60 jaar Sport Fryslân Jubileum 2025 Van vieren naar vooruit kijken Anne Jochum de Vries Met elkaar gezonder worden Arjen Droog Je hoofd en lichaam laten samenwerken Wouter de Jong 04 14 16
03 Voorwoord 04 A nne Jochum de Vries over 60 jaar Sport Fryslân: van vieren naar vooruitkijken 06 Jubileumfestival 07 S port Fryslân lanceert eigen jubileumlied | Eerste Sportvakbeurs is inspiratiebron voor clubs 08 E en jubileum dat heel Fryslân in beweging bracht 09 H joed yn it park Waadhoeke | Simmerjump Opsterland & Weststellingwerf 10 L ineke Kleefstra, Veiligheidsregio Fryslân: gezonder worden is de slimste keuze die Fryslân nu kan maken 12 M ega Sportdag Heerenveen | November: de Maand van Aangepast Sporten 13 F oekje: wanneer kunst en sport een verhaal vertellen dat raakt 14 A rjen Droog, Planbureau Fryslân: met elkaar gezonder worden 16 W outer de Jong: je lijf weet vaak al wat jij nog niet hebt bedacht 18 L ekker bewegen in de buitenlucht met OutdoorFit Terschelling | Waddentoernooi 19 O nbeperkt in beweging: de Elfstedentocht die het verschil maakt 20 Y nBeweging.frl maakt sport en cultuur slimmer én toegankelijker 22 S port Safari Súdwest-Fryslân | De Sportûnderfiningswike Noardeast-Fryslân en Dantumadiel 23 Personeelsfeest Netl KOM YN BEWEGING Sport Fryslân wil dat iedereen in Fryslân elke dag met plezier kan sporten en bewegen. Samen werken we aan een vitale mienskip. sportfryslan.nl INHOUD 10 19 08 12 GRUTSK! – 60 JAAR SPORT FRYSLÂN 2 JUBILEUM 2025
‘Mei-inoar meitsje wy it ferskil’ Zestig jaar Sport Fryslân. Een mijlpaal die we dit jaar niet alleen hebben gevierd, maar vooral hebben benut om te laten zien wie wij zijn en waar wij voor staan. Natuurlijk in alle activiteiten die we organiseerden: van een bruisend Jubileumfestival tot de indrukwekkende Onbeperkte Elfstedentocht, waar de kracht van inclusief sporten in heel Fryslân zichtbaar werd. Maar net zo goed in de gesprekken die we met bestuurders en samenwerkingspartners voerden over de thema’s die Fryslân de komende jaren in beweging moeten brengen. Het jaar bevestigde opnieuw hoe belangrijk de combinatie is van onze provinciale opdracht en onze inzet in de Friese gemeenten. Die twee lijnen versterken elkaar: 1 + 1 = 3. Door slim samen te werken met provincie én gemeenten creëren we meer impact dan ieder afzonderlijk. Provinciale acties zoals de ‘Maand van het Aangepast Sporten’ en de Sportvakbeurs laten zien dat we hetzelfde doel nastreven: sport en bewegen dichter bij inwoners brengen. Samen bouwen aan een sterke mienskip foar elkenien. Lokale verankering, regionale slagkracht Daarnaast verstevigden we onze rol in de regio. Zo werken we inmiddels ook buiten de provincie, zoals in de gemeente Kampen. Sportservice Kampen vormt daar een lokaal team met eigen huisvesting en zichtbaarheid, verbonden aan de kennisorganisatie Sport Fryslân. Een mooi voorbeeld van hoe wij lokale verankering combineren met regionale slagkracht. In deze jubileumeditie bundelen we de verhalen en activiteiten van het afgelopen jaar. Een terugblik, zeker. Maar vooral een vooruitblik. Om te laten zien hoe belangrijk het is om nú aan de slag te gaan. Daarom nodig ik alle Friese gemeenten en (keten) partners uit om aan te haken. De opgaven zijn gezamenlijk én de kansen om sport en bewegen dichter bij mensen te brengen liggen voor het oprapen. Ik winskje dy in protte lêzplezier en ynspiraasje. Anne Jochum de Vries Directeur-bestuurder Sport Fryslân VOORWOORD ‘Ik bin grutsk dat wy it mooglik meitsje foar safolle minsken yn Fryslân om better te bewegen, sûner te libjen en miskien wol it wichtichste dat se meidwaan kinne yn stee fan oan de kant stean.’ 60 JAAR SPORT FRYSLÂN – GRUTSK! JUBILEUM 2025 3
ANNE JOCHUM DE VRIES OVER 60 JAAR SPORT FRYSLÂN: VAN VIEREN NAAR VOORUITKIJKEN Een taart én een boodschap. Zo begon voor directeur Anne Jochum de Vries het jubileumjaar van Sport Fryslân. “In april bezocht ik de colleges van alle gemeenten waarvoor wij de sportstimulering uitvoeren,” vertelt hij. “Om zestig jaar Sport Fryslân te vieren, maar vooral om samen te praten over het belang van sport en bewegen voor een gezonde samenleving.” ‘Yn beweging, dát is Fryslân op syn bêst’ GRUTSK! – 60 JAAR SPORT FRYSLÂN 4 JUBILEUM 2025
Dat moment, met de taart op tafel en de herkenning van het verhaal van Sport Fryslân in de zaal, vatte het jaar mooi samen. De Vries: “Preventie is belangrijk en bijna alles begint met bewegen. Maar het is ingewikkeld om het echt te doen. Zeker nu gemeenten minder financiële ruimte hebben en de uitvoering van bovenwettelijke taken onder druk staat. Toch zag ik overal de wil om samen aan de slag te gaan. Dat maakte me trots én stemde me hoopvol.” ‘Foekje’ en de Onbeperkte Elfstedentocht Het jubileumjaar stond bol van de activiteiten: van grote evenementen tot kleine ontmoetingen. De Onbeperkte Elfstedentocht, die dankzij Sport Fryslân tóch doorging, maakte indruk. “Het evenement dreigde te verdwijnen, maar onder leiding van Niels Krijnen hebben we het omarmd. Voor veel deelnemers betekende dit de kans om mee te doen, om erbij te horen. Dáár draait sport en bewegen voor mij om.” Ook de voorstelling Foekje van Tryater bleef hem bij. “Die combineerden we met een bijeenkomst voor de bestuurders van sportverenigingen. De voorstelling ging over Foekje Dillema, over genderproblematiek en inclusie. Een onderwerp waarmee we in de jaren vijftig al worstelden, maar dat nog steeds actueel is: hoe inclusief zijn we eigenlijk, als we zeggen dat iedereen welkom is? Foekje bracht dat gesprek op gang.” Daarnaast waren er het jubileumfestival [zie pagina 6] in Burgum – ‘één van de hoogtepunten’ – de Sportvakbeurs in Heerenveen en talloze lokale activiteiten met vakleerkrachten, buurtsportcoaches en vrijwilligers. “Samen bereikten we tienduizenden mensen, jong en oud, in álle lagen van de mienskip. Elk evenement, groot of klein, vertelde een stukje van ons verhaal: sport en bewegen als bouwsteen van een vitale gemeenschap.” Spin in het web Terugkijkend ziet De Vries vooral hoe het jubileumjaar de positie van Sport Fryslân versterkte. “We worden steeds meer de spin in het web tussen onderwijs, zorg, gemeenten en verenigingen. We brengen partijen in beweging, letterlijk én figuurlijk. Niet vanuit de sport zelf, maar vanuit wat sport en bewegen kan betekenen voor mensen.” Dat is nodig, zegt hij. “De uitdagingen zijn groot. In mijn eigen dorp is over vijftien jaar het merendeel van de inwoners 70-plus. Eenzaamheid neemt toe, maar ook kansenongelijkheid. De sociale basis die we samen hebben - het verenigingsleven, de dorpshuizen, de dorpsbelangen – is het goud van de mienskip. Sport en bewegen hebben daarin een sleutelrol: ze houden generaties gezond en betrokken bij elkaar.” Er valt nog veel te doen Het jubileumjaar bracht volgens De Vries zichtbaarheid, maar ook verdieping. “We hebben Fryslân nog scherper laten zien wat de impact van ons werk is. Hoe collega’s en onze partners zich met hart en ziel inzetten om beweging te brengen in mensenlevens. Tegelijk zie ik hoeveel meer we nog kunnen bereiken. Naast trots, maakt dat ook hongerig naar de toekomst. Er valt nog zoveel te doen.” Hij ziet een organisatie die steviger staat dan ooit. “We hebben de afgelopen jaren flink wat kamers bijgebouwd, maar ons huis bleef herkenbaar. Sport Fryslân wordt gezien, gewaardeerd en gevraagd. Van scholen tot zorginstellingen, van dorpsbesturen tot sportclubs: iedereen weet ons te vinden én dat schept verantwoordelijkheid.” Elkaar blijven vinden ‘Kom yn Beweging!’, de nieuwe pay-off van Sport Fryslân, zegt waar het om draait. “Mensen in actie brengen: fysiek, mentaal én maatschappelijk”, vertelt De Vries. “Het elkaar blijven vinden, het kunnen meedoen, het omzien naar elkaar. In de straat, in het dorp, op de club. Dát is Fryslân op z’n best.” Zijn wens voor de toekomst klinkt eenvoudig, maar is wezenlijk. “Dat we die beweging laten groeien. Dat kunnen we niet alleen; dat moet met elkaar: onderwijs, overheid, zorg- en welzijnsorganisaties, clubs en verenigingen. Want als we mensen in beweging brengen, fysiek én sociaal, dan brengen we Fryslân verder.” 60 JAAR SPORT FRYSLÂN – GRUTSK! JUBILEUM 2025 5
Jubileumfestival ‘Kom yn beweging’ “Een van de hoogtepunten van ons jubileumjaar was ons festival op 25 juni in Burgum,” zegt Anne Jochum de Vries. “Daar kwam alles samen: bestuurders, beleidsmakers en partners die met ons in gesprek gingen over hoe we Fryslân gezonder en vitaler kunnen maken. In samenwerking met de Friese Preventieaanpak stonden we stil bij één centrale vraag: hoe krijgen we Fryslân écht in beweging? Het ging over samenwerken, maar vooral over doen en beleven: van Apenkooi XL tot inspirerende workshops. Iedereen ging naar huis met een vlieger: een symbool voor plezier, verbinding en de beweging die we met elkaar moeten maken om over schuttingen en domeinen heen te kijken, om samen de transitie van zorg naar bewegen mogelijk te maken.” Scan de QR-code en bekijk de aftermovie. 6 JUBILEUM 2025
Eerste Sportvakbeurs is inspiratiebron voor clubs Sport Fryslân hield op donderdag 9 oktober de allereerste Sportvakbeurs voor clubs in het Abe Lenstra Stadion. Een gratis evenement waar zo’n 200 vrijwilligers, trainers, bestuurders en andere clubmensen op afkwamen. Eén doel: clubs helpen bij actuele vraagstukken én laten kennismaken met praktische en direct toepasbare oplossingen. Bezoekers konden in tientallen stands van bedrijven en organisaties informatie krijgen over alles wat er komt kijken bij het runnen van een sportvereniging. Van juridische ondersteuning en clubkadercoaching tot financiën, ledenadministratie en duurzame accommodaties. Ook thema’s als sportwerkgeverschap, sociale veiligheid, fondsen & subsidies, een gezonde sportomgeving en EH(S)BO/BHV waren volop vertegenwoordigd. Workshops en presentaties Naast de stands waren er miniworkshops en plenaire presentaties, onder andere van Sportstroom, NOC*NSF en Veilig Ouder. De avond eindigde met een verloting via het Rad van Fortuin, met aantrekkelijke prijzen voor bezoekers. Bezoekers die meteen verder wilden, konden direct een hulpvraag indienen bij team Clubondersteuning. Zo kreeg nieuwe inspiratie nog dezelfde avond een concreet vervolg. Met waardevolle ontmoetingen, praktische inzichten en een energieke sfeer was de eerste editie van de Sportvakbeurs voor clubs een groot succes. KOM YN BEWEGING: Sport Fryslân lanceert eigen jubileumlied! Sinds 18 september heeft Fryslân er een nieuwe meezinger bij: ons jubileumnummer ‘Kom yn Beweging’. Het lied is gemaakt door Sport Fryslân in samenwerking met rapper Jelle B. Een vrolijke, aanstekelijke track die je gegarandeerd in beweging zet. Compleet met videoclip én bijpassend dansje voor jong en oud. ‘Kom yn Beweging’ is te beluisteren via Spotify, Apple Music en YouTube. Ons doel: de nummer 1-positie in de Fryske Top 100! Scan de QR-code en bekijk de videoclip. Scan de QR-code en bekijk de aftermovie. JUBILEUM 2025 7
Een jubileum dat heel Fryslân in beweging bracht Een verjaardag vier je samen, zeker als je Sport Fryslân heet. Voor het 60-jarig jubileum verraste de organisatie de hele provincie een jaar lang met activiteiten en ontmoetingen die inwoners, verenigingen én bestuurders in beweging brachten. Sport Fryslân bestond op 15 april 60 jaar. En dat bleef niet onopgemerkt. In de nacht vóór het jubileum trokken medewerkers er in het geheim op uit om o.a. pleinen en parken om te toveren tot vrolijke beweegplekken. In Gorredijk, Dronryp, Eastermar, Heeg en Ferwert verschenen stoepkrijt-hinkelbanen, rollatorparcoursen, buiten-vergadertafels en zelfs een levensgrote variant van ‘De vloer is lava’. Taart met een boodschap Op 20 mei zelf werd het jubileum feestelijk gevierd op alle vestigingen van Sport Fryslân: met versieringen, gezonde taart en veel ontmoetingen. Directeur Anne Jochum de Vries en de regiomanagers trokken bovendien de provincie door met taart voor Friese gemeenten en de provincie Fryslân. Een feestelijke groet én een symbolische boodschap: bewegen doen we samen. Dat gezamenlijke verhaal vormde de rode draad van het hele jubileumjaar. Verspreid over Fryslân organiseerde Sport Fryslân het hele jaar activiteiten die mensen stimuleerden om mee te doen en in beweging te komen. “Ons jubileumjaar was hét moment om die positieve beweging zichtbaar te maken,” zegt De Vries. “Want als we stappen willen zetten naar een gezonde mienskip, moeten we iedereen blijven meenemen.” Als afsluiter kreeg Sport Fryslân ook een nieuw jasje: een frisse website en opgefriste huisstijl die passen bij een moderne, zichtbare en toekomstgerichte organisatie. Scan de QR-code en lees het artikel over het jubileum met Anne Jochum de Vries bij Omrop Fryslân. 8 JUBILEUM 2025
Simmerjump zorgt voor springplezier in Opsterland en Weststellingwerf Voor kinderen die deze zomer niet op vakantie gingen, organiseerden de beweegteams van Opsterland en Weststellingwerf de ‘Simmerjump’: een vrolijk springkussenspektakel dat inmiddels een echte zomertraditie is. Het doel: samen plezier maken, bewegen én een topdag beleven. Gewoon in je eigen dorp. De Simmerjump reisde langs Wolvega, Munnekeburen en Noordwolde (Weststellingwerf) en langs Gorredijk, Ureterp en Tijnje (Opsterland). Overal stond hetzelfde recept voor succes klaar: een gigantisch opblaasbaar springkussen, twee stormbanen en een opblaasbare voetbalgoal. Meer dan 300 kinderen doken erop af, en leefden zich uit. Een zomer zonder verveling? De Simmerjump bewees opnieuw dat dat prima kan. Beweeg- en Speelhoek zorgt voor een park vol energie Het stadspark in Franeker stond op 5 juli in het teken van Hjoed yn it Park: een gratis festival vol muziek, foodtrucks en gezelligheid. Voor kinderen was er één plek waar het plezier meteen losbarstte: de Beweeg- en Speelhoek, georganiseerd door Sport Fryslân in samenwerking met JOGG Waadhoeke. Tijdens de kindermiddag genoten ouders ontspannen van de muziek, terwijl hun kids zich uitleefden met allerlei activiteiten. Van over het water lopen in enorme plastic ballen tot poppenkastvoorstellingen en het maken van eigen kunstwerken: er was voor elk wat wils. Met de Beweeg- en Speelhoek wil Sport Fryslân kinderen spelenderwijs laten ontdekken hoe leuk bewegen kan zijn. En dat lukt: het is steevast één van de best bezochte onderdelen van het festival en draagt bij aan twinkelende ogen én een park vol energie. Meer weten? Kijk op hjoedynitpark.nl. Scan de QR-code en bekijk de aftermovie. 60 JAAR SPORT FRYSLÂN – GRUTSK! JUBILEUM 2025 9
INTERVIEW MET LINEKE KLEEFSTRA, DIRECTEUR PUBLIEKE GEZONDHEID GGD FRYSLÂN ‘Gezonder worden is de slimste keuze die Fryslân nu kan maken’ Met de Friese Preventieaanpak bouwen tientallen organisaties in Fryslân aan meer gezondheid, veerkracht en een sterke sociale basis. En daarmee aan de gezonde generaties van morgen. ‘We staan pas aan het begin,’ zegt Lineke Kleefstra. ‘Maar je ziet nu al wat samenwerken aan preventie kan opleveren.’ Hoe staat het er voor met de publieke gezondheid in Fryslân? “Op een aantal punten doen we het nog altijd beter dan de rest van Nederland. Inwoners van Friesland voelen zich bijvoorbeeld relatief gelukkig. Maar als je verder inzoomt, zijn er wel degelijk zorgen. In sommige gemeenten liggen alcohol- en middelengebruik, overgewicht en andere leefstijlproblemen boven het landelijke gemiddelde. En de mentale gezondheid van jongeren staat flink onder druk. De grootste risico’s zitten in wat er de komende jaren op ons afkomt.” … en daarmee doel je op? “Op de combinatie van dubbele vergrijzing en grote personeelstekorten in de zorg. De zorgvraag blijft groeien, maar we hebben simpelweg niet genoeg mensen om dat op te vangen. Over tien jaar lopen we naar verwachting tegen zo’n 6000 onvervulbare zorgvacatures aan. Dan kun je niet doorgaan zoals we nu werken. Als we het anders organiseren én anders naar gezondheid kijken, houden we de zorg nog enigszins behapbaar. Doen we dat niet, dan loopt het vast.” Is dat de reden dat preventie nu centraal staat? “Precies. De enige manier om dit houdbaar te maken, is voorkomen dat mensen überhaupt zorg nodig hebben. Daarvoor is een brede aanpak nodig. Preventie gaat namelijk over veel meer GRUTSK! – 60 JAAR SPORT FRYSLÂN 10 JUBILEUM 2025
dan leefstijl: het gaat óók over bestaanszekerheid, schulden, werk, een veilige woonplek en sociale relaties. Dat begint niet pas als iemand volwassen is. Idealiter leg je die basis al vanaf het allereerste begin: eigenlijk nog vóórdat een kind geboren wordt. In wat voor omgeving groeit iemand op, welke steun is er? Hoe minder problemen je in de jeugd laat opstapelen, hoe minder zorg er later nodig is.” Hoe doen wij dit in Fryslân? “Via de Friese Preventieaanpak. Hierin bundelen alle Friese gemeenten, zorgorganisaties, de GGD, het onderwijs, verzekeraars en organisaties zoals Sport Fryslân hun krachten. In verschillende coalities werken we samen aan thema’s als gezond opgroeien, gezond leven, vitaal ouder worden, financiële gezondheid en mentale veerkracht.” Die samenwerking is geen kwestie van één druk op de knop… “Dat is inderdaad ingewikkeld: er zijn achttien gemeenten met eigen beleid, én een landschap vol professionals die allemaal vanuit hun eigen organisatie werken. Dan moet je soms durven zeggen: misschien kan een ander dit beter, of doen we allebei een stap terug voor het grotere geheel. Dat vraagt bestuurlijk lef en onderling vertrouwen. Maar ook hierin zetten we stappen.” Want er zijn al voorbeelden waar die samenwerking echt verschil maakt? “Zeker. In Fryslân werken we steeds gerichter aan het versterken van de sociale basis. We sluiten aan bij dorpsvisies en kijken per dorp of wijk wat er nodig is om mensen gezond en verbonden te houden. Een mooi voorbeeld is het programma Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO), waarin jongeren na schooltijd meer kansen krijgen om mee te doen aan sport en cultuur. Dat raakt gezondheid, kansenongelijkheid én sociale samenhang. Ook valpreventie bij ouderen laat zien wat samenwerking oplevert: elke val die je voorkomt, scheelt persoonlijk leed én zorg. Dat is preventie die direct effect heeft.” Welke rol zie jij hierin voor Sport Fryslân? “Sport Fryslân is in veel gemeenten actief, dicht bij scholen, clubs en verenigingen. In meerdere coalities spelen ze een belangrijke rol: bij gezond opgroeien, gezond leven en mentale gezondheid. En ze doen echt meer dan alleen mensen in beweging krijgen. Ze helpen ook verenigingen die worstelen met het werven van leden en vrijwilligers, zodat clubs kunnen blijven bestaan. Zo blijven belangrijke ontmoetingsplekken in dorpen en wijken behouden, dát is de sociale basis.” Als je 15 jaar vooruitkijkt: wat is er dan veranderd in Fryslân? “Ik hoop dat elke inwoner dan weet: dit kan ik verwachten van gemeente, zorg en welzijn én dit doen we samen als inwoners. En dat er overal laagdrempelige plekken zijn waar je terecht kunt, van dorpshuis tot school of kerk. En natuurlijk dat we écht gezonder zijn met elkaar. Dat vraagt om politieke keuzes, zoals het stimuleren van een gezonde leefstijl, maar ook om doorzettingsvermogen. Het kost een generatie om dat te kantelen. Zolang we blijven doorbouwen, valt er nog veel te winnen.” Wat de Friese Preventieaanpak al in beweging heeft gezet De Friese Preventieaanpak, waar Sport Fryslân ook partner in is, laat zien dat samenwerking écht tot impact leidt. Zo helpt Kind naar Gezonder Gewicht gezinnen via één vaste zorgverlener, waardoor ondersteuning toegankelijker wordt. Met de digitale Vapen-toolbox krijgen scholen, ouders en jongeren praktische handvatten om de opmars van e-sigaretten tegen te gaan. En voor dorpen die aan de slag willen met voedselinitiatieven zijn er nu tipkaarten voor Sociale Voedseltuinen: een aanpak die gezondheid, samen doen en duurzaamheid mooi met elkaar verbindt. Op friesepreventieaanpak.nl vind je nog meer initiatieven die bijdragen aan een gezondere en meer verbonden leefomgeving. Wie is Lineke Kleefstra? Lineke Kleefstra is directeur publieke gezondheid bij GGD Fryslân en GGD GHOR Nederland. Vanuit die rol verbindt zij gemeenten, zorg- en welzijnspartners en onderwijsinstellingen. Ze is verantwoordelijk voor de publieke gezondheid in de provincie en één van de drijvende krachten achter de Friese Preventieaanpak. Vanaf 2026 is Kleefstra lid van de Raad van Toezicht van Sport Fryslân. 60 JAAR SPORT FRYSLÂN – GRUTSK! JUBILEUM 2025 11
Mega Sportdag Heerenveen Op 21 oktober organiseerde beweegteam Heerenveen de Mega Sportdag in Sportstad Heerenveen voor kinderen van 4 t/m 12 jaar en hun ouders uit de gemeente. Er deden meer dan 12.000 kinderen mee. Het doel van de Mega Sportdag was om ieder kind en ouder een positieve ervaring met sport te geven. Van tevoren konden kinderen een eigen dagprogramma samenstellen aan activiteiten, workshops en clinics van ongeveer 20 lokale sportverenigingen en sportaanbieders. Voorbeelden van workshops die werden gegeven waren rugby, waterpolo, tafeltennis, freerunning, padel, boogschieten, volleybal, judo en acrobatiek. Er was ook aanbod voor kinderen van 0 t/m 4 jaar, zoals peuter-, kleuter- en dreumesgym, ukkepukvoetbal, kleuterdans en een grote playground. November: de Maand van Aangepast Sporten In november organiseerde Sport Fryslân de Maand van Aangepast Sporten: dertig dagen vol workshops, demonstraties en inspirerende ontmoetingen met parasporters. Samen met sportclubs, gemeenten en partners lieten we zien wat er in Fryslân allemaal mogelijk is. Het complete aanbod was eenvoudig te vinden via ons platform YnBeweging.frl. Voor mensen met een lichamelijke, verstandelijke, visuele, auditieve of psychische beperking is het vaak een uitdaging om een sport te vinden die echt bij hen past. Daarom zetten we, samen met sportclubs, organisaties en gemeenten, het aangepaste sporten in november een maand lang in de spotlights. Zodat iedereen met een beperking of chronische aandoening kan ontdekken wat er wél kan. Zichtbaar maken Bij Sport Fryslân geloven we dat sport voor iedereen toegankelijk moet zijn. Ook wanneer je een beperking hebt. Immers: bewegen brengt niet alleen je lichaam, maar ook je leven in beweging. Daarom zetten we ons dagelijks in om aangepast sporten zichtbaarder en toegankelijker te maken, nieuwe initiatieven te ondersteunen en organisaties met elkaar te verbinden. Scan de QR-code en lees het artikel van Omrop Fryslân. Scan de QR-code en bekijk de aftermovie. GRUTSK! – 60 JAAR SPORT FRYSLÂN 12 JUBILEUM 2025
Foekje: wanneer kunst én sport een verhaal vertellen dat raakt Niet alleen Sport Fryslân stond in 2025 stil bij 60 jaar bestaan, ook theatergezelschap Tryater. Een mooi moment om samen iets bijzonders te organiseren. Op donderdag 5 juni bundelden beide organisaties de krachten voor een bijeenkomst én de theatervoorstelling Foekje in het Abe Lenstra Stadion. Foekje Dillema was een Fries hardlooptalent met een veelbelovende toekomst. In 1950 werd ze echter uitgesloten van deelname aan het Europees kampioenschap atletiek nadat ze een verplichte seksetest weigerde. Haar verhaal staat symbool voor de obstakels waar sporters mee te maken kunnen krijgen. In gesprek over inclusie De avond begon met een interactieve sessie en talkshow. Bezoekers gingen met elkaar in gesprek over toegankelijkheid en inclusie in de sport en deelden hun ervaringen. Daarna volgde de theatervoorstelling, die actuele onderwerpen aansneed zoals doorzettingsvermogen, winnen en verliezen, buitenspel gezet worden en trouw blijven aan jezelf in een wereld die soms moeilijk te begrijpen is. Met deze avond wilde Sport Fryslân verenigingen helpen het gesprek te openen over ongelijkheid binnen clubs. Bewustwording is daarbij een belangrijke eerste stap. En die werd volgens directeur Anne Jochum de Vries zeker gezet. “De bijeenkomst en het stuk hebben mensen geraakt. Het denken over diversiteit en inclusie is echt aangezet. De samenwerking met Tryater was geweldig en smaakt naar meer.” Scan de QR-code en lees het artikel van Groot Heerenveen JUBILEUM 2025 13 60 JAAR SPORT FRYSLÂN – GRUTSK!
Op papier doet Fryslân het nog altijd goed. De brede welvaart is hoog en inwoners geven hun leven een ruime voldoende. “Dat noemen we de Friese paradox,” zegt Arjen Droog [zie kader]. “Economisch scoren we bescheiden, maar qua geluk staan we bovenaan. Alleen: die balans kantelt nu echt.” Met elkaar gezonder worden Eén van de belangrijkste oorzaken? De dubbele vergrijzing. “We worden ouder. En binnen de groeiende groep ouderen stijgt het aantal 80-plussers,” legt Droog uit. “Dat gaan we overal merken: in de economie, in de voorzieningen in kleine dorpen, maar vooral in de zorg. Hoe ouder we worden, hoe meer hulp we nodig hebben. Tegelijkertijd gaan er de komende jaren duizenden zorgverleners met pensioen. En het aantal mensen dat mantelzorg kan bieden, daalt net zo hard.” Wat er gebeurt als we niets doen? “Dan krijg je dorpen waar geen zorg meer aan huis geleverd kan worden. Mensen zonder vangnet als er iets misgaat.” Dit is een opgave waar de politiek mee aan de slag moet, maar het is ook een opdracht aan onszelf ziet Droog. “Wat wij kunnen doen is met elkaar gezonder worden: fysiek én mentaal. Zo voorkomen we dat er steeds meer mensen de zorg instromen. En het maakt ons als samenleving veerkrachtiger.” Hij onderstreept de urgentie. “Mensen met genoeg geld, opleiding of netwerk redden zich wel. Maar een groeiende groep heeft weinig om op terug te vallen. ARJEN DROOG: ‘SPORT FRYSLÂN KAN UITGROEIEN TOT DE SPIL IN EEN GEZONDER ÉN HECHTER FRYSLÂN’ Fries geluk onder druk Inwoners van Fryslân behoren nog altijd tot de gelukkigste mensen van Nederland. Maar dat geluk wankelt. Dat raakt onze economie, de zorg en de kansengelijkheid. ‘De balans raakt zoek’, waarschuwt Arjen Droog, directeur van Planbureau Fryslân. ‘We moeten voorkomen dat we straks een provincie van winnaars en verliezers worden.’ GRUTSK! – 60 JAAR SPORT FRYSLÂN 14 JUBILEUM 2025
Met de ontwikkelingen die op ons afkomen vergroot dat de verschillen in gezondheid, welzijn en kansen. Fryslân mag geen provincie van winnaars en verliezers worden.” De mienskip is geen toverstokje Droog waarschuwt ervoor om de oplossing niet uitsluitend bij ‘de mienskip’ te leggen. “We horen soms: de zorg staat onder druk, maar dat lossen we op met de mienskip. Dat is wensdenken. De mienskip is geen toverstokje. Sterker nog: de mienskip zelf staat onder druk door vergrijzing, individualisering en eenzaamheid.” Volgens hem ligt daar een belangrijke rol voor Sport Fryslân. “Jullie infrastructuur is indrukwekkend: toegang tot scholen, clubs en verenigingen, én een groot netwerk van buurtsportcoaches die in de samenleving staan. Daarmee kun je niet alleen mensen in beweging brengen, maar ook zorgen voor verbinding.” Tijd voor grote ambities De boodschap is helder: het is tijd voor grotere ambities. “We moeten verder kijken dan campagnes en goede bedoelingen. Zet een écht doel neer: bijvoorbeeld dat over tien jaar een kwart minder Friezen de zorg instroomt omdat we gezonder leven. Zulke ambities geven richting en zorgen voor actie.” Dat vraagt wel om bestuurlijk lef, zegt Droog. “Bestuurders moeten keuzes durven maken, ook als die niet populair zijn. Je kunt niet alles bij het individu neerleggen. Soms zijn maatregelen nodig die gedrag écht veranderen. Zoals de gemeente Harlingen, die de komst van een fastfoodketen bij een school tegenhield: ze verdienen er een lintje voor.” Bloeiweken Minstens zo belangrijk zijn lokale initiatieven die mensen op een positieve manier in beweging brengen. “Neem de Bloeiweken: tientallen dorpen die een week lang aan de slag gaan met gezondheid en verbinding. Buren die samen op de weegschaal gaan staan, hun bloeddruk laten meten of in de supermarkt met elkaar over gezondere keuzes praten. Daar kan geen landelijke campagne tegenop. Laten we gaan voor honderd Bloeiweken per jaar. Hoe laagdrempeliger, hoe groter het effect.” Volgens Droog komt in de komende twintig jaar alles samen. “Fryslân staat voor grote opgaven, maar we hebben ook unieke kansen. Sport Fryslân heeft de mensen, de netwerken en de expertise om iets in beweging te zetten dat verder reikt dan de sport. Denk groot, verbind domeinen en laat zien dat preventie écht werkt.” Hij glimlacht. “Het Friese geluk is iets om trots op te zijn. Maar het komt ons niet aanwaaien. We moeten er samen voor aan de bak.” Over Planbureau Fryslân Planbureau Fryslân is een onafhankelijk onderzoeksinstituut dat beleid en bestuur in de provincie ondersteunt met betrouwbare kennis en analyse. Het planbureau onderzoekt hoe het met de inwoners van Fryslân gaat in een veranderende samenleving. Met data, trends en inzichten helpt het bestuurders, organisaties en inwoners bij het maken van keuzes over brede welvaart, leefbaarheid en vitaliteit. www.planbureaufryslan.nl ‘Sport Fryslân heeft de mensen, de netwerken en de expertise om iets in beweging te zetten’ Bron: Planbureau Fryslân 60 JAAR SPORT FRYSLÂN – GRUTSK! JUBILEUM 2025 15
Hoe zorg je dat mensen niet alleen wíllen veranderen, maar het ook echt kúnnen? Die vraag houdt trainer, schrijver en oprichter van de Sportschool voor je Geest, Wouter de Jong, al jaren bezig. In zijn nieuwe boek Full Body Thinking laat hij zien waarom duurzame verandering pas lukt als hoofd en lichaam samenwerken. “We zijn vergeten om te luisteren naar het belangrijkste instrument dat we hebben: ons lijf.” Hoe dat komt? “We hebben simpelweg nooit geleerd hoe dat werkt. Op school krijg je een paar plaatjes bij biologie, je doet een koprol bij gym. Maar niemand leert je hoe jouw lijf ‘nee’ zegt terwijl je hoofd ‘ja’ zegt; hoe ademhaling je kan helpen om rust te vinden; of hoe je lijf al lang aangeeft dat je een andere kant op moet in je leven.” De wijsheid van het lichaam De Jong ziet het overal terug: “We leven in een hoofdcultuur. We analyseren, plannen, begrijpen van alles. Maar signalen uit het lichaam – spanning, onrust, vermoeidheid, intuïtie – vangen we nauwelijks meer op. Terwijl die signalen vaak veel eerder aangeven dat je moet vertragen, bijsturen of ergens vanaf moet. Als we daar doof voor blijven, dwingt het lichaam ons uiteindelijk wel… in de vorm van stressklachten of zelfs een burn-out.” In zijn boek beschrijft De Jong zes hardnekkige patronen zoals buigen (jezelf wegcijferen), reiken (steeds bevestiging zoeken) of spannen (controle houden). “Die reflexen ontstaan vaak in onze jeugd. Ze hebben een functie gehad, maar op volwassen leeftijd houden ze ons soms gevangen. Ons lichaam verraadt ze als eerste: een verkramping in je buik, gespannen spieren, een hoge ademhaling.” In je lijf landen Pas als je leert luisteren naar wat je lijf vertelt, ontstaat er ruimte voor nieuw gedrag. “Je kunt heel goed wéten dat je minder wilt piekeren of meer wilt bewegen. WOUTER DE JONG OVER MENTALE FITHEID, LICHAAMSINTELLIGENTIE ÉN DE KRACHT VAN BEWEGEN ‘Je lijf weet vaak al wat jij nog niet hebt bedacht’ Hij maakte mentale fitheid voor heel Nederland toegankelijk met boeken als Mindgym en Superkrachten voor je hoofd. In zijn nieuwe boek Full Body Thinking zet Wouter de Jong een volgende stap: echte verandering ontstaat pas als hoofd én lijf samenwerken. “Veel mensen weten wel hoe ze willen leven,” zegt hij, “Maar om nieuwe patronen te creëren heb je ook je lichaam nodig.” GRUTSK! – 60 JAAR SPORT FRYSLÂN 16 JUBILEUM 2025
Maar als jouw lichaam blijft reageren als vroeger – met spanning, verkramping, gejaagdheid – dan doorbreek je dat oude patroon niet. Het is alsof je piano speelt met wanten aan: je ziet wat je moet doen, maar je raakt de toetsen niet.” Daarom richt hij zich in Full Body Thinking niet alleen op inzicht, maar vooral op oefenen. Met ademwerk, visualisaties, lichaamsgerichte check-ins en technieken om spanning te ontladen, helpt hij mensen opnieuw in hun lijf te landen. “Pas als je voelt wat er gebeurt, kun je anders kiezen,” zegt hij. “Bewustzijn begint bij ervaren, niet bij denken.” De kracht van lichaamsbewustzijn Op veel plekken in Fryslân brengen buurtsportcoaches en vakleerkrachten dagelijks mensen in beweging. “Bewegen is dé toegangspoort tot een betere mentale gezondheid. Dat weten we allemaal. Maar in beweging komen en blijven vraagt ook om zelfsturing, motivatie en geduld. Een betere connectie tussen lijf en geest helpt mensen om die drempel te nemen.” Volgens De Jong sluit zijn boodschap naadloos aan bij de missie van Sport Fryslân. “Jullie staan letterlijk dichtbij mensen: in buurten, scholen, verenigingen. Jullie kunnen helpen om dat bewustzijn te vergroten en niet alleen het lichaam, maar hiermee ook het hoofd in beweging te brengen. Dat is cruciaal voor duurzame gedragsverandering.” Hij glimlacht. “We zeggen bij de Sportschool voor je Geest vaak: een betere wereld begint in je hoofd. Maar eigenlijk begint ’ie nog iets eerder: in je lijf.” Winactie In Full Body Thinking laat Wouter de Jong zien waarom duurzame verandering pas lukt als hoofd en lichaam samenwerken. Het boek combineert wetenschap, ademwerk, visualisatie en zes herkenbare gedragspatronen die veel mensen vasthouden. Met praktische tools en oefeningen helpt het lezers beter luisteren naar hun lichaam, patronen doorbreken en meer rust, energie en focus vinden. Doe mee met de winactie en win dit boek t.w.v. €24,95. Stuur voor 27 februari 2026 een e-mail met je NAW-gegevens naar communicatie@sportfryslan.nl o.v.v. winactie boek Full Body Thinking. Alleen winnaars krijgen bericht. Drie tools die elke coach kan gebruiken Wouter de Jong werkt met praktische technieken die direct toepasbaar zijn in coaching, sport en leefstijl. Dit zijn drie tools die volgens hem altijd werken: 1. Gebruik je voorstellingsvermogen “Bij gedrag dat lastig vol te houden is zoals sporten, wandelen, minder schermtijd – werkt een mentaal filmpje ongelooflijk krachtig. Oefen in je hoofd het beslismoment: het moment waarop je normaal op de bank ploft en gaat scrollen. Zie hoe je tóch je sportschoenen aantrekt. Wie dit traint, heeft drie keer zoveel kans dat het ook echt gebeurt.” 2. Ademhaling als gereedschap “In Full Body Thinking wijd ik er een heel hoofdstuk aan: ademhaling. Het kalmeert, focust en ontlaadt spanning. Elke coach zou dit moeten beheersen: het is één van de snelste manieren om hoofd en lijf weer op één lijn te brengen.” 3. Fysiek anker “Onderzoek toont aan: we onthouden informatie beter als we het koppelen aan beweging. Kies een belangrijke boodschap (‘je kunt dit’, ‘blijf rustig’) en herhaal deze terwijl je elke keer hetzelfde gebaar maakt: vinger tegen duim, hand op hart. Je lichaam slaat dit op in het motorische geheugen. Voor een cruciaal moment maak je alleen dat gebaar en je systeem schakelt makkelijker naar die staat.” Wie is Wouter de Jong? Wouter de Jong is trainer, spreker en oprichter van Sportschool voor je Geest, bekend van bestsellers als Mindgym en Superkrachten voor je hoofd. Hij combineert psychologie, neurowetenschap en praktische oefeningen om mentale fitheid voor iedereen toegankelijk te maken. Wouter geeft trainingen en keynotes in heel Nederland. Meer op: sportschoolvoorjegeest.nl 60 JAAR SPORT FRYSLÂN – GRUTSK! JUBILEUM 2025 17
Lekker bewegen in de buitenlucht met OutdoorFit Terschelling Op Terschelling zijn sinds kort zeven splinternieuwe OutdoorFit-locaties te vinden waar bewoners en eilandbezoekers gratis in de buitenlucht kunnen sporten: van een traptraining op het Seinpaalduin tot bokszakken bij West aan Zee. Het initiatief komt voort uit het Lokaal Sportakkoord en wordt aangejaagd door buurtsportcoach Reyer Vos van Sport Fryslân. “Het idee is simpel,” zegt Reyer. “We maken bewegen in de buitenlucht zichtbaar, leuk en voor iedereen toegankelijk.” Op elke locatie staat een bord met QR-code: scan, start de oefening en doe mee op je eigen niveau. OutdoorFit is nog maar net geopend, maar wordt nu al enthousiast gebruikt door senioren, gezinnen, sportgroepen en recreanten. Iedere maand test Reyer zelf een nieuwe workout: te volgen via de socials van OutdoorFit Terschelling. Texel won overtuigend op eigen bodem. Bij maar liefst vijf onderdelen – darten, hardlopen, tennis, golf en volleybal (heren) – pakten de Texelaars de winst. Daarnaast werden ze tweede bij badminton en biljarten en derde bij bridge, klaverjassen en volleybal (dames). Daarmee kwamen ze uit op 84 punten. Terschelling, vorig jaar nog de winnaar, eindigde ditmaal als tweede met 64 punten. Schiermonnikoog en Ameland deelden de derde plaats (beide 52 punten), terwijl Vlieland met 22 punten het klassement afsloot. De organisatie lag in handen van de buurtsportcoaches van onder andere Sport Fryslân. De prijsuitreiking vond plaats in Question Plaza in Den Burg, waar de eilanden samen terugblikten op een sportieve én bijzonder gezellige editie. Volgend jaar verhuist het Waddentoernooi naar Ameland voor de 43e editie. Texel pakt de winst op het 42e Waddentoernooi Op Texel vond in mei het 42e Waddentoernooi plaats, hét jaarlijkse sportieve treffen tussen de vijf Waddeneilanden. Met ruim honderd deelnemers werd er gestreden in tien verschillende sporten, van tennis en golf tot biljarten, badminton, darten en kaartspellen. GRUTSK! – 60 JAAR SPORT FRYSLÂN 18 JUBILEUM 2025
ONBEPERKT IN BEWEGING: DE ELFSTEDENTOCHT DIE HET VERSCHIL MAAKT It giet wól oan! Even leek de Onbeperkte Elfstedentocht dit jaar niet door te gaan, de oorspronkelijke organisatie kon het evenement niet langer dragen. Tot opluchting van de deelnemers besloot Sport Fryslân het over te nemen. En zo klonk op 10 september tóch het startschot bij de Elfstedenhal in Leeuwarden. De Onbeperkte Elfstedentocht is de tocht der tochten voor mensen met een beperking of chronische aandoening. Een jaarlijks hoogtepunt waarnaar veel deelnemers maandenlang toeleven. Voor deze groep is bewegen minder vanzelfsprekend, maar de opbrengst is groot: motivatie, zelfvertrouwen, plezier, sociale contacten én een concreet doel om naartoe te werken. Niels Krijnen van Sport Fryslân, die ook bij eerdere edities betrokken was, ziet de impact van de tocht van dichtbij. “Een van de deelnemers zat jarenlang thuis op de bank,” vertelt hij. “Door deze tocht kreeg ze weer een doel. Ze begon te fietsen, viel veel af en vond uiteindelijk zelfs weer een baan. Zó groot kan de impact zijn.” Een enorme organisatiekaravaan Dat de tocht dit jaar doorging, was niet vanzelfsprekend. Veiligheid en welzijn van deelnemers staan altijd voorop. Vooral de logistiek was een uitdaging, legt Krijnen uit. “Je breekt ’s ochtends alles af bij de start, en bouwt het die middag in een andere plaats weer op. Dat doen we vijf dagen lang. Het is een hele karavaan. Maar we doen het met plezier, zeker omdat we zien wat het voor mensen betekent.” Ruim honderd deelnemers met buddy’s deden dit jaar mee, elk op hun eigen manier: met een handbike, scootmobiel of een ander hulpmiddel. Voor velen is het evenement een hoogtepunt waarvoor maanden wordt getraind. Handbikester Annemarie uit Hilversum legde voor haar zesde deelname zelfs duizend trainingskilometers af. Motor voor de toekomst Voor Sport Fryslân is de tocht meer dan vijf sportieve dagen. Het evenement werkt als motor voor de verdere ontwikkeling van aangepast sporten in Friesland. Het doel: in elke Friese gemeente activiteiten opzetten voor mensen met een beperking, afgestemd op de lokale behoefte en voor iedereen toegankelijk. Na vijf bijzondere dagen overheerste vooral trots: op de deelnemers, buddy’s, vrijwilligers en iedereen die heeft meegeholpen. En op de glimlach aan de finish: met of zonder tegenwind. Scan de QR-code en bekijk de aftermovie. 60 JAAR SPORT FRYSLÂN – GRUTSK! JUBILEUM 2025 19
Leeuwarden Heerenveen Sneek Stiens Franeker Harlingen Bolsward Makkum Workum Lemmer Gorredijk Buitenpost Dokkum Holwerd Burgum Drachten Lijst weergeven TeamFRL Opsterland Fietstotaal doortrapdag Ureterp juni 10:00 27 Peakz Padel Leeuwarden Workshop padel voor beginners Peakz Padel Leeuwarden 6 u juni 10:00 27 Oosterbierum Slachtemarathon Stichting de slachtemarat 6 u juni 10:00 15 Multifunctioneel centrum Fittest Beetsterzwaag Sport Fryslan 6 u juni 10:00 6 Drachtster Boys Adventure Trail Drachten Stichting Adventure Trail 6 u juni 10:00 5 Sportstad Heerenveen Mega Sportdag Team buurtsportcoaches 6 u mei 10:00 13 Zwembad Kalverdijkje Gratis proefles Aqua Sportief bv SPORT 2 u mrt 18:00 27 Sportpark Nylan KorfbalFUN LKV Pallas’08 2 u mrt 17:00 27 Kies een categorie Afstand Kies een sport Datum Extra filters Zoeken Bekijk Activiteiten Locaties Aanbieders Voor aanbieders Aanmelden Producten EÉN PLATFORM VOOR INWONERS, AANBIEDERS EN GEMEENTEN Hoe YnBeweging meedoen aan sport en cultuur makkelijker maakt Wie in Fryslân sport-, beweeg- of cultuuraanbod zocht, moest zich tot voor kort een weg banen door losse websites en versnipperde informatie. YnBeweging maakt dat een stuk eenvoudiger. Hier komen gemeenten, aanbieders en inwoners samen op één platform. “Zie het als een marktplaats én een slimme motor voor datagedreven beleid,” zegt projectleider Wiebren Dijkstra. Alles in één app Wiebren: “YnBeweging bundelt beweeg- en cultuuraanbod, aanbieders en plekken om in beweging te komen op één centrale plek. Inwoners hoeven hierdoor niet meer te zoeken op tientallen websites. Ze openen gewoon één app om te zien wat er in hun dorp, wijk of gemeente te doen is, én welke acties er lopen. Ook kunnen gebruikers eigen voorkeuren invullen, zodat ze persoonlijke tips krijgen. Dat maakt meedoen makkelijker. Elke dag opnieuw, het hele jaar door.” Van losse initiatieven naar een gedeelde basis “Steeds meer gemeenten ontwikkelden een eigen marktplaats voor sport- en cultuuraanbod. We zagen hierdoor overal losse initiatieven ontstaan, met verschillende systemen. Dan creëer je digitale eilandjes, terwijl 20 JUBILEUM 2025
inwoners juist één duidelijke ingang willen. Met YnBeweging bouwen we aan één provinciale infrastructuur waarin elke gemeente een eigen herkenbare plek heeft, maar wél verbonden blijft met het grotere geheel.” Data als kompas voor beleid “Op dit moment werken we met veertien van de achttien Friese gemeenten. Zij hebben allemaal een eigen dashboard waarin ze niet alleen het lokale aanbod en deelname zien, maar ook wát inwoners zoeken en waar zij op klikken. Die data laat haarscherp zien welke behoefte er leeft: of het nu gaat om padel, activiteiten voor senioren óf iets dat nog niet wordt aangeboden. Daardoor kunnen gemeenten gericht ontwikkelen in plaats van op gevoel en keuzes maken die écht aansluiten bij de vraag.” Nieuwe manieren van activatie “Gratis Aktyf Waadhoeke laat zien wat het platform kan betekenen voor inwoners én beleidsmakers. In deze gemeente kunnen jongeren via YnBeweging hun digitaal tegoed inzetten voor sport en cultuur. We hebben precies in beeld waar zij dat aan besteden en welke groepen we bereiken. Tweehonderd jongeren die zichzelf ‘inactief’ noemden, boekten via het platform een activiteit. In totaal maakten zo’n negenhonderd jongeren er gebruik van. Die resultaten én inzichten hadden we anders nooit gehad.” Samen verder groeien “In drie jaar tijd hebben we grote stappen gezet. Zo’n zevenhonderd aanbieders staan inmiddels op het platform: van wandelgroep tot judoclub, van muziekles tot yoga. Zesduizend inwoners gebruiken de app. En het mooie is: we doen dit samen. We ontwikkelen niet in een afgesloten kamer, maar mét gemeenten, buurtsportcoaches, clubs, onderwijs en cultuuraanjagers. Zo groeit sport en cultuur op één gedeelde basis.” Op weg naar een compleet Fries ecosysteem “Onze ambitie voor 2030? Dan gaan wij voor een platform waarop minimaal negentig procent van alle sport- en cultuuraanbieders is aangesloten. Waar inwoners laagdrempelig nieuwe dingen kunnen proberen en kunnen zien wat vrienden doen. We blijven het platform doorontwikkelen met meer gebruiksgemak en manieren om elkaar te ontmoeten. Daarnaast willen we het platform zo vormgeven dat ook zorg- en welzijnsprofessionals er goed mee kunnen werken. Daarmee bereiken we juist de mensen voor wie sporten of cultuur minder binnen handbereik ligt. Zo bouwen we stap voor stap aan een Fries ecosysteem dat voor iedereen werkt.” Gratis Aktyf Waadhoeke: nu samen verder met VWS Jongeren in gemeente Waadhoeke ontvangen via de SportPas een digitaal tegoed dat zij kunnen besteden aan sport- en cultuuractiviteiten. YnBeweging.frl maakt inzichtelijk wie meedoet, welke activiteiten worden gekozen en waar de subsidie terechtkomt. “Het bijzondere,” zegt Wiebren, “is dat de gemeente het geld eigenlijk twee keer besteedt: eerst aan de jongeren én daarna aan lokale aanbieders.” De transparantie en meetbaarheid maken dat Gratis Aktyf Waadhoeke nu onderdeel is van een landelijke pilot van VWS. gratisaktyfwaadhoeke.frl Scan de QR-code en ontdek het platform ynbeweging.frl 60 JAAR SPORT FRYSLÂN – GRUTSK! JUBILEUM 2025 21
Nieuwe sporten spotten dankzij Sport Safari Súdwest-Fryslân Begin oktober stonden Sneek en Workum volledig in het teken van ontdekken en bewegen tijdens de Sport Safari’s. Dankzij Beweegteam Súdwest-Fryslân kregen honderden kinderen en hun families de kans om gratis kennis te maken met sporten die ze misschien nog nooit hadden uitgeprobeerd. Van rugby tot wielrennen, van badminton tot survivalrun, van schaken tot kaatsen: er was voor iedereen wel iets nieuws te beleven. De sfeer in Workum en Sneek was dan ook energiek. Kinderen, ouders en clubs reageerden enthousiast: samen sporten verbindt, verrast én inspireert. Workum Op 3 oktober vond de allereerste Workumer Sport Safari plaats. Ruim 170 kinderen deden mee aan zowel buiten- als binnensporten. Het stralende weer gaf de dag een extra impuls: op het sportveld werd fanatiek meegedaan, terwijl de binnen-workshops minstens zo populair waren. Sneek Een dag later, op 4 oktober, was het de beurt aan de Sneeker Sport Safari. Voor deze tweede editie stonden nóg meer sportclubs klaar om kinderen kennis te laten maken met hun sport. Nieuw dit jaar was het peuter- en kleuterveld: een schot in de roos, want het was erg populair bij de allerkleinsten. En dat ontdekken gebeurde massaal: in Damwâld meldden meer dan 200 kinderen zich aan, in Dokkum deden zelfs ruim 550 kinderen mee. Verspreid over verschillende locaties maakten deelnemers kennis met zestig bekende én minder bekende sporten: van mountainbiken, kanovaren en skeeleren tot hiphop, kaatsen en zelfs polsstokspringen. Sporten met elkaar Alle activiteiten vonden plaats bij lokale sportaanbieders, zodat gezinnen direct konden ervaren wat er in hun eigen omgeving mogelijk is. Overal sportten kinderen samen met een ouder of andere volwassene. Dat is een bewuste keuze: samen ontdekken, bewegen en plezier maken geeft vertrouwen én vergroot de motivatie om door te blijven gaan. Ook voor tieners De Sportûnderfiningswike richt zich traditioneel op peuters, kleuters en kinderen uit groep 3 t/m 8. Dit jaar was er voor het eerst ook aanbod voor leerlingen uit klas 1 en 2 van het voortgezet onderwijs. De grote belangstelling liet meteen zien dat het een waardevolle toevoeging is: tieners bleken het nét zo leuk te vinden om nieuw sportplezier te ontdekken. Vier dagen sportplezier dankzij de Sportûnderfiningswike Noardeast-Fryslân en Dantumadiel stonden van 30 juni tot en met 3 juli in het teken van de Sportûnderfiningswike. Dit jaarlijkse evenement, georganiseerd door onze beweegteams, geeft kinderen én hun ouders de kans om samen nieuwe sporten te ontdekken. Scan de QR-code en bekijk de aftermovie. Scan de QR-code en lees het artikel van RTV NOF. 22 JUBILEUM 2025
PERSONEELSFEEST NETL Een dag vol energie, ontmoetingen en verrassingen Het 60-jarig jubileum vierde Sport Fryslân natuurlijk ook met haar eigen mensen. Op vrijdag 29 augustus kwamen onze 145 medewerkers samen voor een sfeervol personeelsfeest bij Netl Park & Camping in Kraggenburg: een ruime, groene locatie waar het mooie weer en het programma perfect samenkwamen. De dag startte met een korte opening door directeur Anne Jochum de Vries, gevolgd door een bijzonder moment: de allereerste live-uitvoering van het jubileumnummer, gemaakt in samenwerking met Jelle B. De Friese rapper kwam het nummer speciaal brengen. Met succes, want binnen no-time stond iedereen vrolijk mee te dansen. Daarna nam auteur en spreker Wouter de Jong het podium over met zijn sessie Sportschool voor je Geest. Hierin vertelde hij over het vinden van rust, focus en energie. Een inspirerend moment dat mentale fitheid mooi verbond met het jubileumthema: yn beweging komen, van binnen én van buiten. Moordspel Na een verzorgde lunch gingen medewerkers in teams aan de slag met een gezamenlijk moordspel, dat door het ene team iets sneller werd opgelost dan door het andere. ’s Middags kon iedereen kiezen uit activiteiten zoals suppen, yoga, een obstacle parcours of spellen als Jenga, Mikado en Kubb. Later op de middag opende de bar en sloot de groep de dag af met een heerlijke barbecue. Kortom: een mooi moment om ook even stil te staan bij de organisatie die Fryslân elke dag yn beweging brengt. COLOFON Dit is een uitgave van Sport Fryslân ter ere van het jubileum 60 jaar Sport Fryslân. December 2025. Redactie en vormgeving: Sport Fryslân team communicatie en Bert Kobus. Fotografie en video’s: ThomasVaer Fotografie, Lucas Kemper, Daniel Oord, Lisa Ball, Imka Westerhuis, KYK Fotografie, Fotopersbureau Heerenveen, Media Heerenveen, Videofixers. Met dank aan: Planbureau Fryslân - Arjen Droog, Veiligheidsregio Fryslân - Lineke Kleefstra, Wouter de Jong, Organisatie Hjoed yn it park. 60 JAAR SPORT FRYSLÂN – GRUTSK! JUBILEUM 2025 23
Ons YnBeweging platform maakte in 2025 255.000 beweegminuten mogelijk en zorgde voor de verkoop van 457 (lidmaatschaps)producten onder de 5000+ gebruikers in het platform. Sport Fryslân 2025 1.400 deelnemers bij 22 fittesten voor senioren 250 trainers in dienst bij onze stichting Sportwerkgever Fryslân 6.500 kinderen en volwassen die kunnen sporten dankzij het Jeugd- en Volwassenfonds Sport & Cultuur. 8.000 kinderen op het ijs via schoolschaatsen 25.000 kinderen en meer dan 150 scholen die dagelijks profiteren van de inzet van onze 70+ vakleerkrachten 142 locaties die met beweeghummeltjes die peuters vol plezier laten bewegen Met 4 webinars, 6 workshops en een 3-daagse BIOR-leerlijn hebben we de kennis over de beweegvriendelijke inrichting van onze buitenruimte in 2025 een flinke boost gegeven 100 deelnemers samen met 100 buddy’s deden mee aan de Onbeperkte Elfstedentocht 1.300 clubs die maandelijks op de hoogte worden gehouden van het belangrijkste nieuws
sportfryslan.nlRkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=