen. Bewegen speelt daarin een grote rol: het vergroot de vitaliteit én het sociale netwerk van senioren. VITALITEITSMARKTEN We sloten aan bij vier vitaliteitsmarkten: twee in Dokkum, één in Kollum en één in Kollummerzwaag. Hier presenteerden we ons aanbod voor ouderen en informeerden we inwoners over relevante activiteiten. Dankzij onze deelname aan verschillende werkgroepen wisten we precies waar en wanneer deze bijeenkomsten plaatsvonden. Tijdens de markten gaven we informatie over bewegen, het belang ervan en de mogelijkheden, en gingen we actief in gesprek met bezoekers, wat duidelijk werd gewaardeerd. Daarnaast besteedden we aandacht aan valpreventie door inwoners te informeren over risico’s, praktische tips en lokale programma’s. Hierdoor konden we hen gericht adviseren en doorverwijzen naar activiteiten van onszelf en van onze samenwerkingspartners. Deze persoonlijke benadering zorgde ervoor dat inwoners daadwerkelijk gebruikmaakten van het aanbod, waardoor meer mensen in beweging kwamen en betrokken raakten bij lokale initiatieven. BEWEEGTUIN IIn Ferwert werd er wekelijks gesport in de beweegtuin om bewegen in de buitenlucht voor iedereen toegankelijk te maken. Het initiatief kwam van de gemeente NoardeastFryslân en is tot stand gekomen in samenwerking met zorgcentrum Foswert, Blije Balans en de lokale fysiotherapeut. De toestellen zijn geschikt voor zelfstandig gebruik, maar elke donderdagochtend begeleidde een docent van Blije Balans in samenwerking met de buurtsportcoach een groep deelnemers. Gemiddeld deden twaalf enthousiaste mensen mee aan deze sessies. Bij slecht weer week de groep uit naar de voetbalkantine van VV Wardy, waar de ochtend altijd gezellig werd afgesloten met een kop koffie. Senioren 35 34
(G)OUD MET OUD Eenzaamheid onder ouderen is een groeiend probleem. Daarom brachten we kleuters en senioren samen in beweging. In Ferwert en Kollum bezochten twaalf kleuters wekelijks woonzorgcentra Foswert en Meckama State. Onder begeleiding van een activiteitenbegeleider deden jong en oud samen eenvoudige, speelse oefeningen. Het leverde niet alleen beweging op, maar ook plezier en sociale verbinding. Senioren en kleuters genoten zichtbaar en zochten elkaar ook op tijdens Sint-Maarten, Kerst en Pasen. KLEUTERS NAMEN DEEL AAN (G)OUD MET OUD 110 VALPREVENTIEWEEK Tijdens de Valpreventieweek hebben we aandacht gevraagd voor het grote risico op vallen bij ouderen. Jaarlijks vallen in Nederland ongeveer één miljoen ouderen, vaak met ernstige gevolgen zoals kneuzingen of botbreuken. Om dit probleem onder de aandacht te brengen, hebben we via diverse mediakanalen informatie gedeeld over hoe vallen kan worden voorkomen. Daarnaast hebben we één gerichte activiteit georganiseerd waarin ouderen praktische tips en oefeningen kregen om hun balans en veiligheid te verbeteren. Zo dragen we samen bij aan een gezondere en veiligere leefomgeving voor ouderen in de gemeente Noardeast-Fryslân. DOORTRAPPEN Fietsen is een geliefde vrijetijdsbesteding voor senioren: gezond, vitaal en mobiel. Maar met het stijgen van de leeftijd neemt ook de kwetsbaarheid in het verkeer toe. Met het programma Doortrappen helpen we ouderen om zo lang mogelijk veilig te blijven fietsen. In maart is een nieuwe groep in Anjum gestart met tien deelnemers. Zij fietsten negen keer onder begeleiding van een buurtsportcoach en volgden een fietsvalpreventieles bij een fysiotherapeut. In Dokkum zijn de groepen samengevoegd en ondersteund, en organiseerden we het thema Toer langs de Boer voor alle Doortrapgroepen, waaraan 50 deelnemers meefietsten. Nieuws: Gymles brengt jong en oud samen Meer informatie over Doortrappen Doet mij weer aan vroeger denken, toen ik nog zo’n klein meisje was. Bewoonster zorginstelling Doortrappen heeft mij een fietsmaatje opgeleverd! Deelnemer Doortrappen 45 SENIOREN NAMEN DEEL AAN(G)OUD MET OUD Senioren 37 36
VALPREVENTIE Binnen de gemeente Noardeast-Fryslân zetten we ons actief in om valincidenten te verminderen en de bewustwording hierover te vergroten. In 2025 volgden in 19 groepen in totaal 149 senioren een valpreventietraining via In Balans of Otago bij een fysiotherapiepraktijk. Daarnaast organiseerden we samen met fysiotherapeuten meerdere voorlichtingsbijeenkomsten over valpreventie. Met 173 inwoners deelden we praktische tips, inzichten en testten we het valrisico. Hiermee versterken we de gezondheid, vitaliteit en zelfstandigheid van ouderen. Verder startten we op twee nieuwe en twee bestaande locaties met het programma Sûn âlder wurde, waarin onderdelen van In Balans zijn verwerkt. Hieraan deden 93 senioren mee. Het achtweekse programma richtte zich op bewegen, sociale ontmoeting en voorlichting over gezond ouder worden. Het vervolgprogramma trekt wekelijks ongeveer 60 deelnemers. INWONERS VOLGDEN DE IN BALANS OF OTAGO TRAINING 149 Project Sûn Âlder Wurde 93 MENSEN DEDEN MEE MET SÛN ÂLDER WURDE 173 INWONERS WAREN AANWEZIG BIJ BIJEENKOMSTEN OVER VALPREVENTIE Senioren 39 38
IEDEREEN DOET MEE Aangepast sporten Sporten en bewegen is voor iedereen. Toch ervaren mensen met een beperking of chronische aandoening nog te vaak drempels om volwaardig mee te doen. Daarom werken we aan een toegankelijk en passend sportaanbod, samen met gemeenten, clubs en zorgpartners. Sport en bewegen versterken de zelfredzaamheid, bevorderen gezondheid en vergroten het gevoel van erbij horen. Zo maken we samen sporten écht inclusief. MAAND VAN AANGEPAST SPORTEN In de Maand van Aangepast Sporten hebben we extra aandacht gegeven aan sporten en bewegen voor mensen met een beperking. We organiseerden een verbindingsavond voor sportaanbieders en zorginstellingen en lieten via onze socials initiatieven zien zoals een G-Gymles van GymAcademy, de actiedag voor de plateaulift van SportStudio en een les van de Hart- en Vaatgroep. Op vijf basisscholen vonden deze maand Meet & Greets plaats, waar kinderen kennismaakten met een bekende sporter met een beperking. Daarnaast besteedden onze vakleerkrachten in 23 gymlessen aandacht aan dit thema. Tot slot is het bestaande sportaanbod voor mensen met een beperking via onze kanalen onder de aandacht gebracht. Samen met scholen, sportaanbieders en zorginstellingen hebben we zo het belang van inclusief sporten zichtbaar gemaakt. VERBINDINGSAVOND Tijdens de verbindingsavond hebben we sport- en beweegaanbieders die activiteiten voor mensen met een beperking aanbieden, samengebracht met zorgbegeleiders en een school voor speciaal onderwijs. In Hotel Eetcafé ’t Dûke Lûk kwamen twintig betrokkenen bij elkaar om kennis te delen en elkaar beter te leren kennen. Zo ontstond een waardevolle uitwisseling over het aanbod, de uitdagingen en hoe we samen meer kansen kunnen creëren voor deze doelgroep. Door deze verbinding weten aanbieders en instellingen elkaar beter te vinden, wat de weg opent naar meer samenwerking en sportplezier voor iedereen. Nieuws: Verbindingsavond 2025 Hiel sinfol om dizze minsken mei elkoar yn kontakt te bringen. Lysbeth Vellinga, ambassadeur aangepast sporten Aangepast sporten 41 40
LEKKER LEUK SPORTEN Het is belangrijk dat kinderen met een beperking ook buiten schooltijd kunnen sporten en bewegen. Bij reguliere sportaanbieders is dat vaak lastig door een beperkt aanbod, gebrek aan gespecialiseerde trainers of vervoersproblemen. Daarom organiseren we Lekker Leuk Sporten: een wekelijks naschools beweegaanbod voor leerlingen van VSO De Wingerd. Tussen de herfst- en voorjaarsvakantie hebben tien leerlingen tien keer meegedaan aan sportieve activiteiten in de gymzaal naast de school. Tevens bezochten we GymAcademy in Dokkum. Eind 2025 is een nieuwe groep van tien leerlingen gestart, zij volgen twaalf lessen. LEERLINGEN VAN VSO DE WINGERD VOLGEN WEKELIJKS LEKKER LEUK SPORTEN 10 DEELNAME REGULIER EVENEMENT Sporten en bewegen lijkt vanzelfsprekend, maar voor inwoners met een beperking is dat vaak niet zo. Wij helpen organisatoren om reguliere evenementen toegankelijk te maken, bijvoorbeeld met aangepaste routes, spelregels of een buddy run. Bij de Bonifatiusloop in Dokkum hebben we samen met de organisatie en De Wingerd gezorgd dat twee kinderen met een beperking konden meedoen, ondersteund door een buddy. Zo maken we samen sport voor iedereen mogelijk. ONBEPERKTE ELFSTEDENTOCHT Voor mensen met een beperking kent deelname aan sportieve evenementen soms drempels. Sport Fryslân stimuleert deelname door bestaande activiteiten actief onder de aandacht te brengen. In Noardeast-Fryslân kwam de Onbeperkte Elfstedentocht langs: De Tocht der Tochten, maar dan voor mensen met een beperking. Deelnemers konden wandelen, fietsen, handbiken of met een rolstoel meedoen. De etappes waren verdeeld over meerdere dagen en er waren ook kortere afstanden beschikbaar. Naast zeventig reguliere deelnemers, liepen twintig medewerkers van Dokwurk en zeven leerlingen van VSO De Wingerd mee. Samen met burgemeester Anja Haga van Dantumadiel wandelden zij van Damwoude naar Dokkum en namen ze hun Elfstedenkruisje in ontvangst. Lekker Leuk Sporten bij GymAcademy Medewerkers Dokwurk lopen mee met Onbeperkte Elfstedentocht Ik hie net tocht dat ik dit koe, mar it is dochs slagge! Deelnemer Onbeperkte Elfstedentocht Onbeperkte Elfstedentocht deelnemers in actie De deelnemers bij de Bonifatiusloop in actie Aangepast sporten 43 42
(S)COOL ON WHEELS Met (S)Cool on Wheels lieten we kinderen ervaren dat er veel mogelijk is, ook met een beperking. Leerlingen ervaarden hoe het is om zelf in een rolstoel te zitten. Tijdens de clinic speelden ze rolstoelbasketbal en gingen ze samen met een sporter in een rolstoel in gesprek over wat het betekent om te leven met een beperking. Zo ontstond begrip en bewustwording. Op basisschool De Rank deden negentien leerlingen mee. Triatleet Gerrit Dijkstra verzorgde de les en bracht zijn persoonlijke ervaring in, wat de leerlingen enthousiast maakte. Ook docenten van scholenkoepel Roobol maakten tijdens een scholingsdag van hun organisatie kennis met S(C)ool on Wheels. LEERLINGEN KREGEN EEN MEET & GREET MEET & GREET MET FRYSKE PARASPORTHELD Met de Meet & Greets laten we zien dat een beperking geen hindernis hoeft te zijn, zelfs niet om de topsport te bereiken. Fryske Parasporthelden bezoeken basisscholen en vertellen hoe zij elke dag het beste uit zichzelf halen in hun sport. Ze delen persoonlijke verhalen over doorzetten en grenzen verleggen, en geven kinderen een inkijkje in het leven met een beperking. Zo ontstaat bewustwording en respect voor diversiteit. In 2025 kregen 170 leerlingen van de Springplanke, de Twine, de Tarissing, de Bonifatiusschool, de Hoeksteen, de Koningin Julianaschool, de Schakel en de Bernewird een inspirerend bezoek van parasportheld Stefan Boersma, Olivier van de Voort of Liesette Bruinsma. INDIVIDUELE HULPVRAGEN Via de gemeente, een zorginstelling of andere kanalen zijn er afgelopen jaar een aantal individuele hulpvragen van inwoners met een lichamelijke of verstandelijke beperking binnengekomen. We ondersteunden hen bij het vinden van een passende sport of een geschikt hulpmiddel. Voor (jong)volwassenen die afhankelijk zijn van een sportrolstoel, handbike, ligfiets of racerunner promootten we actief de Uniek Sporten Uitleen. Hiermee konden zij deze hulpmiddelen zes maanden gratis uitproberen. In 2025 hebben we zes mensen op weg geholpen, bijvoorbeeld bij het vinden van een geschikte sport. 170 Meet & Greet op de Bonifatiusschool Aangepast sporten 45 44
VITALE CLUBS, EEN STERKE MIENSKIP Clubondersteuning Sportverenigingen zijn in Fryslân onmisbaar voor gezondheid, leefbaarheid en sociale verbinding, maar staan onder druk door dalende ledenaantallen, een tekort aan vrijwilligers, vergrijzing en stijgende kosten. Besturen ervaren regeldruk en hebben behoefte aan ondersteuning bij diverse thema's. Om die reden bouwt Sport Fryslân aan een provinciaal netwerk van lokaal gewortelde clubondersteuners die als eerste aanspreekpunt fungeren en maatwerk bieden op thema’s als sociale veiligheid, basis op orde, werving, inclusiviteit, vitaliteit en samenwerking. 45 VERENIGINGEN ZIJN MET HANDVATEN NAAR HUIS GEGAAN MASTERCLASS LEDENBINDING Het binden van leden en het enthousiasmeren van nieuwe mensen is een uitdaging voor veel sportverenigingen. Tijdens de Masterclass Ledenbinding, in samenwerking met de Rabobank, in Heerenveen hebben we clubs begeleid om te ontdekken wat hun achterban precies motiveert. Samen met onze experts onderzochten deelnemers in drie sessies wat er speelt binnen hun organisatie om het aanbod toekomstbestendiger te maken. Tussen de bijeenkomsten door is er door de zestien deelnemende verenigingen (twee uit Noardeast-Fryslân) hard gewerkt aan een concreet plan op maat. Deze clubs zijn naar huis gegaan met duidelijke handvatten om de betrokkenheid structureel te verbeteren. Zo bouwen we aan vitale verenigingen waar iedereen zich welkom voelt en met veel plezier blijft sporten en bewegen in onze mienskip. CURSUSSEN SUCCESVOL VRIJWILLIGERS WERVEN EN BEHOUDEN Vrijwilligers zijn de motor van elke club, maar het vinden en behouden van deze mensen is vaak een uitdaging. Met de cursus ‘Succesvol vrijwilligers werven en behouden’ ondersteunden we verenigingen bij een aanpak die echt past bij hun eigen cultuur. Tijdens bijeenkomsten in Gorredijk en Dokkum kregen deelnemers inzicht in wat mensen motiveert om zich in te zetten. Er is hard gewerkt aan praktische plannen en een helder beleid voor de eigen organisatie. In totaal zijn 45 verenigingen naar huis gegaan met concrete handvatten om hun achterban gerichter te benaderen. Zo hebben we samen de organisatiekracht versterkt en gezorgd voor meer bewustwording over structureel beleid. We trokken hierin samen op met de betrokken clubs uit de regio. Uit Noardeast-Fryslân hebben Be Quick Dokkum, VC Sparta, Airsoft Combat Association en FC Birdaard hieraan deelgenomen. Een sterke vereniging draait op betrokken vrijwilligers en leden. In 2025 was binnen dit thema zichtbaar hoe wij clubs ondersteunde bij het versterken van clubcultuur, vrijwilligersbetrokkenheid en onderlinge verbinding. Met gerichte begeleiding en activiteiten is gewerkt aan verenigingen die beter zijn toegerust voor de toekomst en waar mensen zich blijvend betrokken voelen. THEMA: SAMEN VERENIGEN Clubondersteuning 47 46
83 VRIJWILLIGERS, BESTUURDERS EN TRAINERS WAREN AANWEZIG VERTROUWENSCONTACTPERSOON OPLEIDINGEN Een sociaal veilige sportomgeving is de basis voor plezier bij elke club. Om dit te waarborgen, hebben we de VCP-opleiding aangeboden in Steenwijk, Drachten en Nijland. Tijdens deze scholing kregen 55 deelnemers de kennis om als vertrouwenscontactpersoon adequaat te reageren op signalen van grensoverschrijdend gedrag. Naast een digitale voorbereiding bestond het traject uit twee bijeenkomsten waarin preventie en bestuurlijk maatwerk centraal stonden. De opgeleide vrijwilligers zijn nu beter uitgerust om meldingstrajecten te begeleiden. Hiermee zetten we belangrijke stappen naar een sportklimaat waarin sporters, ouders en vrijwilligers zich altijd welkom voelen. Samen zorgen we dat iedereen veilig kan sporten. PREMIÈRE DE PUPIL Bewustwording en alertheid zijn essentieel om grensoverschrijdend gedrag in de sport te voorkomen. Tijdens de première van de film De Pupil in Leeuwarden brachten we 83 vrijwilligers, bestuurders en trainers samen om dit belangrijke thema bespreekbaar te maken. De indringende film toonde de grote impact van onveiligheid op slachtoffers en hun directe omgeving. Na afloop hebben we met elkaar de dialoog gevoerd over de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor een positief sportklimaat. Hierbij deelden clubondersteuners en gemeenten hun waardevolle perspectieven. De avond heeft gezorgd voor meer inzicht in gedragsnormen binnen de clubs. Zo versterken we de inzet om veiligheid voor iedere sporter te bevorderen. Uit Noardeast-Fryslân waren FC Birdaard, VV Wardy, BV Arrows, KTC Kollum, The Gym Academy en Airsoft Combat Association aanwezig. MASTERCLASS GELD GENEREREN Financiële middelen zijn onmisbaar om de ambities van een sportclub waar te maken, maar het vinden van inkomsten blijft vaak een uitdaging. Tijdens de online Masterclass Geld Genereren in samenwerking met de rabobank hebben we verenigingen geholpen om gerichter naar nieuwe financieringskansen te kijken. Deelnemers verkenden diverse mogelijkheden zoals crowdfunding en sponsoring om hun financiële basis te verstevigen. Het traject bestond uit een interactieve sessie, persoonlijke ondersteuning en een gezamenlijke afsluiting. In totaal hebben veertien deelnemers praktische inzichten en plannen ontwikkeld om zelfverzekerd aan een gezond fundament te werken. Door de inzet van onze experts is het financiële bewustzijn gegroeid en zijn er nieuwe bronnen aangeboord. Uit Noardeast-Fryslân heeft de Ferwerter IJsclub hieraan deelgenomen. SPORT VAKBEURS VOOR CLUBS Een goede organisatie en actuele kennis zijn de bouwstenen van een gezonde vereniging. Op 9 oktober brachten we tijdens de Sport Vakbeurs voor Clubs in Heerenveen maar liefst 177 vrijwilligers, trainers en bestuurders samen. In een laagdrempelige setting hebben we praktische informatie gedeeld over thema’s als subsidies, duurzame accommodaties en sociale veiligheid. Bezoekers konden inspirerende sessies volgen en direct in gesprek gaan met diverse specialisten bij de verschillende stands. De miniworkshops boden concrete handvatten die deelnemers direct binnen hun eigen organisatie kunnen toepassen. Deze beurs heeft de verbinding tussen clubs versterkt en het organisatorisch vermogen op een positieve manier vergroot. Uit Noardeast-Fryslân waren Airsoft Combat Association, MRT Praktijk Dokkum, FC Birdaard, The Gym Academy en Wykels Hallum aanwezig. Een veilige sportomgeving is essentieel voor sportplezier en het welzijn van iedereen binnen de vereniging. In 2025 hebben wij ingezet op het vergroten van kennis en bewustzijn rondom sociale veiligheid, het voorkomen van ongewenst gedrag en het versterken van heldere omgangsregels. Zo zijn binnen clubs zichtbare stappen gezet om een omgeving te creëren waarin sporters, vrijwilligers en bezoekers zich veilig en welkom voelen. THEMA: VEILIG SPORTKLIMAAT THEMA: BASIS OP ORDE Het runnen van een sportvereniging is steeds complexer geworden door regels, administratie en een groeiende druk op vrijwilligers. In 2025 hebben wij verenigingen geholpen om structuur en overzicht te krijgen, zodat bestuurders zich kunnen richten op het belangrijkste: sportplezier en betrokken leden. Zo is zichtbaar dat clubs beter georganiseerd zijn en het besturen weer haalbaar en leuk wordt. Clubondersteuning 49 48
MENSEN NAMEN DEEL AAN DE CURSUS FUNDAMENTFASE 12 INCOMPANY CURSUS FUNDAMENTFASE Trainers binnen de gymnastiek- en turnwereld spelen een cruciale rol in de eerste sportjaren van jonge kinderen. Met de InCompany cursus Fundamentfase hebben we een gecertificeerde opleiding aangeboden om het kennisniveau van dit kader te verhogen. De trainingen zijn direct bij de aangesloten verenigingen op locatie gegeven, waardoor de inhoud perfect aansloot op de specifieke praktijksituatie. Twaalf deelnemers hebben via groepsbijeenkomsten en oefeningen nieuwe didactische vaardigheden en methodieken aangeleerd. Ze zijn nu uitgerust met praktische middelen om kinderen vanaf de eerste les veilig en doelgericht te laten bewegen. Zo versterken we samen de kwaliteit van de begeleiding binnen de Friese sportverenigingen. VOETBALVERENIGINGEN 15 GYMNASTIEKVERENIGINGEN 8 OPLEIDING BESTUREN MET IMPACT Bestuurders van sportclubs staan voor complexe uitdagingen, van strategische keuzes tot het verbinden van de lokale mienskip. Met de opleiding ‘Besturen met impact’ hebben we bestuurders in Heerenveen en Burgum ondersteund om effectiever en met meer vertrouwen leiding te geven. In samenwerking met de KNVB en de Rabobank boden we dit traject kosteloos aan voor alle type sportverenigingen. Tijdens vier interactieve avonden is er gewerkt aan thema’s zoals persoonlijk leiderschap en maatschappelijk ondernemerschap. In totaal zijn negentien deelnemers naar huis gegaan met praktische tools en een versterkt netwerk. Deze scholing heeft bijgedragen aan professionele teams, waardoor zij hun club toekomstgericht kunnen laten groeien. Vanuit NoardeastFryslân hebben voetbalverenigingen VV Kollum en VV Wardy aan deze opleiding deelgenomen. PLAN BEKWAAM KADER Hoe zorg je ervoor dat jeugdtrainers langer actief blijven, kinderen langer blijven sporten en eerder zelf trainer willen worden? In 2025 is er een begin gemaakt aan een projectplan. Dit projectplan heeft als doel het versterken van het sporttechnisch kader (trainers en coaches) met specifieke aandacht voor de mentale gezondheid van jonge sporters, het stimuleren van sportplezier en het versterken van verenigingsstructuren. Vijftien voetbalverenigingen die een (samenwerkende) jeugdopleiding hebben worden ondersteun om hun jeugdtrainers beter op te leiden en te begeleiden. Acht gymnastiekverenigingen hebben aan de hand van een vragenlijst aangegeven hoe ze er op dit moment voor staan, waardoor ze in 2026 op maat kunnen worden ondersteund. Goed opgeleide trainers, coaches en vrijwilligers zijn essentieel voor een toekomstbestendige en professionele sportvereniging. In 2025 hebben wij clubs ondersteund met scholing en begeleiding om het kennis- en vaardigheidsniveau van hun kader te verhogen. Hierdoor zijn verenigingen beter voorbereid voor de toekomst en kunnen trainers, coaches en vrijwilligers sporters beter begeleiden en ondersteunen THEMA: OPGELEID KADER Clubondersteuning 51 50
CLUBKADERCOACHING Een jeugdtrainer vinden is vaak al een enorme uitdaging en iedere beginnende jeugdtrainer start onervaren. Zonder begeleiding stopt een jeugdtrainer vrij snel. Aan de hand van de vier inzichten van trainerschap, helpt een externe Clubkadercoach de jeugdtrainer op pedagogisch en didactisch vlak en de club om deze trainersbegeleiding en gedachtegoed te borgen. SCHOLING GEDRAG (G)EEN PROBLEEM Hoe ga je om met kinderen die bijzonder gedrag vertonen? Hoe houd je de groep bij elkaar als sommige kinderen een andere aanpak nodig hebben? Tijdens de scholing ‘Gedrag (g)een probleem’ verzorgde Stichting Special Heroes een interactieve presentatie waarin duidelijk werd dat dit gedrag meestal niet bewust is. Trainers kregen praktische handvatten en wisselden tips en ervaringen uit. Zo versterken we samen het begrip en de vaardigheden binnen de sportclubs, zodat ieder kind zich welkom en veilig voelt op het veld. 28 trainers van 15 sportclubs hebben geleerd hoe zij kinderen met bijzonder gedrag beter kunnen begeleiden. AANWEZIGE TRAINERS 28 BIJEENKOMST INCLUSIEF SPORTEN Om sport toegankelijk te maken voor iedere inwoner, organiseerden we in Sneek de Bijeenkomst Inclusief Sporten. Tijdens de Maand van Aangepast Sporten hebben we 46 deelnemers meegenomen in het creëren van een omgeving waarin iedereen zich veilig en thuis voelt. De avond startte met een theatershow, gevolgd door diverse workshops over thema’s als LHBTIQ+ inclusie, discriminatie en de toegankelijkheid voor sporters met een beperking. We hebben praktijksituaties besproken en concrete voorbeelden gedeeld die direct toepasbaar zijn binnen de eigen club. Door deze onderlinge uitwisseling van ervaringen hebben verenigingen stappen gezet naar een inclusieve aanpak. Zo bouwen we samen aan een sportomgeving die echt van iedereen is. Vanuit Noardeast-Fryslân was The Gym Academy hierbij aanwezig. Een sportvereniging is pas sterk als iedereen zich welkom voelt en mee kan doen, ongeacht achtergrond, leeftijd of niveau. In 2025 hebben wij ons gericht op het vergroten van inclusie, toegankelijkheid en diversiteit binnen clubs, zodat meer mensen kunnen deelnemen en zich verbonden voelen. Dit heeft geleid tot zichtbare stappen in hoe verenigingen hun aanbod en cultuur openstellen voor een bredere groep sporters en vrijwilligers. THEMA: DE CLUB VAN IEDEREEN Clubondersteuning 53 52
sportfryslan.nlRkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=