dan leefstijl: het gaat óók over bestaanszekerheid, schulden, werk, een veilige woonplek en sociale relaties. Dat begint niet pas als iemand volwassen is. Idealiter leg je die basis al vanaf het allereerste begin: eigenlijk nog vóórdat een kind geboren wordt. In wat voor omgeving groeit iemand op, welke steun is er? Hoe minder problemen je in de jeugd laat opstapelen, hoe minder zorg er later nodig is.” Hoe doen wij dit in Fryslân? “Via de Friese Preventieaanpak. Hierin bundelen alle Friese gemeenten, zorgorganisaties, de GGD, het onderwijs, verzekeraars en organisaties zoals Sport Fryslân hun krachten. In verschillende coalities werken we samen aan thema’s als gezond opgroeien, gezond leven, vitaal ouder worden, financiële gezondheid en mentale veerkracht.” Die samenwerking is geen kwestie van één druk op de knop… “Dat is inderdaad ingewikkeld: er zijn achttien gemeenten met eigen beleid, én een landschap vol professionals die allemaal vanuit hun eigen organisatie werken. Dan moet je soms durven zeggen: misschien kan een ander dit beter, of doen we allebei een stap terug voor het grotere geheel. Dat vraagt bestuurlijk lef en onderling vertrouwen. Maar ook hierin zetten we stappen.” Want er zijn al voorbeelden waar die samenwerking echt verschil maakt? “Zeker. In Fryslân werken we steeds gerichter aan het versterken van de sociale basis. We sluiten aan bij dorpsvisies en kijken per dorp of wijk wat er nodig is om mensen gezond en verbonden te houden. Een mooi voorbeeld is het programma Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO), waarin jongeren na schooltijd meer kansen krijgen om mee te doen aan sport en cultuur. Dat raakt gezondheid, kansenongelijkheid én sociale samenhang. Ook valpreventie bij ouderen laat zien wat samenwerking oplevert: elke val die je voorkomt, scheelt persoonlijk leed én zorg. Dat is preventie die direct effect heeft.” Welke rol zie jij hierin voor Sport Fryslân? “Sport Fryslân is in veel gemeenten actief, dicht bij scholen, clubs en verenigingen. In meerdere coalities spelen ze een belangrijke rol: bij gezond opgroeien, gezond leven en mentale gezondheid. En ze doen echt meer dan alleen mensen in beweging krijgen. Ze helpen ook verenigingen die worstelen met het werven van leden en vrijwilligers, zodat clubs kunnen blijven bestaan. Zo blijven belangrijke ontmoetingsplekken in dorpen en wijken behouden, dát is de sociale basis.” Als je 15 jaar vooruitkijkt: wat is er dan veranderd in Fryslân? “Ik hoop dat elke inwoner dan weet: dit kan ik verwachten van gemeente, zorg en welzijn én dit doen we samen als inwoners. En dat er overal laagdrempelige plekken zijn waar je terecht kunt, van dorpshuis tot school of kerk. En natuurlijk dat we écht gezonder zijn met elkaar. Dat vraagt om politieke keuzes, zoals het stimuleren van een gezonde leefstijl, maar ook om doorzettingsvermogen. Het kost een generatie om dat te kantelen. Zolang we blijven doorbouwen, valt er nog veel te winnen.” Wat de Friese Preventieaanpak al in beweging heeft gezet De Friese Preventieaanpak, waar Sport Fryslân ook partner in is, laat zien dat samenwerking écht tot impact leidt. Zo helpt Kind naar Gezonder Gewicht gezinnen via één vaste zorgverlener, waardoor ondersteuning toegankelijker wordt. Met de digitale Vapen-toolbox krijgen scholen, ouders en jongeren praktische handvatten om de opmars van e-sigaretten tegen te gaan. En voor dorpen die aan de slag willen met voedselinitiatieven zijn er nu tipkaarten voor Sociale Voedseltuinen: een aanpak die gezondheid, samen doen en duurzaamheid mooi met elkaar verbindt. Op friesepreventieaanpak.nl vind je nog meer initiatieven die bijdragen aan een gezondere en meer verbonden leefomgeving. Wie is Lineke Kleefstra? Lineke Kleefstra is directeur publieke gezondheid bij GGD Fryslân en GGD GHOR Nederland. Vanuit die rol verbindt zij gemeenten, zorg- en welzijnspartners en onderwijsinstellingen. Ze is verantwoordelijk voor de publieke gezondheid in de provincie en één van de drijvende krachten achter de Friese Preventieaanpak. Vanaf 2026 is Kleefstra lid van de Raad van Toezicht van Sport Fryslân. 60 JAAR SPORT FRYSLÂN – GRUTSK! JUBILEUM 2025 11
RkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=