DE INZET EN IMPACT IN GEMEENTE TERSCHELLING Jaarverslag 2025 Samen zijn we yn beweging voor een vitale mienskip in gemeente Terschelling. Dit jaarverslag toont de impact die we in 2025 met elkaar gecreëerd hebben. Beweegteam Terschelling
Terschelling is een eiland met meerdere dorpen, elk met een eigen karakter en gemeenschap. Juist in die diversiteit speelt sport en bewegen een verbindende rol. Het brengt mensen samen, versterkt gezondheid en zorgt ervoor dat iedereen – van West tot Oosterend – kan meedoen op een manier die past bij het eilander leven. In 2025 werkten we intensief samen met de vele partners op het eiland: scholen, sportverenigingen, zorg- en welzijnsorganisaties, dorpsbelangen en vrijwilligers. Dankzij de korte lijnen en sterke netwerken kunnen we aansluiten bij wat er in de verschillende dorpen leeft en inspelen op wat inwoners nodig hebben om actief en betrokken te blijven. Terschellling staat echter niet op zichzelf. Binnen het overkoepelende Team Wadden werken we intensief samen met de andere Waddeneilanden. We delen kennis, versterken elkaar en benutten elkaars expertise om de kwaliteit van sport en bewegen op alle eilanden te vergroten. Deze samenwerking verbindt kleine teams tot één krachtig netwerk. We zijn trots op de inzet van onze buurtsportcoach en dankbaar voor alle partners die bijdragen aan een actief, gezond en verbonden Terschelling. Samen blijven we in beweging voor een sterke en vitale eilander mienskip. Jaarverslag 2025 SAMEN IN BEWEGING VOORWOORD Een uitgave van Beweegteam Terschelling, onderdeel van Sport Fryslân. Brouwershoekweg 4 8891 JH Midsland terschelling@team.frl sportfryslan.nl/terschelling Miranda Veenstra Regiomanager Reyer Vos Buurtsportcoach Beleid & Coördinatie Coördinator Sport & Preventie 3 2
BEWEGEN IN DE OPENBARE RUIMTE 0 - 4 JAAR JONGEREN 4 - 12 JAAR VOLWASSENEN COÖRDINATOR SPORT EN PREVENTIE SENIOREN CLUBONDERSTEUNING PAGINA 6 PAGINA 16 PAGINA 8 PAGINA 20 PAGINA 32 PAGINA 24 PAGINA 28 PAGINA 30 IMPACTGEBIEDEN INHOUD 5 4
EEN ACTIEVE START VOOR DE KLEINSTEN 0 - 4 jaar Kinderen van 0–4 jaar leggen de basis voor hun motorische, cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling. Beweging is daarbij onmisbaar. Spelenderwijs bewegen, kruipen, lopen, klimmen en buitenspelen, stimuleert taal, hersenontwikkeling en zelfvertrouwen. Tegelijkertijd vormt te veel stilzitten en schermtijd al in deze leeftijd een risico. Vroeg investeren in variatie, spel en plezierige beweegervaringen geeft kinderen een gezonde en kansrijke start. BEWEEGHUMMELTJES Het project Beweeghummeltjes is ontwikkeld voor peuters en richt zich op het stimuleren van bewegen op een speelse en uitdagende manier. Het doel is om deze jonge doelgroep op een laagdrempelige manier te prikkelen tot beweging, zonder dwang, maar door spelenderwijs te werken aan de ontwikkeling van motorische en sociale vaardigheden. Tijdens de activiteiten gaan de peuters onder andere aan de slag met mikken, dansen, klimmen, gooien, springen, kruipen en rollen. Plezier staat centraal, terwijl ondertussen gewerkt wordt aan een brede motorische ontwikkeling. Een belangrijk onderdeel van het project is de Beweeghummeltjes Beweegbox. Deze box bevat diverse sport- en spelmaterialen die ingezet kunnen worden tijdens de activiteiten. Professionals die met Beweeghummeltjes werken, ontvangen via een online platform en spelvorm inspiratie en begeleiding vanuit de buurtsportcoach om gevarieerde en passende activiteiten aan te bieden. De spellen kunnen eenvoudig worden uitgevoerd op de groep, in de klas, thuis of in de buitenlucht. De aangeboden activiteiten zijn gekoppeld aan verschillende thema’s, zoals de dierentuin, de gymzaal of verkeer. Het uitgangspunt van Beweeghummeltjes is om dagelijks minimaal 15 minuten actief te bewegen met de ‘hummeltjes’. Op Terschelling is het plan om Beweeghummeltjes in te zetten bij kinderopvangorganisatie Prokino. In 2025 heeft de buurtsportcoach het initiatief genomen om contact tot stand te brengen tussen Prokino, de gemeente Terschelling en Beweeghummeltjes, met als doel te onderzoeken of de inzet van het project haalbaar is. De intentie is om het project in 2026 daadwerkelijk te implementeren. 0-4 jaar 7 6
BEWEGEN ALS BASIS 4 - 12 jaar Kinderen van 4–12 jaar vormen de basis van onze samenleving. In deze periode ontwikkelen ze de motorische en sociale vaardigheden die bepalen of ze volwaardig kunnen meedoen op school, in sport en in de maatschappij. Bewegen geeft zelfvertrouwen en vergroot hun leer- en ontwikkelkansen. Maar schooldruk, schermtijd en minder buitenspelen maken bewegen niet vanzelfsprekend. Daarom is investeren in een rijk en inclusief beweegaanbod essentieel om kinderen gezond, vaardig en verbonden te laten opgroeien. KINDEREN VAN 6 T/M 12 JAAR DEDEN MEE AAN DE BERENLOOP JEUGD BERENLOOP - HARDLOOPCLINIC Ook dit jaar vond de jeugdloop van de Berenloop plaats voor kinderen van 6 tot en met 12 jaar. Er waren twee afstanden (600 en 1200 meter), waarvoor eilander kinderen zich dankzij subsidie vanuit het Sportakkoord gratis konden inschrijven. In totaal deden 299 kinderen mee. Ter voorbereiding verzorgde de buurtsportcoach samen met Gerry Visser hardloopclinics voor alle groepen 3 tot en met 8 op het eiland. Dit zorgde voor veel enthousiasme en betrokkenheid onder de kinderen. Doel Kinderen in beweging brengen en hen laagdrempelig laten kennismaken met hardlopen, een sport die je zelf kunt doen met het eiland als plek! 299 4-12 jaar 9 8
KINDEREN DEDEN VOL ENTHOUSIASME MEE AAN DE AVOND4DAAGSE DE AVONDVIERDAAGSE In mei werd van dinsdag 13 tot en met vrijdag 16 de tweede editie van de Avond4Daagse Terschelling georganiseerd. De aftrap vond plaats op dinsdagavond op de Dwarsdijk bij Oosterend, waar burgemeester Cazemier het officiële startschot gaf. Doelstelling De Avond4Daagse had als doel om kinderen in beweging te brengen binnen hun eigen leefomgeving. Daarnaast werd ingezet op het versterken van ouder‑kindparticipatie door samen actief bezig te zijn in een laagdrempelige, sportieve setting. Deelname In totaal namen circa 140 eilandkinderen uit groep 3 tot en met 8 deel aan de Avond4Daagse. De kinderen liepen iedere avond een afstand van vijf kilometer, samen met ouders en begeleiders. De eerste avond liep de route rond en door Oosterend. Routes en locaties Om het gehele eiland te betrekken, vonden start en finish elke avond plaats in een ander dorp. Tijdens de slotavond werden alle deelnemers feestelijk onthaald bij de finish onder muzikale begeleiding van de Terschellinger orkesten Jubal en Skylge. Organisatie en begeleiding De Avond4Daagse werd georganiseerd door een enthousiaste groep vrijwilligers, onder begeleiding van de buurtsportcoach. Iedere avond werd de activiteit ondersteund door bevlogen ouderraden en maatschappelijke stagiaires van Skylger Jouw, wat bijdroeg aan een veilige en goed georganiseerde uitvoering. Samenwerking en ondersteuning De uitvoering van de Avond4Daagse werd mogelijk gemaakt door een financiële bijdrage vanuit het Sportakkoord van gemeente Terschelling, gericht op het stimuleren van beweging onder kinderen. Daarnaast werd samengewerkt met Brandaris Wandeltochten en alle supermarkten van Terschelling. Resultaat De grote opkomst, brede eilanddeelname en positieve reacties van kinderen en ouders tonen aan dat de Avond4Daagse heeft bijgedragen aan het bevorderen van bewegen, ontmoetingen en betrokkenheid binnen de Terschellinger gemeenschap. 140 KONINGSSPELEN De Koningsspelen werden ook dit jaar weer georganiseerd door vakleerkracht Arine. De uitvoering vond plaats in nauwe samenwerking met de buurtsportcoach en werd mede mogelijk gemaakt door een bijdrage vanuit het beschikbare sport‑ en activiteitenbudget. Tijdens de Koningsspelen stond plezier in bewegen centraal, met activiteiten die aansloten bij de belevingswereld van kinderen en die stimuleerden om actief deel te nemen. Dit jaar werd het programma onder andere ingevuld met skeelerlessen op West en een springkussen in Midsland. Door de samenwerking tussen onderwijs en buurtsport draagt de jaarlijkse organisatie van de Koningsspelen bij aan het versterken van een actieve leefstijl en het sport‑ en beweegaanbod voor kinderen op Terschelling. 4-12 jaar 11 10
JEUGDFONDS SPORT EN CULTUUR Het Jeugdfonds Sport & Cultuur maakt het mogelijk dat kinderen en jongeren uit gezinnen met beperkte financiële middelen kunnen deelnemen aan sportieve of creatieve activiteiten. Het fonds vergoedt contributie of lesgeld en waar nodig ook benodigdheden, zoals sportkleding of materialen. Op Terschelling vervult de buurtsportcoach de rol van meerkracht en aanjager. Het fonds wordt onder andere onder de aandacht gebracht via sociale media en artikelen in de Terschellinger. In 2025 sportten op Terschelling drie kinderen met ondersteuning van het Jeugdfonds Sport & Cultuur. Kinderen sporten via het Jeugdfonds Sport & Cultuur in 2025 3 SLOEPROEIEN Ook dit jaar is het sloeproeien georganiseerd in samenwerking met de werkgroep schoolroeien jeugd. Er lagen twee vaste jeugdsloepen aan de steiger in het meertje van Hee. In totaal deden dertien teams uit groep 7/8 van verschillende basisscholen mee. Na een trainingsperiode van zes weken streden de teams in april in een sprintwedstrijd om de wisselbokaal. Het evenement bood kinderen de kans kennis te maken met een traditionele eilandsport. Aansluitend werd vanuit de werkgroep een open dag georganiseerd voor middelbare scholieren, om deelname voor alle leeftijden mogelijk te maken. De buurtsportcoach zit in de werkgroep en organisatie en begeleidt de dag zelf. ZOMERPROGRAMMA In samenwerking met het jongerenwerk van SJT organiseerde de buurtsportcoach ook dit jaar het zomerprogramma. Gedurende de zomervakantie werd wekelijks een sportieve activiteit aangeboden voor kinderen van 6 tot 14 jaar. Het doel was om eilandkinderen die niet op vakantie gingen een laagdrempelig en gevarieerd activiteitenaanbod te bieden, met aandacht voor nieuwe sporten en buiten bewegen. Van een skeelertocht en basketballen tot een kompastocht en strandvissen: alle activiteiten waren zeer goed bezocht en volledig volgeboekt. 4-12 jaar 13 12
BASISSCHOLEN DEDEN MEE AAN DE TOCHT MTB-TOCHT GROEP 7/8 In januari heeft de buurtsportcoach een mountainbike-activiteit georganiseerd voor alle leerlingen van groep 7 en 8 van het eiland. De activiteit bestond uit drie MTB-tochten, verspreid over drie dagen en uitgevoerd onder schooltijd. Elke tocht vond plaats in de lokale omgeving van de kinderen. Doel van de activiteit Het doel van deze MTB-tocht was om kinderen kennis te laten maken met mountainbiken en hen te laten ervaren hoe leuk en toegankelijk bewegen in de buitenlucht kan zijn. Daarnaast werd ingezet op het stimuleren van zelfstandig bewegen: een activiteit die kinderen zowel individueel als samen met anderen in hun vrije tijd kunnen ondernemen. Uitvoering in de eigen leefomgeving Om de drempel zo laag mogelijk te houden, is bewust gekozen voor routes in de directe leefomgeving van de leerlingen: Kinderen uit West fietsten in het bos van West; Kinderen uit Midsland reden door het Formerummer bos; Kinderen uit Hoorn maakten gebruik van het Hoornse bos. Op deze manier leerden de kinderen niet alleen een nieuwe sport kennen, maar ook de mogelijkheden van hun eigen omgeving. Organisatie en begeleiding De volledige organisatie lag in handen van de buurtsportcoach. Tijdens de tochten werd begeleiding geboden door actieve vrijwilligers, wat zorgde voor een veilige en prettige uitvoering. De mountainbikes werden geleverd door fietsenverhuur Zeelen, die bovendien de helft van het huurbedrag sponsorde. Differentiatie en uitdaging De groepen werden door de leerkrachten ingedeeld op niveau, zodat ieder kind passend werd uitgedaagd. Hierdoor konden zowel beginnende als meer ervaren fietsers met plezier deelnemen. Resultaat en vervolg Een mooi resultaat van de activiteit was dat in de weken na de MTB-tochten meerdere groepjes kinderen zelfstandig het bos in gingen met hun eigen mountainbike. Dit laat zien dat de activiteit heeft bijgedragen aan het stimuleren van blijvend en zelfstandig sporten in de buitenlucht. ALLE 5 4-12 jaar 15 14
ZELFVERZEKERD EN GEZOND DE WERELD IN Jongeren Jongeren tussen de 12 en 18 jaar staan voor grote uitdagingen: prestatiedruk, social media en de zoektocht naar hun identiteit. Dit kan leiden tot stress, ongezonde gewoontes en een gevoel van eenzaamheid. Met onze inzet willen we jongeren ondersteunen in hun mentale, fysieke en sociale gezondheid. Door sport, beweging en positieve leefstijlprogramma’s maken we gezondheid leuk, laagdrempelig en bereikbaar. ZEKER DE ZEE IN ‘Zeker de Zee in’ is een project gericht op veilig zwemmen in de zee. Het doel is om hier jaarlijks met jongeren van het eiland mee aan de slag te gaan. Het project bestaat uit een lessenreeks waarin deelnemers leren hoe zij veilig kunnen omgaan met de zee. Onderwerpen zijn onder andere stroming, getij, muien, wind, handelen in noodsituaties en bewustwording van natuur en omgeving. In 2025 is het project opgezet en zijn subsidieaanvragen ingediend bij het Sportakkoord en het IMF, welke beide zijn toegekend. Ter voorbereiding behaalde de buurtsportcoach samen met collega’s van Vlieland en Schiermonnikoog de lifeguardinglicentie. Daarnaast volgden zij een aanvullende cursus in Scheveningen, zodat het project in 2026 verder kan worden uitgewerkt en uitgevoerd. Doel Alle kinderen op Terschelling leren hoe zij veilig kunnen zwemmen en omgaan met de zee. Jongeren 17 16
HUNTED (POLITIE CONDITIETEST GYMZAAL) De SJT organiseerde dit jaar opnieuw het evenement Hunted, waarin ongeveer 100 kinderen de uitdaging aangingen om uit handen te blijven van de politie. Ter promotie van dit evenement heeft de buurtsportcoach een speciale gymles georganiseerd en begeleid. Tijdens deze gymles werd een conditietest van de politie nagebootst. De leerlingen gingen de uitdaging aan om binnen een vooraf gestelde tijd een parcours af te leggen. Om de beleving zo realistisch mogelijk te maken, deden zij dit met een politievest aan. Hierdoor kregen de kinderen een goed beeld van de fysieke inzet die bij politiewerk komt kijken en werd op speelse wijze de link gelegd met het evenement Hunted. kinderen bleven uit de handen van de politie 100 PROJECT HELDER De Buurtsportcoach maakt deel uit van de werkgroep Helder 0–18, een samenwerkingsverband dat wordt aangejaagd vanuit de gemeente Terschelling. Binnen deze werkgroep denkt hij actief mee over preventieve en ondersteunende initiatieven voor jongeren en onderzoekt hij waar hij een betekenisvolle bijdrage kan leveren vanuit zijn rol en expertise. In januari heeft de buurtsportcoach samen met andere leden van de werkgroep het initiatief Dry January opgezet en uitgevoerd. In dit project komen vier eilanders aan het woord die delen waarom zij er soms bewust voor kiezen om een maand geen alcohol te drinken. De insteek van het initiatief was niet belerend, maar juist herkenbaar en aansprekend, met als doel aan te sluiten bij de belevingswereld van jongeren. BOKSEND OPVOEDEN De buurtsportcoach zet zich actief in voor het versterken van de mentale gezondheid van jongeren. Vanuit deze ambitie heeft hij twee cursussen Boksend Opvoeden gevolgd, aanvullend op zijn certificering bij de Vechtsportautoriteit. Hiermee beschikt hij over de kennis en vaardigheden om op een veilige en verantwoorde manier boksen in te zetten als pedagogisch middel. In samenwerking met de zorgcoördinator van Skylger Jouw wordt in 2026 een 10‑weeks lessenaanbod ontwikkeld en uitgevoerd voor leerlingen uit leerjaar 1 en 2 van het vmbo. Binnen dit programma staat het versterken van mentale weerbaarheid centraal, waarbij sport en beweging worden ingezet als praktisch en ervaringsgericht instrument. Doel Kinderen een positieve impuls geven in hun mentale gezondheid. Door middel van Boksend Opvoeden wordt gewerkt aan onder andere het vergroten van zelfvertrouwen, het leren herkennen en reguleren van emoties en het verkrijgen van meer regie over het eigen gedrag. PILOTPROJECT BOKSEND OPVOEDEN STAAT GEPLAND IN 2026 1 Jongeren 19 18
SAMEN STERKER ÉN GEZONDER Volwassenen Eén van de grootste uitdagingen in de volksgezondheid is de afnemende fysieke activiteit onder volwassenen. Dit vergroot het risico op chronische ziekten, stress en slaapproblemen en legt extra druk op de zorg. Tegelijk is bewegen het krachtigste preventiemiddel: het verbetert de fysieke en mentale gezondheid, verlaagt het risico op leefstijlziekten en versterkt het zelfvertrouwen. Sport en bewegen dragen bovendien bij aan sociale samenhang en participatie. De uitdaging is om volwassenen en met name kwetsbare groepen te bereiken met laagdrempelige beweeginterventies, ontwikkeld in samenwerking met zorg, werkgevers en maatschappelijke partners. FIETSLESSEN NIEUWKOMERS Buurtsportcoach Reyer Vos organiseerde in samenwerking met Ale Romar, van de taallessen voor nieuwkomers in de bibliotheek, speciale fietslessen voor nieuwkomers op Terschelling, waaronder Oekraïners die gevlucht zijn voor de oorlog. De lessen vonden plaats op 2, 9 en 16 december. De fietslessen bestonden uit een theoretisch gedeelte, waarin onder andere verkeersregels en veiligheid aan bod kwamen, gevolgd door praktische oefeningen op de fiets. Door de sponsoring van fietsenverhuur Noorderlicht werden fietsen en helmen beschikbaar gesteld. Hierdoor konden deelnemers meedoen zonder over een eigen fiets te beschikken. De fietslessen werden positief ontvangen en waren succesvol. Drie deelnemers hebben voldoende vaardigheden opgedaan om na afloop zelfstandig verder te oefenen op de eigen fiets. Omrop Fryslân kwam langs voor een reportage die zelfs werd opgepikt door het NOS regionaal. WORKSHOP ATHLETIC SKILLS MODEL In november organiseerden Arjen de Jong en de buurtsportcoach een workshop rondom het Athletic Skills Model. Dit model richt zich op veelzijdig en spelenderwijs bewegen, met als doel het stimuleren van gezondheid, creativiteit, coördinatie en fysieke fitheid. De workshop werd verzorgd door Yordi Vermaat, die de deelnemers op inspirerende wijze meenam in de uitgangspunten en praktische toepassingen van het Athletic Skills Model. Tijdens de bijeenkomst kwamen vertegenwoordigers van verschillende sportverenigingen en gymleerkrachten samen. Dit bood waardevolle kansen om ervaringen uit te wisselen en gezamenlijk te verkennen hoe inwoners duurzaam in beweging gebracht én gehouden kunnen worden. De workshop werd mede mogelijk gemaakt door het Sportakkoord van de gemeente Terschelling. Volwassenen 21 20
WADDENTOERNOOI Jaarlijks vindt het Waddentoernooi plaats, een sportief treffen tussen de Waddeneilanden. De buurtsportcoach jaagt dit toernooi samen met de andere buurtsportcoaches aan. Per sportonderdeel is er een eigen coördinator verantwoordelijk voor de organisatie en uitvoering. In 2025 werd het Waddentoernooi gehouden op Texel. De buurtsportcoach van Terschelling was dit jaar helaas verhinderd om zelf aanwezig te zijn. Op eigen bodem wist Texel, na twee jaar, opnieuw het Waddentoernooi te winnen. Ruim 100 Texelaars namen deel aan het sportieve evenement. Texel behaalde de overwinning bij vijf van de tien onderdelen: darten, hardlopen, tennis, golf en volleybal (heren). Daarnaast eindigden zij als tweede bij badminton en biljarten, en als derde bij bridge, klaverjassen en volleybal (dames). In totaal verzamelde Texel 84 punten. Terschelling, dat het Waddentoernooi het jaar ervoor nog had gewonnen, eindigde ditmaal op de tweede plaats met 64 punten. Schiermonnikoog en Ameland deelden de derde plaats met ieder 52 punten, gevolgd door Vlieland met 22 punten. Per eiland werden de volgende onderdelen gewonnen: Terschelling: badminton en bridge Ameland: klaverjassen en volleybal (dames) Schiermonnikoog: biljarten Vlieland: geen overwinningen De prijsuitreiking vond plaats in Question Plaza. Het Waddentoernooi, dat voor de 42ste keer werd georganiseerd, verliep in een sportieve en gezellige sfeer. In 2026 zal het Waddentoernooi plaatsvinden op Ameland. VOLWASSENENFONDS SPORT EN CULTUUR Sinds 2024 is Terschelling aangesloten bij het Volwassenenfonds Sport & Cultuur. Dit fonds zet zich in voor een inclusieve en vitale samenleving waarin iedereen kan profiteren van de kracht van sport en cultuur. Door het wegnemen van financiële drempels worden volwassenen ondersteund om actief deel te nemen aan sport- en cultuuractiviteiten, met respect voor ieders achtergrond en persoonlijke situatie. Hiermee draagt het fonds bij aan zowel de fysieke als mentale gezondheid van inwoners en aan een gezonde samenleving. De buurtsportcoach vervult binnen het Volwassenenfonds de rol van intermediair en aanjager. Dit betekent dat hij professionals informeert over de mogelijkheden van het fonds en zelf aanvragen kan behandelen en indienen. Op deze manier fungeert hij als belangrijke schakel tussen inwoners, hulpverlenende instanties en het fonds. In 2025 hebben in totaal 19 eilanders gebruikgemaakt van de regeling om (weer) in beweging te komen. Aanmeldingen kwamen zowel rechtstreeks bij de buurtsportcoach binnen als via hulpverleners, zoals individuele begeleiders van het Friese Land en het Eilandteam. De buurtsportcoach denkt mee over mogelijkheden van sporten en stelt indien nodig een individueel plan op. EILANDERS MAKEN GEBRUIK VAN HET VOLWASSENENFONDS SPORT & CULTUUR 19 WALK INTO THE LIGHT In september vond Walk into the Light plaats: een stille wandeling bij zonsopkomst, bedoeld voor iedereen die te maken heeft (gehad) met suïcide of suïcidegedachten. De wandeling bood ruimte aan mensen die iemand wilden steunen, een dierbare missen of zelf door een moeilijke periode gaan. De centrale gedachte hierbij was: je loopt niet alleen. Na een openingswoord van wethouder Goldhorn werd een korte gezamenlijke wandeling gemaakt, die eindigde op het Arjensduin. Daar verzamelden de deelnemers zich om samen de zonsopkomst te bekijken. Op deze plek droeg Annemoon een indrukwekkend fragment voor uit het boek Walk of Grief, wat bijdroeg aan het ingetogen en betekenisvolle karakter van de bijeenkomst. De wandeling werd als zeer indringend en verbindend ervaren. Walk into the Light was een samenwerking tussen de gemeente Terschelling en de buurtsportcoach. De buurtsportcoach was verantwoordelijk voor het uitzetten van de route en begeleidde de wandeling. Volwassenen 23 22
FIT EN SOCIAAL IN HET LEVEN STAAN Senioren De samenleving vergrijst in snel tempo, wat zorgt voor extra druk op de zorg en een groei van het aantal mensen dat eenzaamheid ervaart. Ook het aantal valongevallen neemt toe, met grote impact op de zelfredzaamheid en gezondheid van senioren. Het is belangrijk dat ouderen gezond blijven, zodat zij langer zelfstandig kunnen wonen en actief blijven meedoen. Bewegen speelt daarin een grote rol: het vergroot de vitaliteit én het sociale netwerk van senioren. Doortrappen Doortrappen is een provinciaal initiatief dat zich richt op het veilig en langer blijven fietsen van ouderen. Op Terschelling wordt het project al circa twee jaar georganiseerd door de buurtsportcoach. In deze periode is er een vaste en betrokken groep deelnemers ontstaan. Doortrappen staat op het eiland niet alleen in het teken van bewegen, maar ook van ontmoeten en verbinden. Zoals buurtsportcoach Reyer Vos aangeeft: “Het is prachtig om te zien hoe het initiatief zichzelf is gaan dragen. De groep is hecht, maar ook open voor nieuwe gezichten. Voor veel mensen is het niet alleen beweging, maar ook een sociaal uitje.” Wat begon als een sportief initiatief is uitgegroeid tot een verbindend element op het eiland. Sommige deelnemers hebben elkaar via Doortrappen leren kennen en zijn inmiddels bevriend geraakt. De groep onderhoudt onderling contact via een appgroep, en fanatieke deelnemers nemen zelf het initiatief om nieuwe fietsroutes uit te stippelen. In 2025 zijn er in totaal acht fietsactiviteiten georganiseerd, waaronder een verkeersveiligheidsquiz in samenwerking met de Fietsersbond. Daarnaast werd nauw samengewerkt met de afdeling Verkeersveiligheid van de gemeente Terschelling. Vanuit deze samenwerking werd budget beschikbaar gesteld waarmee deelnemers kosteloos fietsspiegels konden ontvangen of korting kregen op een fietshelm. Ook werd samengewerkt met Doortrappen‑ambassadeur Zeelen. Dankzij deze samenwerking hebben tien senioren een fietshelm aangeschaft, waarmee extra werd ingezet op veilig fietsen en bewustwording. Senioren 25 24
UITLEGVIDEO’S BELEEF EN BEWEEGTUIN Vanuit De Stilen kwam het signaal dat inwoners nog beperkt gebruikmaken van de Beleef- en Beweegtuin. Hoewel de voorzieningen aanwezig zijn, bleek dat er behoefte is aan duidelijke uitleg en ondersteuning bij het gebruik van de beweegtoestellen. In 2024 heeft de buurtsportcoach hier al extra op ingezet door samen te werken met een stagiair. Dit heeft geresulteerd in een handboek met uitleg over de verschillende beweegapparaten. Desondanks wordt de Beleef- en Beweegtuin nog onvoldoende benut. De Stilen gaf aan moeite te hebben met hoe zij het gebruik van de toestellen actief kunnen stimuleren en begeleiden. Daarom heeft de buurtsportcoach in 2025 opnieuw ingezet op het vergroten van de toegankelijkheid van de Beleef- en Beweegtuin. Als onderdeel van OutdoorFit Terschelling zijn instructievideo’s opgenomen waarin per beweegtoestel een duidelijke uitleg wordt gegeven. Inwoners kunnen ter plekke een QR‑code scannen om direct toegang te krijgen tot de instructievideo’s. De video’s zijn uitgevoerd door Fysiotherapie Terschelling, waardoor de uitleg niet alleen laagdrempelig, maar ook veilig en deskundig is. Met deze aanpak wordt beoogd het gebruik van de Beleef- en Beweegtuin te vergroten en inwoners te stimuleren om zelfstandig en verantwoord in beweging te komen. VALPREVENTIE De gemeente Terschelling en de buurtsportcoach zetten gezamenlijk in op valpreventie, met als doel het verminderen van valrisico’s en het vergroten van de zelfstandigheid en veiligheid van ouderen. In 2025 is hiermee een start gemaakt door een eerste inventarisatie uit te voeren en een plan van aanpak te ontwikkelen voor de komende jaren. Binnen deze aanpak zijn de fysiotherapeuten van Fysiotherapie Terschelling (West) actief aangehaakt. De planning is om in 2026 een fittestdag te organiseren, waarbij inwoners van 65 jaar en ouder een uitgebreide valanalyse kunnen laten uitvoeren. Op basis van de uitkomsten kunnen deelnemers doorstromen naar passend vervolgaanbod: Het reguliere beweegaanbod (bij geen verhoogd valrisico) De cursus In Balans (bij een laag valrisico) De cursus Otago (bij een hoog valrisico) Om dit aanbod kwalitatief en duurzaam vorm te geven, is in 2025 ingezet op deskundigheidsbevordering. De buurtsportcoach heeft de opleiding Meer Bewegen voor Ouderen gevolgd aan de Hanzehogeschool, waarmee hij bevoegd is om de cursus In Balans te verzorgen. Daarnaast hebben in oktober vier fysiotherapeuten van Fysiotherapie Terschelling de scholing Otago gevolgd, zodat zij deze interventie lokaal kunnen aanbieden. De buurtsportcoach vervult binnen dit traject de rol van projectleider valpreventie. Hij jaagt het proces aan, organiseert de samenwerking tussen betrokken partijen en zorgt voor de afstemming en uitvoering van de geplande activiteiten. Video OutdoorFit Terschelling Senioren 27 26
VITALE CLUBS, EEN STERKE MIENSKIP Clubondersteuning Sportverenigingen zijn in Fryslân onmisbaar voor gezondheid, leefbaarheid en sociale verbinding, maar staan onder druk door dalende ledenaantallen, een tekort aan vrijwilligers, vergrijzing en stijgende kosten. Besturen ervaren regeldruk en hebben behoefte aan ondersteuning bij diverse thema's. Om die reden bouwt Sport Fryslân aan een provinciaal netwerk van lokaal gewortelde clubondersteuners die als eerste aanspreekpunt fungeren en maatwerk bieden op thema’s als sociale veiligheid, basis op orde, werving, inclusiviteit, vitaliteit en samenwerking. CLUBONDERSTEUNER De buurtsportcoach heeft als taak het aanspreekpunt te zijn voor sportverenigingen en sportclubs op Terschelling. In 2025 heeft de buurtsportcoach contact onderhouden met het merendeel van de verenigingen en was hij laagdrempelig benaderbaar wanneer er vragen of signalen speelden. Daarnaast heeft de buurtsportcoach in samenwerking met de gemeente Terschelling meerdere overleggen georganiseerd rondom nieuwe wet- en regelgeving met betrekking tot het schenkbeleid van sportkantines. Deze bijeenkomsten waren gericht op informeren, bewustwording en het ondersteunen van verenigingen bij de juiste uitvoering van het beleid. Als vervolg hierop is in december, in samenwerking met de gemeente, een cursus georganiseerd voor barpersoneel van sportverenigingen. Deze cursus werd verzorgd door Verslavingszorg Noord Nederland (VNN) en richtte zich op verantwoord alcohol schenken en het naleven van de geldende regelgeving. Hiermee is ingezet op het versterken van kennis en vaardigheden binnen de verenigingen en het bevorderen van een veilige en verantwoorde sportomgeving. Clubondersteuning 29 28
7 ACTIEF IN DE OMGEVING Bewegen In de Openbare Ruimte Steeds minder mensen bewegen vanzelf in hun eigen buurt. Men pakt sneller de auto, kinderen spelen minder buiten en verplaatsen zich minder vaak lopend of op de fiets. Met Bewegen In de Openbare Ruimte (BIOR) stimuleren we gemeenten om de omgeving zo in te richten dat bewegen weer de makkelijke keuze wordt. Zo brengen we beweging terug in het dagelijks leven en versterken we gezondheid en verbondenheid. OUTDOORFIT TERSCHELLING Samen met de werkgroep Stimuleren Buiten Bewegen vanuit het Sportakkoord is de QR‑beweegroute OutdoorFit Terschelling ontwikkeld. Deze sportieve route biedt inwoners en bezoekers de mogelijkheid om op verschillende plekken op het eiland laagdrempelig en zelfstandig in de buitenlucht te bewegen. OutdoorFit Terschelling bestaat uit een reeks workouts verspreid over het eiland, waarbij gewerkt kan worden aan conditie, kracht en mobiliteit. Op maar liefst zeven locaties is een unieke workout beschikbaar, variërend van een trapworkout op het Seinpaalduin tot een bokstraining bij West aan Zee. Het initiatief is geschikt voor ieder niveau en nodigt uit om bewegen te combineren met de buitenomgeving. Dit initiatief is voortgekomen uit de werkgroep van het Sportakkoord (gemeente Terschelling) en wordt aangejaagd door buurtsportcoach Reyer Vos van Sport Fryslân. De OutdoorFit‑workouts zijn te vinden op de volgende locaties: Seinpaalduin, West Beweeg- & Beleeftuin Stilen, West West aan Zee (bokszakken voor bokstraining) Arjensduin, Hee Speulbos, Midsland Noord Hedredersplak (ijsbaan), Hoorn Kaapsduin, Oosterend Op iedere locatie staat een specifieke workout klaar. Door het scannen van een QR‑code krijgen deelnemers direct toegang tot instructies en kunnen zij zelfstandig aan de slag. Met OutdoorFit Terschelling wordt bijgedragen aan het stimuleren van buiten bewegen en het duurzaam activeren van inwoners op het hele eiland. BEWEEGLOCATIES Video OutdoorFit workout Seinpaalduin BIOR 31 30
3 Coördinator Sport en Preventie Op Terschelling vervult onze Buurtsportcoach de rol van Coördinator Sport en Preventie. In deze functie onderzoekt en versterkt hij de inzet van beweging binnen preventie en stimuleert hij, namens de gemeente, de uitvoering van het Sportakkoord en is hij aanjager van de valpreventie. SPORTAKKOORD Werkgroepen De coördinator Sport en Preventie geeft uitvoering aan het Sportakkoord. Dit doet hij onder andere door het aanjagen en voorzitten van werkgroepen. Op Terschelling zijn twee actieve werkgroepen die projecten en initiatieven bedenken, stimuleren en ondersteunen. Initiatieven zoals OutdoorFit en de Avond4Daagse zijn hieruit voortgekomen. De werkgroepen komen maandelijks bijeen. Website Dit jaar heeft de coördinator Sport en Preventie, in samenwerking met de afdeling Communicatie van de gemeente Terschelling, een webpagina toegevoegd aan de gemeentelijke website. Hier kunnen inwoners alle informatie over het Sportakkoord vinden, inclusief een digitaal aanvraagformulier. WERKGROEPEN BEDENKEN, STIMULEREN EN ONDERSTEUNEN 33 32
35 34
Ook in 2026 zetten wij de inwoners van onze gemeente weer in beweging! /beweegteam.terschelling @beweegteam_terschelling Beweegteam Terschelling Brouwershoekweg 4 8891 JH Midsland terschelling@team.frl sportfryslan.nl/terschelling TROTS OP ONZE RESULTATEN IN 2025 In 2025 bestond Sport Fryslân 60 jaar. Een mijlpaal die we niet alleen hebben gevierd, maar vooral hebben benut om te laten zien wie wij zijn en waar we voor staan. Nieuwsgierig? Lees de jubileumkrant of bekijk de aftermovie. Jubileumkrant & aftermovie Sport Fryslân verzorgt het sport- en beweegaanbod voor gemeente Terschelling.
sportfryslan.nlRkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=