DE INZET EN IMPACT IN GEMEENTE DANTUMADIEL Jaarverslag 2025 Samen zijn we yn beweging voor een vitale mienskip in gemeente Dantumadiel. Dit jaarverslag toont de impact die we in 2025 met elkaar gecreëerd hebben. Beweegteam Dantumadiel 1
Bewegen is meer dan actief zijn. Het brengt plezier, verbinding en gezondheid en vormt vaak de eerste, laagdrempelige stap naar meedoen en ontmoeten. In een tijd van vergrijzing en toenemende druk op zorg en welzijn is die preventieve kracht van sport en bewegen belangrijker dan ooit. Met trots presenteren wij het jaarverslag 2025 van Beweegteam Dantumadiel. In dit verslag laten we zien hoe sport en bewegen bijdragen aan een gezonde, verbonden en veerkrachtige samenleving. Samen met maatschappelijke partners werkten we aan gemeentelijke opgaven zoals valpreventie, kansrijk opgroeien, versterken sociale basis, kansengelijkheid en gezond ouder worden. Steeds weer stellen we ons de vraag: wat hebben inwoners nodig om in beweging te blijven, elkaar te ontmoeten en zelfstandig hun leven te leiden? 2025 liet opnieuw zien dat sport en bewegen méér opleveren dan activiteit alleen. Van spelenderwijs bewegende kinderen tot senioren die werken aan vitaliteit en balans: onze inzet draagt bij aan gezondheid, ontmoeting en zelfvertrouwen, dichtbij huis en passend bij de mienskip. Deze resultaten zijn het resultaat van samenwerking. Ik ben trots op het team en dankbaar voor alle partners, vrijwilligers en inwoners die hieraan hebben bijgedragen. Samen blijven we in beweging voor een vitaal Dantumadiel. Jaarverslag 2025 SAMEN YN BEWEGING VOORWOORD Een uitgave van Beweegteam Dantumadiel, onderdeel van Sport Fryslân. Nijewei 1 9104 DK Damwâld nefd@team.frl sportfryslan.nl/dantumadiel Remco den Dulk Regiomanager 3 2
Afgelopen jaar hebben we ons als team, samen met lokale partners, dagelijks ingezet om de inwoners van Dantumadiel van jong tot oud in beweging te brengen én te houden. Door met plezier aan sporten en bewegen te werken, hebben we laten zien hoe bewegen bijdraagt aan een sterke, verbonden en vitale mienskip. Met die inzet blijven we stap voor stap toewerken naar een gezonde en actieve toekomst voor Dantumadiel. Jurjen Bosch Coördinator Sport & Preventie HET TEAM Anke Margryt v/d Veen-Jacobs Buurtsportcoach Vakleerkracht Lolke Dijkstra Buurtsportcoach Vakleerkracht Maxime Feenstra Buurtsportcoach Vakleerkracht Anton van Zwol Bente de Vries Eelke van der Heide Buurtsportcoach Buurtsportcoach Buurtsportcoach Vakleerkracht Rainer de Groot Remco Fennema Clubondersteuner Vakleerkracht Remco Kooistra Riemer Hoekstra Buurtsportcoach Vakleerkracht Buurtsportcoach Vakleerkracht Jacob Frimpong Jurjen Bosch Vakleerkracht Coördinator Sport & Preventie Suzanne de Beer Buurtsportcoach Vakleerkracht Tom van der Meer Buurtsportcoach Vakleerkracht Wessel Hoogterp Buurtsportcoach Sport & Spel Coach Wietse de Boer Vakleerkracht 5 4
0 - 4 JAAR JONGEREN 4 - 12 JAAR VOLWASSENEN SENIOREN CLUBONDERSTEUNING AANGEPAST SPORTEN PAGINA 8 PAGINA 20 PAGINA 12 PAGINA 26 PAGINA 32 PAGINA 42 PAGINA 36 PAGINA 52 IMPACTGEBIEDEN INHOUD BEWEGEN IN DE OPENBARE RUIMTE 7 6
EEN ACTIEVE START VOOR DE KLEINSTEN 0 - 4 jaar Kinderen van 0–4 jaar leggen de basis voor hun motorische, cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling. Beweging is daarbij onmisbaar. Spelenderwijs bewegen, kruipen, lopen, klimmen en buitenspelen, stimuleert taal, hersenontwikkeling en zelfvertrouwen. Tegelijkertijd vormt te veel stilzitten en schermtijd al in deze leeftijd een risico. Vroeg investeren in variatie, spel en plezierige beweegervaringen geeft kinderen een gezonde en kansrijke start. BEWEEGHUMMELTJES Beweeghummeltjes is een compleet beweegprogramma voor peuters dat aansluit bij de methoden die in de opvang worden gebruikt. Hierdoor kunnen pedagogisch professionals op een laagdrempelige manier dagelijks met peuters bewegen. In 2025 zijn vier peuteropvanglocaties van Kids First in Wouterswoude, Damwoude, Veenwouden en Zwaagwesteinde met het programma gestart, waardoor zij nu een vast beweegmoment aanbieden. PEUTEROPVANGLOCATIES HEBBEN MET BEWEEGHUMMELTJES EEN VAST BEWEEGMOMENT GECREËERD. 4 Elke dag doen we een leuke beweegvorm met de kinderen! Medewerker kinderopvang 0-4 jaar 9 8
ZWEMFESTIJN In de herfstvakantie organiseerden we samen met het Tolhuisbad in Dokkum een Liz en Wes Spetterles een zwemfestijn voor kinderen van zes maanden tot en met vier jaar. Ouders konden zich via YnBeweging aanmelden om samen met hun kind mee te doen aan dit waterspektakel. Tijdens de les maakten ze kennis met spelletjes die bijdragen aan de watervrijheid van kinderen. Zo verzamelden ze eendjes, sprongen in het water, surften over een vlot en als afsluiting mochten ze van de glijbaan. Deze activiteit bracht het zwemaanbod in de regio onder de aandacht, stimuleerde watervrijheid en zorgde voor veel plezier. KINDEREN GENOTEN SAMEN MET HUN OUDERS/VERZORGERS VAN HET ZWEMFESTIJN BEWEEGFLYER De beweegflyer is ontwikkeld om ouders eenvoudig toegang te geven tot het lokale beweegaanbod. Op de flyer staan QR-codes naar het beweegboekje op onze website, het Instagramaccount van Beweegfrummeltjes en YnBeweging. Het beweegboekje geeft een overzicht van alle activiteiten en mogelijkheden in de gemeente, zodat ouders weten waar hun kind kan bewegen. Ouders kunnen via de flyer thuis laagdrempelig aan de slag en op de hoogte blijven van actuele activiteiten. De flyer is verspreid bij alle kinderdagverblijven en peuteropvanglocaties in samenwerking met de JOGG-medewerker en het consultatiebureau. Daarnaast liggen exemplaren op consultatiebureaus om mee te nemen en bij jeugdverpleegkundigen, die ze kunnen meegeven tijdens consulten. 11 VERSCHILLENDE LOCATIES VERSCHILLENDE DAGEN PEUTERS EN KLEUTERS IN BEWEGING 2 3 96 BEWEEGFESTIJN Tijdens het beweegfestijn in de voorjaarsvakantie brachten we op twee dagen in totaal 96 peuters en kleuters in beweging op drie locaties in de gemeente: Broeksterwoude, Rinsumageest en Wouterswoude. Er lag een grote beweegbaan klaar waar kinderen konden klimmen, klauteren, slingeren, springen, rennen, kruipen, balanceren en gooien. Op verschillende locaties werkten we samen met de plaatselijke gymnastiekvereniging. Kinderen mochten na het festijn nog drie keer gratis meedoen bij de vereniging. Het zorgde voor veel plezier bij de kinderen en betrokkenheid van ouders. Sjoch mem, ik kin dit sels al. Deelnemer 0-4 jaar 11 10
KINDEREN DEDEN MEE AAN DE SURVIVALRUN BEWEGEN ALS BASIS 4 - 12 jaar Kinderen van 4–12 jaar vormen de basis van onze samenleving. In deze periode ontwikkelen ze de motorische en sociale vaardigheden die bepalen of ze volwaardig kunnen meedoen op school, in sport en in de maatschappij. Bewegen geeft zelfvertrouwen en vergroot hun leer- en ontwikkelkansen. Maar schooldruk, schermtijd en minder buitenspelen maken bewegen niet vanzelfsprekend. Daarom is investeren in een rijk en inclusief beweegaanbod essentieel om kinderen gezond, vaardig en verbonden te laten opgroeien. SPORTDAGEN Met de sportdagen geven we kinderen een actieve en plezierige ervaring die bijdraagt aan hun sociale en fysieke ontwikkeling. Samen met Copini Buitensport hebben we een uitdagend survivalparcours opgezet in en rondom Oostmahorn, compleet met hindernissen en spannende uitdagingen. Naast basisscholen die meededen organiseerden we een ouder-kind koppelrun. In totaal hebben alle tien scholen uit de gemeente deelgenomen en meer dan 800 deelnemers genoten van deze sportieve dag. Dankzij de inzet van Copini Buitensport en Landal Esonstad, die meedachten over de route en hun terrein beschikbaar stelden, is het een groot succes geworden. FRYSKE SPORTEN Met Fryske sporten brengen we kinderen van groep 3 tot en met 8 in contact met het Friese erfgoed: keatsen, fierljeppen en skûtsjesilen. Deze sporten zijn belangrijk voor onze cultuur, maar kinderen komen er niet vanzelf mee in aanraking. Daarom hebben we kant-en-klare lespakketten ontwikkeld voor onze gymlessen en jagen we sport-en beweegaanbieders aan om clinics te verzorgen. Zo stimuleren we bewegen, vergroten we het sportaanbod en zorgen we dat deze tradities blijven bestaan. Op alle scholen waar we actief zijn als vakleerkracht is aandacht besteed aan Fryske sporten en er zijn meerdere clinics verzorgd. 800+ Survivalrun in De Skâns trekt 2800 kinderen 4-12 jaar 13 12
BEWEEGBOOST Met BeweegBOOST hebben we kinderen in groep 2 geholpen om hun motorische vaardigheden te verbeteren. Uit onderzoek blijkt dat deze vaardigheden al jaren achteruitgaan en dat slechts 55% van de kinderen voldoet aan de beweegrichtlijnen. Daarom hebben we op zes scholen een traject uitgevoerd. We starten met een beginscreening, waarna kinderen met een achterstand zes extra beweeglessen volgen. Tot slot meten we de voortgang met een eindscreening. In totaal zijn 111 leerlingen gescreend en 36 kinderen hebben meegedaan aan de extra lessen. Samen met kinderfysiotherapeuten, GGD Fryslân en basisscholen zorgen we ervoor dat bewegen weer leuk wordt en dat kinderen zich met vertrouwen ontwikkelen. KINDEREN NAMEN DEEL AAN HET BEWEEGBOOST-TRAJECT 36 GYMMATERIALEN CHECK Goed bewegingsonderwijs begint bij veilig en kwalitatief materiaal. Daarom hebben we op alle gymlocaties een uitgebreide controle uitgevoerd. Ons beweegteam heeft de kasten met klein gymmateriaal geïnventariseerd en beschadigde of ontbrekende materialen gemeld bij de gemeente. Na vervanging hebben we de locaties aangevuld, zodat kinderen veilig, gevarieerd en met plezier kunnen bewegen. Zo dragen we samen met onze partners bij aan een gezonde en actieve schoolomgeving. STERK! Met Sterk! hebben we in 2025 gewerkt aan de mentale weerbaarheid van kinderen. Niet ieder kind komt vanzelf voor zichzelf op of weet hoe het met dominant gedrag om kan gaan. De training is kortdurend, praktisch en speels. De school selecteert de kinderen die het meest baat hebben bij de lessen. Onze buurtsportcoach verzorgt op school een reeks van tien lessen, inclusief een ouderles. Kinderen leren goed voor zichzelf én voor een ander te zijn. De inhoud is gebaseerd op Rots en Water en Ut mut er út. Tijdens de laatste les doen ouders mee en zien ze wat hun kinderen hebben geleerd. In individuele gevallen verwijzen we door naar het gebiedsteam. Binnen een paar weken kan ze huppelen, wat ze voorheen nog niet kon. Haar evenwicht is ook duidelijk verbeterd. Ze heeft betere concentratie en meer plezier in bewegen. Ouder van een deelnemend kind Hij is vrolijker en zich bewuster van zijn gedrag. Ook komt hij zelfverzekerder over in de omgang met andere kinderen. Ouder van deelnemer KINDEREN VAN DRIE SCHOLEN VOLGDEN DE STERK! TRAINING OP SCHOOL 52 BeweegBOOST op de basisschool SCHOLEN HEBBEN EEN MOTORISCHE SCREENING IN GROEP 2 GEHAD 6 4-12 jaar 15 14
SPORTÛNDERFININGSWIKE In de eerste week van juli hebben we de Sportûnderfiningswike georganiseerd. Kinderen van alle basisscholen ontdekten samen met hun ouders of een andere volwassene meer dan twintig sporten. Elk jaar voegen we nieuwe sporten toe en houden we vaste favorieten. Deelnemers deden mee aan een jubileumactie: ter ere van 60 jaar Sport Fryslân werd tien keer 60 euro verloot om te kunnen besteden op YnBeweging.frl. Met de Sportûnderfiningswike brengen we inwoners in beweging, verbinden we sportaanbieders en stimuleren we deelname aan de mienskip DEELNEMERS DAMWÂLD E.O. SCHOOLSCHAATSEN Steeds minder kinderen komen door het ontbreken van natuurijs in aanraking met schaatsen. Daarom hebben we in 2025 het schoolschaatsprogramma actief onder de aandacht gebracht bij basisscholen. Het programma bestaat uit vier lessen voor groep 4 t/m 8, waarin leerlingen kennismaken met langebaanschaatsen, shorttrack, ijshockey en kunstschaatsen. Zo ervaren kinderen op een laagdrempelige manier het plezier van schaatsen en dragen we bij aan het behoud van deze Friese traditie. In totaal hebben alle tien scholen uit de gemeente Dantumadiel meegedaan aan het schoolschaatsen, waardoor honderden kinderen het ijs hebben ontdekt. VAKANTIEACTIVITEITEN Tijdens schoolvakanties organiseren we sport- en beweegactiviteiten op verschillende locaties. In 2025 hebben we in de voorjaarsvakantie een Beweegfestijn gehouden in gymzalen van drie dorpen, samen met lokale gymverenigingen. In totaal deden 179 kinderen mee. Alle activiteiten waren gratis en toegankelijk voor iedereen, zodat kinderen ook buiten schooltijd actief en met plezier bezig konden zijn. UITLEEN SPORT- EN SPELMATERIALEN Veel scholen beschikken over beperkt speelmateriaal op het schoolplein, waardoor kinderen minder mogelijkheden hebben om actief en creatief te spelen. Om dit te verbeteren biedt ons beweegteam een uitleenservice met sport- en spelmaterialen. Scholen en sportaanbieders kunnen gratis materialen lenen en gebruikmaken van een pleinspelmap vol speelsuggesties. Ook sportverenigingen en clubs kunnen de materialen inzetten voor extra activiteiten of evenementen binnen hun eigen organisatie. Zo stimuleren we beweging, motorische ontwikkeling en spelplezier. In 2025 werd de service in totaal twaalf keer gebruikt, door een combinatie van scholen en clubs, waardoor honderden kinderen extra speelkansen kregen. 628 2400 mensen in actie tijdens Sportûnderfiningswike: “Fantastysk!” Beweegfestijn Wâlterswâld SPORTAANBIEDERS 23 ACTIVITEITEN 23 4-12 jaar 17 16
JEUGDFONDS SPORT & CULTUUR Met het Jeugdfonds Sport & Cultuur geven we kinderen uit gezinnen met weinig geld de kans om mee te doen aan sport of culturele activiteiten. Onze buurtsportcoaches helpen als meerkracht bij aanvragen voor contributies, sportkleding of materialen. We promoten het fonds actief bij scholen, verenigingen en via onze eigen activiteiten, zodat niemand aan de zijlijn hoeft te blijven staan. Zo zorgen we samen voor gelijke kansen en een actieve, sociale mienskip. AANVRAGEN VOOR SPORT OF CULTUUR IN DANTUMADIEL LEERLINGEN KRIJGEN ÉÉN OF TWEE KEER IN DE WEEK LES VAN EEN VAKLEERKRACHT BASISSCHOLEN MAKEN GEBRUIK VAN EEN VAKLEERKRACHT BEWEGINGSONDERWIJS 9 950+ 80 ONDERWIJS IN BEWEGING Met Onderwijs in Beweging zorgen we voor kwalitatief goed bewegingsonderwijs op basisscholen. Onze vakleerkrachten geven niet alleen gymles, maar zijn ook ambassadeurs van beweging en verbinders in de wijk. In het schooljaar 2024-2025 werkten we samen met negen scholen in Dantumadiel. Wekelijks kregen meer dan 950 leerlingen afwisselende gymlessen waarin plezier en motorische ontwikkeling centraal stonden. Kinderen ontdekten hoe leuk bewegen is en namen de spellen mee naar het schoolplein en naschoolse activiteiten. Zo stimuleren we een actieve leefstijl en versterken we sociale vaardigheden. Webpagina bewegingsonderwijs Sport Fryslân Website: Jeugdfonds Sport & Cultuur Het Jeugdfonds zorgt ervoor dat kinderen zich fysiek, mentaal, sociaal en creatief kunnen ontwikkelen, en zo een stevige basis krijgen om later volwaardig mee te doen in de samenleving. Meerkracht Jeugdfonds Sport & Cultuur Mijn gymmeester weet precies hoe ik leer en beweeg. Daardoor lukt gym altijd én is het leuk! Leerling groep 5 4-12 jaar 19 18
ZELFVERZEKERD EN GEZOND DE WERELD IN Jongeren Jongeren tussen de 12 en 18 jaar staan voor grote uitdagingen: prestatiedruk, social media en de zoektocht naar hun identiteit. Dit kan leiden tot stress, ongezonde gewoontes en een gevoel van eenzaamheid. Met onze inzet willen we jongeren ondersteunen in hun mentale, fysieke en sociale gezondheid. Door sport, beweging en positieve leefstijlprogramma’s maken we gezondheid leuk, laagdrempelig en bereikbaar. JONGEREN DEDEN MEE AAN DE VAKANTIEACTIVITEITEN VAKANTIEACTIVITEIT In 2025 hebben we één vakantieactiviteit georganiseerd in Veenwouden, zodat jongeren ook tijdens schoolvakanties een plek hadden om te bewegen, elkaar te ontmoeten en plezier te maken. We hebben onder andere blacklight-trefbal aangeboden. Dit moment brachten jongeren samen in een toegankelijke en positieve omgeving. Dankzij de inzet van jongerenwerk, buurtsportcoaches en lokale vrijwilligers hebben we dertig jongeren bereikt die hierdoor een actief en sociaal vakantiealternatief kregen. 30 Blacklight trefbal in de herfstvakantie Jongeren 21 20
SUBSIDIE SCHOOL & OMGEVING We hebben in 2025 drie VO-scholen in Noardeast-Fryslân begeleid bij het aanvragen van de subsidie School & Omgeving. Toen bleek dat ook het voortgezet onderwijs grote behoefte had aan extra ondersteuning en een sterker pedagogisch klimaat, zijn we in gesprek gegaan met Pro Dokkum, Lauwerscollege Kollum en Vakschool Dokkum. In samenwerking met het expertteam Jongeren hebben we een helder format ontwikkeld dat scholen konden gebruiken voor hun aanvraag. Voor het Lauwerscollege Kollum hebben we het volledige plan opgesteld en ingevuld; de Vakschool Dokkum heeft het format zelfstandig gebruikt. Dit heeft geleid tot twee succesvolle aanvragen, goed voor in totaal ruim drie miljoen euro voor nieuwe projecten die bijdragen aan gelijke kansen en een rijker aanbod voor jongeren. Pro Dokkum kon helaas niet deelnemen vanwege een te hoge CUMI-score, maar hun inzichten waren waardevol in het proces. SUBSIDIE TOEGEKEND AAN LAUWERS COLLEGE IN KOLLUM 1.500.000 ÛNTDEKKINGSREIS Met Ûntdekkingsreis hebben we in 2025 jongeren een veilige en ontspannen plek geboden om te ontdekken wat bij hen past. We hebben tien bijeenkomsten georganiseerd waarin zij nieuwe sportieve, speelse en creatieve activiteiten hebben uitgeprobeerd, samen hebben gewerkt en sociale vaardigheden hebben geoefend. Op Dockinga HAVO/VWO heeft daarnaast een aanvullende reeks van tien weken gedraaid. Drie jongeren zijn na afloop doorgestroomd naar het structurele aanbod binnen de sociale ontmoeting van Yfke. Zo ervaren jongeren plezier, ontdekken ze nieuwe interesses en zetten ze stappen in hun persoonlijke ontwikkeling. ACTIEVE PAUZE In 2025 hebben we op verschillende scholen korte beweegmomenten aangeboden die leerlingen tijdens de pauze uitnodigen om even in beweging te komen. Met eenvoudige spelvormen, balspellen en kleine uitdagingen geven we jongeren een toegankelijke kans om actief te zijn, plezier te maken en elkaar op een andere manier te ontmoeten. Samen met schoolteams, conciërges, docenten en andere ondersteunende collega’s hebben we 59 pauzemomenten georganiseerd waarin 1523 jongeren meedoen. Zo brengen we samen meer energie en ontspanning op het schoolplein. Wat fijn om in de pauze eens iets anders te doen dan binnen zitten. Even lekker bewegen geeft energie, en het is ook nog eens gezellig om samen met klasgenoten mee te doen. Leerling Lauwers College Kollum 1523 JONGEREN HEBBEN MEEGEDAAN AAN DE ACTIEVE PAUZE 59 ACTIEVE PAUZES GEORGANISEERD OP DE SCHOLEN 1.700.000 SUBSIDIE TOEGEKEND AAN VAKSCHOOL DOKKUM Jongeren 23 22
JONGEREN DEDEN MEE AAN DE MINI VAKANTIE 50 FC STRAAT Tijdens FC Straat zijn 95 jongeren uit Feanwâlden en Dokkum verbonden met laagdrempelig straatvoetbal. We hebben twee voorrondes georganiseerd waarin jongeren hun techniek en samenspel hebben versterkt, gesteund door ouders die enthousiast langs de lijn staan. CIOS-studenten hebben meegeholpen bij de begeleiding en zorgden voor een veilige, energieke sfeer op het veld. De drie winnende teams, MO13, JO13 en JO15, zijn daarna met busjes naar Groningen gereisd voor de noordelijke finales. Daar hebben zij met veel inzet gespeeld en samen een sportieve dag beleefd, ook al vielen ze uiteindelijk af. Door de betrokkenheid van jongeren, ouders, scholen, CIOSstudenten en de regionale organisatie konden veel spelers meedoen en samen plezier maken. MINI VAKANTIE Tijdens de mini vakantie hebben we jongeren die thuis niet op vakantie kunnen een paar dagen vol nieuwe ervaringen, plezier en rust geboden. We zijn hiermee gestart omdat we op Pro Dokkum hoorden dat veel jongeren door financiële zorgen geen vakantieverhalen hebben om na de zomer te delen. We vinden dat iedereen iets moois verdient om op terug te kijken, daarom organiseren we deze trip inmiddels voor het derde jaar. We hebben drie dagen lang samen gesport, creatieve opdrachten gedaan, kleine challenges geprobeerd en groepsactiviteiten gekozen. De jongeren leerden elkaar beter kennen, werkten samen en kregen verantwoordelijkheden waardoor er een hechte groep ontstond. De sfeer was ontspannen en veilig. Dankzij de inzet van jongerenvrijwilligers, jongerenwerkers, buurtsportcoaches en de GGD, die een kookavond verzorgde, konden 50 jongeren deze ervaring meemaken. Ze hadden veel plezier en gingen naar huis met nieuwe herinneringen, meer zelfvertrouwen en nieuwe vrienden. RTV NOF reportage mini vakantie Wat fijn om drie dagen op vakantie te zijn en zoveel leuke dingen te doen. De tijd vloog voorbij. Deelnemer mini vakantie Jongeren 25 24
SAMEN STERKER ÉN GEZONDER Volwassenen Eén van de grootste uitdagingen in de volksgezondheid is de afnemende fysieke activiteit onder volwassenen. Dit vergroot het risico op chronische ziekten, stress en slaapproblemen en legt extra druk op de zorg. Tegelijk is bewegen het krachtigste preventiemiddel: het verbetert de fysieke en mentale gezondheid, verlaagt het risico op leefstijlziekten en versterkt het zelfvertrouwen. Sport en bewegen dragen bovendien bij aan sociale samenhang en participatie. De uitdaging is om volwassenen en met name kwetsbare groepen te bereiken met laagdrempelige beweeginterventies, ontwikkeld in samenwerking met zorg, werkgevers en maatschappelijke partners. 10 BEWEEGMAKELAAR De beweegmakelaar heeft in 2025 inwoners geholpen om een passende sport- of beweegactiviteit te vinden. Veel mensen ervaren drempels, zoals gezondheidsklachten, sociale onzekerheid of financiële zorgen. Via onder andere Welzijn op Recept, Dokwurk, WerkPro, GGZ, Stjoer, het Leger des Heils, Partoer, het gebiedsteam en leefstijlcoaches komen we in contact met inwoners die een steuntje in de rug kunnen gebruiken. In persoonlijke gesprekken verkennen we hun wensen en mogelijkheden en zoeken we samen naar een activiteit die past bij hun situatie. Door nauw samen te werken met lokale sport- en beweegaanbieders ontstaat begeleiding die bijdraagt aan gezondheid, vitaliteit en meer meedoen in de mienskip. Zo hebben we vijftien inwoners ondersteund richting passend en duurzaam beweegaanbod. BEWEGEN EN TAAL We hebben het project Bewegen en Taal dit jaar verder versterkt. Nieuwkomers hebben wekelijks een sportmoment gekregen als onderdeel van hun inburgeringscursus. Zo maken zij op een ontspannen manier kennis met verschillende (Fryske) sporten en oefenen zij tegelijk de Nederlandse taal. Onze buurtsportcoach begeleidt de lessen en werkt daarbij samen met Stavoor en meerdere sport- en beweegaanbieders. Door dit brede aanbod komt de groep telkens in aanraking met nieuwe sporten. Gemiddeld doen wekelijks tien deelnemers mee, waardoor steeds meer nieuwkomers zich welkom voelen en hun plek vinden in de mienskip. DEELNEMERS DOEN WEKELIJKS BIJ DE BEWEEGACTIVITEIT Meneer docent, ik ben blij dat we elke week kunnen sporten. Gaat het volgend jaar ook weer door? Saeed, deelnemer Volwassenen 27 26
VOLWASSENENFONDS SPORT & CULTUUR We zijn als intermediair aangesloten bij het Volwassenenfonds Sport & Cultuur om volwassenen met financiële zorgen te helpen te (blijven) sporten. Steeds meer Friezen hebben moeite om rond te komen, waardoor sportdeelname onder druk staat. Drie buurtsportcoaches uit ons team dienen aanvragen in voor het vergoeden van contributiekosten en promoten het fonds actief bij verenigingen en tijdens activiteiten. Samen met het gebiedsteam, Dokwurk, Yfke, Opus 3, FoarDY, het Leger des Heils en diverse sport- en beweegaanbieders zorgen we ervoor dat meer inwoners kunnen meedoen, ongeacht hun financiële situatie. Zo maken we sporten bereikbaar voor iedereen die ondersteuning nodig heeft. 23 BUURTKAMERS We hebben dit jaar in drie buurtkamers maandelijks beweegactiviteiten georganiseerd, samen met Stjoer en Yfke. De buurtkamers zijn plekken waar ontmoeten centraal staat en waar bewegen bijdraagt aan plezier, gezondheid en nieuwe sociale contacten. Onze buurtsportcoach heeft elke maand een passende activiteit verzorgd die deelnemers helpt zich zekerder te voelen en nieuwe stappen te zetten in hun persoonlijke ontwikkeling. Door in gesprek te gaan ontdekken we wat mensen leuk vinden, of ze al bij een sportclub zijn aangesloten en waar drempels liggen. Wanneer sport financieel niet haalbaar is, zetten we het Volwassenenfonds Sport & Cultuur in om deelname mogelijk te maken. Zo zorgen we samen voor meer beweging en verbondenheid in de buurt. Website Volwassenenfonds Sport & Cultuur Ik ben ontzettend blij dat ik gister de eerste les heb gevolgd, want het voelt echt als een opluchting! Ik ga het fonds zeker doorgeven binnen mijn eigen kring. Deelnemer Ik vind het zelf ook heel belangrijk dat mensen in beweging zijn. Doordat jij bent geweest probeer ik nu zelf ook één keer per week iets met de mensen te gaan doen op het gebied van beweging. Onno, locatie begeleider 3 BUURTKAMERS ZIJN ER MAANDELIJKS BEZOCHT AANVRAGEN ZIJN ER INGEDIEND VIA ONZE INTERMEDIAIRS Volwassenen 29 28
DOKWURK We hebben samen met Dokwurk een wandelgroep opgezet waarin medewerkers elke week in beweging komen, met ruimte voor fijne gesprekken en onderlinge verbinding. De buurtsportcoach begeleidt de groep en ziet hoe een vaste kern is ontstaan, terwijl er nog steeds nieuwe collega’s aansluiten. Op de top wandelden er zelfs 25 mensen mee. Daarnaast ondersteunt de coach als beweegmakelaar medewerkers die moeilijk hun weg vinden naar passend sport- en beweegaanbod. Er zijn vijf mensen begeleid richting een geschikte activiteit en zes anderen financieel geholpen via het Volwassenenfonds Sport & Cultuur, zodat ook zij structureel kunnen sporten. Zo versterken we stap voor stap de vitaliteit binnen Dokwurk én onder de inwoners van de gemeente. 8 DEELNEMERS WERDEN VANUIT DOKWURK GEHOLPEN DOOR DE BEWEEGMAKELAAR 15 WERKNEMERS LOPEN ER GEMIDDELD MEE MET DE DOKWURK CHALLENGE 6 WERKNEMERS WERDEN FINANCIEEL GEHOLPEN MET BEHULP VAN HET VOLWASSENFONDS SPORT & CULTUUR Volwassenen 31 30
FIT EN SOCIAAL IN HET LEVEN STAAN Senioren De samenleving vergrijst in snel tempo, wat zorgt voor extra druk op de zorg en een groei van het aantal mensen dat eenzaamheid ervaart. Ook het aantal valongevallen neemt toe, met grote impact op de zelfredzaamheid en gezondheid van senioren. Het is belangrijk dat ouderen gezond blijven, zodat zij langer zelfstandig kunnen wonen en actief blijven meedoen. Bewegen speelt daarin een grote rol: het vergroot de vitaliteit én het sociale netwerk van senioren. DOORTRAPPEN Fietsen is een populaire manier voor senioren om gezond en mobiel te blijven. Met Doortrappen helpen we hen om dit zo veilig mogelijk te doen. In Damwoude ondersteunden we de bestaande fietsgroep en zorgden we voor nieuwe aanwas, waardoor inmiddels wekelijks twintig tot vijfentwintig deelnemers meefietsen. Binnen Sûn âlder wurde nodigden we een fietsdocent uit om tips te geven over veilig fietsen. In één van de groepen ontvingen deelnemers een tegoedbon voor de aanschaf van een nieuwe fietshelm bij Schaafsma Rijwielen. Daarnaast organiseerden we het thema ‘Toer langs de Boer’, waarmee we deelnemers stimuleerden om samen in beweging te blijven en lokale initiatieven te ontdekken. Doortrappen heeft mij een fietsmaatje opgeleverd! Deelnemer Doortrappen Meer informatie over Doortrappen VITALITEITSMARKTEN We sloten aan bij twee vitaliteitsmarkten in Damwoude en Veenwouden voor ouderen om ons aanbod zichtbaar te maken en inwoners te informeren. Dankzij onze deelname aan verschillende werkgroepen wisten we precies waar en wanneer deze bijeenkomsten plaatsvonden. Tijdens deze markten gaven we informatie over bewegen, het belang ervan en de mogelijkheden, en gingen we actief in gesprek met bezoekers, wat duidelijk werd gewaardeerd. Daarnaast besteedden we aandacht aan valpreventie door inwoners te informeren over risico’s, praktische tips en lokale programma’s. Hierdoor konden we hen gericht adviseren en doorverwijzen naar activiteiten van onszelf en van onze samenwerkingspartners. Deze persoonlijke benadering zorgde ervoor dat inwoners daadwerkelijk gebruikmaakten van het aanbod, waardoor meer mensen in beweging kwamen en betrokken raakten bij lokale initiatieven. Senioren 33 32
VALPREVENTIE Binnen de gemeente Dantumadiel zetten we ons actief in om valincidenten te verminderen en de bewustwording hierover te vergroten. In 2025 volgden in acht groepen in totaal 64 senioren een valpreventietraining via In Balans of Otago bij een fysiotherapiepraktijk. Daarnaast organiseerden we samen met fysiotherapeuten meerdere voorlichtingsbijeenkomsten over valpreventie. Met 347 inwoners deelden we praktische tips, inzichten en testten we het valrisico. Hiermee versterken we de gezondheid, vitaliteit en zelfstandigheid van ouderen. Verder startten we op twee locaties met het programma Sûn âlder wurde, waarin onderdelen van In Balans zijn verwerkt. Hieraan deden 45 senioren mee. Het achtweekse programma richtte zich op bewegen, sociale ontmoeting en voorlichting over gezond ouder worden. Het vervolgprogramma trekt wekelijks dertig deelnemers. INWONERS VOLGDEN DE IN BALANS OF OTAGO TRAINING 64 Project Sûn Âlder Wurde 45 DEELNEMERS DEDEN MEE AAN SÛN ÂLDER WURDE 347 INWONERS WAREN AANWEZIG BIJ BIJEENKOMSTEN OVER VALPREVENTIE VALPREVENTIEWEEK Tijdens de Valpreventieweek hebben we aandacht gevraagd voor het grote risico op vallen bij ouderen. Jaarlijks vallen in Nederland ongeveer één miljoen ouderen, vaak met ernstige gevolgen zoals kneuzingen of botbreuken. Om dit probleem onder de aandacht te brengen, hebben we via diverse mediakanalen informatie gedeeld over hoe vallen kan worden voorkomen. Daarnaast hebben we één gerichte activiteit georganiseerd waarin ouderen praktische tips en oefeningen kregen om hun balans en veiligheid te verbeteren. Zo dragen we samen bij aan een gezondere en veiligere leefomgeving voor ouderen in de gemeente Dantumadiel. (G)OUD MET OUD Eenzaamheid onder ouderen is een groeiend probleem. Daarom brachten we kleuters en senioren samen in beweging. In Veenwouden bezochten twintig kleuters wekelijks woonzorgcentrum Talmahûs. Onder begeleiding van een activiteitenbegeleider deden jong en oud samen eenvoudige en speelse oefeningen. Dit zorgde niet alleen voor extra beweging, maar ook voor plezier en sociale verbinding. Senioren en kleuters genoten zichtbaar van het samenzijn en zochten elkaar later opnieuw op tijdens activiteiten rond SintMaarten, Kerst en Pasen. KLEUTERS NAMEN DEEL AAN (G)OUD MET OUD 100 Gymles brengt jong en oud samen Doet mij weer aan vroeger denken, toen ik nog zo’n klein meisje was. Bewoonster zorginstelling 25 SENIOREN NAMEN DEEL AAN (G)OUD MET OUD Senioren 35 34
IEDEREEN DOET MEE Aangepast sporten Sporten en bewegen is voor iedereen. Toch ervaren mensen met een beperking of chronische aandoening nog te vaak drempels om volwaardig mee te doen. Daarom werken we aan een toegankelijk en passend sportaanbod, samen met gemeenten, clubs en zorgpartners. Sport en bewegen versterken de zelfredzaamheid, bevorderen gezondheid en vergroten het gevoel van erbij horen. Zo maken we samen sporten écht inclusief. MAAND VAN AANGEPAST SPORTEN In de Maand van Aangepast Sporten hebben we extra aandacht gegeven aan sporten en bewegen voor mensen met een beperking. We organiseerden een verbindingsavond voor sportaanbieders en zorginstellingen en lieten via onze socials initiatieven zien zoals een G-Gymles van GymAcademy, de actiedag voor de plateaulift van SportStudio en een les van de Hart- en Vaatgroep. Op twee basisscholen vonden Meet & Greets plaats, waar kinderen kennismaakten met een bekende sporter met een beperking. Daarnaast besteedden onze vakleerkrachten in 24 gymlessen aandacht aan dit thema. Tot slot is het bestaande sportaanbod voor mensen met een beperking via onze kanalen onder de aandacht gebracht. Samen met scholen, sportaanbieders en zorginstellingen hebben we zo het belang van inclusief sporten zichtbaar gemaakt. VERBINDINGSAVOND Tijdens de verbindingsavond hebben we sport- en beweegaanbieders die activiteiten voor mensen met een beperking aanbieden, samengebracht met zorgbegeleiders en een school voor speciaal onderwijs. In Hotel Eetcafé ’t Dûke Lûk kwamen twintig betrokkenen bij elkaar om kennis te delen en elkaar beter te leren kennen. Zo ontstond een waardevolle uitwisseling over het aanbod, de uitdagingen en hoe we samen meer kansen kunnen creëren voor deze doelgroep. Door deze verbinding weten aanbieders en instellingen elkaar beter te vinden, wat de weg opent naar meer samenwerking en sportplezier voor ieder Nieuws: Verbindingsavond 2025 Hiel sinfol om dizze minsken mei elkoar yn kontakt te bringen. Lysbeth Vellinga, ambassadeur aangepast sporten Aangepast sporten 37 36
LEKKER LEUK SPORTEN Het is belangrijk dat kinderen met een beperking ook buiten schooltijd kunnen sporten en bewegen. Bij reguliere sportaanbieders is dat vaak lastig door een beperkt aanbod, gebrek aan gespecialiseerde trainers of vervoersproblemen. Daarom organiseren we Lekker Leuk Sporten: een wekelijks naschools beweegaanbod voor leerlingen van VSO De Wingerd. Tussen de herfst- en voorjaarsvakantie hebben tien leerlingen tien keer meegedaan aan sportieve activiteiten in de gymzaal naast de school. Tevens bezochten we GymAcademy in Dokkum. Eind 2025 is een nieuwe groep van tien leerlingen gestart, zij volgen twaalf lessen. LEERLINGEN VAN VSO DE WINGERD VOLGEN WEKELIJKS LEKKER LEUK SPORTEN 10 DEELNAME REGULIER EVENEMENT Sporten en bewegen lijkt vanzelfsprekend, maar voor inwoners met een beperking is dat vaak niet zo. Wij helpen organisatoren om reguliere evenementen toegankelijk te maken, bijvoorbeeld met aangepaste routes, spelregels of een buddy run. Bij de Bonifatiusloop in Dokkum hebben we samen met de organisatie en De Wingerd gezorgd dat twee kinderen met een beperking konden meedoen, ondersteund door een buddy. Zo maken we samen sport voor iedereen mogelijk. ONBEPERKTE ELFSTEDENTOCHT Voor mensen met een beperking kent deelname aan sportieve evenementen soms drempels. Sport Fryslân stimuleert deelname door bestaande activiteiten actief onder de aandacht te brengen. In Dantumadiel kwam de Onbeperkte Elfstedentocht langs: De Tocht der Tochten, maar dan voor mensen met een beperking. Deelnemers konden wandelen, fietsen, handbiken of met een rolstoel meedoen. De etappes waren verdeeld over meerdere dagen en er waren ook kortere afstanden beschikbaar. Naast zeventig reguliere deelnemers, liepen twintig medewerkers van Dokwurk en zeven leerlingen van VSO De Wingerd mee. Samen met burgemeester Anja Haga wandelden zij van Damwoude naar Dokkum en namen ze hun Elfstedenkruisje in ontvangst. Lekker Leuk Sporten bij GymAcademy Medewerkers Dokwurk lopen mee met Onbeperkte Elfstedentocht Ik hie net tocht dat ik dit koe, mar it is dochs slagge! Deelnemer Onbeperkte Elfstedentocht Onbeperkte Elfstedentocht deelnemers in actie! De deelnemers bij de Bonifatiusloop in actie Aangepast sporten 39 38
(S)COOL ON WHEELS Met (s)Cool on Wheels lieten we kinderen ervaren dat er veel mogelijk is, ook met een beperking. Leerlingen ervaarden hoe het is om zelf in een rolstoel te zitten. Tijdens de clinic speelden ze rolstoelbasketbal en gingen ze samen met een sporter in een rolstoel in gesprek over wat het betekent om te leven met een beperking. Zo ontstond begrip en bewustwording. Op basisscholen De Wel en de Botkeskoalle hebben 62 leerlingen meegedaan. Triatleet Gerrit Dijkstra verzorgde de lessen en bracht zijn persoonlijke ervaring in, wat de leerlingen enthousiast maakte. Ook docenten van scholenkoepel Roobol maakten tijdens een scholingsdag van hun organisatie kennis met (s)Cool on Wheels. LEERLINGEN KREGEN EEN MEET&GREET MEET & GREET MET FRYSKE PARASPORTHELD Met de Meet & Greets laten we zien dat een beperking geen hindernis hoeft te zijn, zelfs niet om de topsport te bereiken. Fryske Parasporthelden bezochten basisscholen en vertelden hoe zij elke dag het beste uit zichzelf haalden in hun sport. Ze delen persoonlijke verhalen over doorzetten en grenzen verleggen, en gaven kinderen een inkijkje in het leven met een beperking. Zo ontstond bewustwording en respect voor diversiteit. In 2025 kregen 196 leerlingen van De Wynroas, de Frissel, de Theun de Vriesskoalle en de Boustien een inspirerend bezoek van parasportheld Stefan Boersma of Olivier van de Voort. INDIVIDUELE HULPVRAGEN Via de gemeente, een zorginstelling of andere kanalen zijn er afgelopen jaar een aantal individuele hulpvragen van inwoners met een lichamelijke of verstandelijke beperking binnengekomen. We ondersteunden hen bij het vinden van een passende sport of een geschikt hulpmiddel. Voor (jong)volwassenen die afhankelijk zijn van een sportrolstoel, handbike, ligfiets of racerunner, promootten we actief de Uniek Sporten Uitleen. Hiermee konden zij deze hulpmiddelen zes maanden gratis uitproberen. In 2025 hebben we drie mensen op weg geholpen, bijvoorbeeld bij het vinden van een geschikte sport. 196 Meet & Greet op de Wynroas (s)Cool on Wheels bij de Wel Aangepast sporten 41 40
VITALE CLUBS, EEN STERKE MIENSKIP Clubondersteuning Sportverenigingen zijn in Fryslân onmisbaar voor gezondheid, leefbaarheid en sociale verbinding, maar staan onder druk door dalende ledenaantallen, een tekort aan vrijwilligers, vergrijzing en stijgende kosten. Besturen ervaren regeldruk en hebben behoefte aan ondersteuning bij diverse thema's. Om die reden bouwt Sport Fryslân aan een provinciaal netwerk van lokaal gewortelde clubondersteuners die als eerste aanspreekpunt fungeren en maatwerk bieden op thema’s als sociale veiligheid, basis op orde, werving, inclusiviteit, vitaliteit en samenwerking. 45 CURSUSSEN SUCCESVOL VRIJWILLIGERS WERVEN EN BEHOUDEN Vrijwilligers zijn de motor van elke club, maar het vinden en behouden van deze mensen is vaak een uitdaging. Met de cursus ‘Succesvol vrijwilligers werven en behouden’ ondersteunden we verenigingen bij een aanpak die echt past bij hun eigen cultuur. Tijdens bijeenkomsten in Gorredijk en Dokkum kregen deelnemers inzicht in wat mensen motiveert om zich in te zetten. Er is hard gewerkt aan praktische plannen en een helder beleid voor de eigen organisatie. In totaal zijn 45 verenigingen naar huis gegaan met concrete handvatten om hun achterban gerichter te benaderen. Zo hebben we samen de organisatiekracht versterkt en gezorgd voor meer bewustwording over structureel beleid. We trokken hierin samen op met de betrokken clubs uit de regio. Vanuit Dantumadiel heeft VV De Wâlden hieraan deelgenomen. VERENIGINGEN ZIJN MET HANDVATEN NAAR HUIS GEGAAN MASTERCLASS LEDENBINDING Het binden van leden en het enthousiasmeren van nieuwe mensen is een uitdaging voor veel sportverenigingen. Tijdens de Masterclass Ledenbinding, in samenwerking met de Rabobank, in Heerenveen hebben we clubs begeleid om te ontdekken wat hun achterban precies motiveert. Samen met onze experts onderzochten deelnemers in drie sessies wat er speelt binnen hun organisatie om het aanbod toekomstbestendiger te maken. Tussen de bijeenkomsten door is er door de zestien deelnemende verenigingen hard gewerkt aan een concreet plan op maat. Deze clubs zijn naar huis gegaan met duidelijke handvatten om de betrokkenheid structureel te verbeteren. Zo bouwen we aan vitale verenigingen waar iedereen zich welkom voelt en met veel plezier blijft sporten en bewegen in onze mienskip. Een sterke vereniging draait op betrokken vrijwilligers en leden. In 2025 was binnen dit thema zichtbaar hoe wij clubs ondersteunde bij het versterken van clubcultuur, vrijwilligersbetrokkenheid en onderlinge verbinding. Met gerichte begeleiding en activiteiten is gewerkt aan verenigingen die beter zijn toegerust voor de toekomst en waar mensen zich blijvend betrokken voelen. THEMA: SAMEN VERENIGEN Clubondersteuning 43 42
VERTROUWENSCONTACTPERSOON OPLEIDINGEN Een sociaal veilige sportomgeving is de basis voor plezier bij elke club. Om dit te waarborgen, hebben we de VCP-opleiding aangeboden in Steenwijk, Drachten en Nijland. Tijdens deze scholing kregen 55 deelnemers de kennis om als vertrouwenscontactpersoon adequaat te reageren op signalen van grensoverschrijdend gedrag. Naast een digitale voorbereiding bestond het traject uit twee bijeenkomsten waarin preventie en bestuurlijk maatwerk centraal stonden. De opgeleide vrijwilligers zijn nu beter uitgerust om meldingstrajecten te begeleiden. Hiermee zetten we belangrijke stappen naar een sportklimaat waarin sporters, ouders en vrijwilligers zich altijd welkom voelen. Samen zorgen we dat iedereen veilig kan sporten. MASTERCLASS GELD GENEREREN Financiële middelen zijn onmisbaar om de ambities van een sportclub waar te maken, maar het vinden van inkomsten blijft vaak een uitdaging. Tijdens de online Masterclass Geld Genereren in samenwerking met de Rabobank hebben we verenigingen geholpen om gerichter naar nieuwe financieringskansen te kijken. Deelnemers verkenden diverse mogelijkheden zoals crowdfunding en sponsoring om hun financiële basis te verstevigen. Het traject bestond uit een interactieve sessie, persoonlijke ondersteuning en een gezamenlijke afsluiting. In totaal hebben veertien deelnemers praktische inzichten en plannen ontwikkeld om zelfverzekerd aan een gezond fundament te werken. Door de inzet van onze experts is het financiële bewustzijn gegroeid en zijn er nieuwe bronnen aangeboord. SPORT VAKBEURS VOOR CLUBS Een goede organisatie en actuele kennis zijn de bouwstenen van een gezonde vereniging. Op 9 oktober brachten we tijdens de Sport Vakbeurs voor Clubs in Heerenveen maar liefst 177 vrijwilligers, trainers en bestuurders samen. In een laagdrempelige setting hebben we praktische informatie gedeeld over thema’s als subsidies, duurzame accommodaties en sociale veiligheid. Bezoekers konden inspirerende sessies volgen en direct in gesprek gaan met diverse specialisten bij de verschillende stands. De miniworkshops boden concrete handvatten die deelnemers direct binnen hun eigen organisatie kunnen toepassen. Deze beurs heeft de verbinding tussen clubs versterkt en het organisatorisch vermogen op een positieve manier vergroot. Uit Dantumadiel waren hierbij Sport- & Loopadviesbureau Veenker en WV Otto Ebbens aanwezig. 83 VRIJWILLIGERS, BESTUURDERS EN TRAINERS WAREN AANWEZIG Een veilige sportomgeving is essentieel voor sportplezier en het welzijn van iedereen binnen de vereniging. In 2025 hebben wij ingezet op het vergroten van kennis en bewustzijn rondom sociale veiligheid, het voorkomen van ongewenst gedrag en het versterken van heldere omgangsregels. Zo zijn binnen clubs zichtbare stappen gezet om een omgeving te creëren waarin sporters, vrijwilligers en bezoekers zich veilig en welkom voelen. THEMA: VEILIG SPORTKLIMAAT PREMIÈRE DE PUPIL Bewustwording en alertheid zijn essentieel om grensoverschrijdend gedrag in de sport te voorkomen. Tijdens de première van de film De Pupil in Leeuwarden brachten we 83 vrijwilligers, bestuurders en trainers samen om dit belangrijke thema bespreekbaar te maken. De indringende film toonde de grote impact van onveiligheid op slachtoffers en hun directe omgeving. Na afloop hebben we met elkaar de dialoog gevoerd over de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor een positief sportklimaat. Hierbij deelden clubondersteuners en gemeenten hun waardevolle perspectieven. De avond heeft gezorgd voor meer inzicht in gedragsnormen binnen de clubs. Zo versterken we de inzet om veiligheid voor iedere sporter te bevorderen. THEMA: BASIS OP ORDE Het runnen van een sportvereniging is steeds complexer geworden door regels, administratie en een groeiende druk op vrijwilligers. In 2025 hebben wij verenigingen geholpen om structuur en overzicht te krijgen, zodat bestuurders zich kunnen richten op het belangrijkste: sportplezier en betrokken leden. Zo is zichtbaar dat clubs beter georganiseerd zijn en het besturen weer haalbaar en leuk wordt. Clubondersteuning 45 44
MENSEN NAMEN DEEL AAN DE CURSUS FUNDAMENTFASE 12 INCOMPANY CURSUS FUNDAMENTFASE Trainers binnen de gymnastiek- en turnwereld spelen een cruciale rol in de eerste sportjaren van jonge kinderen. Met de InCompany cursus Fundamentfase hebben we een gecertificeerde opleiding aangeboden om het kennisniveau van dit kader te verhogen. De trainingen zijn direct bij de aangesloten verenigingen op locatie gegeven, waardoor de inhoud perfect aansloot op de specifieke praktijksituatie. Twaalf deelnemers hebben via groepsbijeenkomsten en oefeningen nieuwe didactische vaardigheden en methodieken aangeleerd. Ze zijn nu uitgerust met praktische middelen om kinderen vanaf de eerste les veilig en doelgericht te laten bewegen. Zo versterken we samen de kwaliteit van de begeleiding binnen de Friese sportverenigingen. PLAN BEKWAAM KADER Hoe zorg je ervoor dat jeugdtrainers langer actief blijven, kinderen langer blijven sporten en eerder zelf trainer willen worden? In 2025 is er een begin gemaakt aan een projectplan. Dit projectplan heeft als doel het versterken van het sporttechnisch kader (trainers en coaches) met specifieke aandacht voor de mentale gezondheid van jonge sporters, het stimuleren van sportplezier en het versterken van verenigingsstructuren. Vijftien voetbalverenigingen die een (samenwerkende) jeugdopleiding hebben, worden ondersteund om hun jeugdtrainers beter op te leiden en te begeleiden. Acht gymnastiekverenigingen hebben aan de hand van een vragenlijst aangegeven hoe ze er op dit moment voor staan, waardoor ze in 2026 op maat kunnen worden ondersteund. OPLEIDING BESTUREN MET IMPACT Bestuurders van sportclubs staan voor complexe uitdagingen, van strategische keuzes tot het verbinden van de lokale mienskip. Met de opleiding ‘Besturen met impact’ hebben we bestuurders in Heerenveen en Burgum ondersteund om effectiever en met meer vertrouwen leiding te geven. In samenwerking met de KNVB en de Rabobank boden we dit traject kosteloos aan voor alle type sportverenigingen. Tijdens vier interactieve avonden is er gewerkt aan thema’s zoals persoonlijk leiderschap en maatschappelijk ondernemerschap. In totaal zijn negentien deelnemers naar huis gegaan met praktische tools en een versterkt netwerk. Deze scholing heeft bijgedragen aan professionele teams, waardoor zij hun club toekomstgericht kunnen laten groeien. Vanuit Dantumadiel heeft Broekster Boys aan deze opleiding deelgenomen. VOETBALVERENIGINGEN 15 GYMNASTIEKVERENIGINGEN 8 Goed opgeleide trainers, coaches en vrijwilligers zijn essentieel voor een toekomstbestendige en professionele sportvereniging. In 2025 hebben wij clubs ondersteund met scholing en begeleiding om het kennis- en vaardigheidsniveau van hun kader te verhogen. Hierdoor zijn verenigingen beter voorbereid voor de toekomst en kunnen trainers, coaches en vrijwilligers sporters beter begeleiden en ondersteunen THEMA: OPGELEID KADER Clubondersteuning 47 46
CLUBKADERCOACHING Een jeugdtrainer vinden is vaak al een enorme uitdaging en iedere beginnende jeugdtrainer start onervaren. Zonder begeleiding stopt een jeugdtrainer vrij snel. Aan de hand van de vier inzichten van trainerschap, helpt een externe clubkadercoach de jeugdtrainer op pedagogisch en didactisch vlak en de club om deze trainersbegeleiding en gedachtegoed te borgen. SCHOLING GEDRAG (G)EEN PROBLEEM Hoe ga je om met kinderen die bijzonder gedrag vertonen? Hoe houd je de groep bij elkaar als sommige kinderen een andere aanpak nodig hebben? Tijdens de scholing ‘Gedrag (g)een probleem’ verzorgde Stichting Special Heroes een interactieve presentatie waarin duidelijk werd dat dit gedrag meestal niet bewust is. Trainers kregen praktische handvatten en wisselden tips en ervaringen uit. Zo versterken we samen het begrip en de vaardigheden binnen de sportclubs, zodat ieder kind zich welkom en veilig voelt op het veld. 28 trainers van 15 sportclubs hebben geleerd hoe zij kinderen met bijzonder gedrag beter kunnen begeleiden. AANWEZIGE TRAINERS 28 BIJEENKOMST INCLUSIEF SPORTEN Om sport toegankelijk te maken voor iedere inwoner, organiseerden we in Sneek de bijeenkomst Inclusief Sporten. Tijdens de Maand van Aangepast Sporten hebben we 46 deelnemers meegenomen in het creëren van een omgeving waarin iedereen zich veilig en thuis voelt. De avond startte met een theatershow, gevolgd door diverse workshops over thema’s als LHBTIQ+ inclusie, discriminatie en de toegankelijkheid voor sporters met een beperking. We hebben praktijksituaties besproken en concrete voorbeelden gedeeld die direct toepasbaar zijn binnen de eigen club. Door deze onderlinge uitwisseling van ervaringen hebben verenigingen stappen gezet naar een inclusieve aanpak. Zo bouwen we samen aan een sportomgeving die écht van iedereen is. Een sportvereniging is pas sterk als iedereen zich welkom voelt en mee kan doen, ongeacht achtergrond, leeftijd of niveau. In 2025 hebben wij ons gericht op het vergroten van inclusie, toegankelijkheid en diversiteit binnen clubs, zodat meer mensen kunnen deelnemen en zich verbonden voelen. Dit heeft geleid tot zichtbare stappen in hoe verenigingen hun aanbod en cultuur openstellen voor een bredere groep sporters en vrijwilligers. THEMA: DE CLUB VAN IEDEREEN Clubondersteuning 49 48
RONDE TAFELS GYMCLUBS Hoe zorgen we ervoor dat in ieder dorp kinderen van jongs af aan naar een gymclub kunnen? Vanuit die gedachte zijn er samen met de KNGU ronde tafelbijeenkomsten georganiseerd met voor gymnastiekverenigingen. Door clubs bij elkaar aan tafel te brengen kan men van elkaar leren en elkaar helpen. Een mooi voorbeeld is dat hierdoor nu een trainerstekort bij drie verschillende clubs is opgelost door het aanstellen van één gezamenlijke verenigingstrainer. LOKAAL SPORTAKKOORD II Samen maken we sport toegankelijk voor iedereen. We bouwen verder aan een stevig fundament en aan betere randvoorwaarden, zodat iedere inwoner van de gemeente Dantumadiel met plezier kan sporten, nu en in de toekomst. Vanuit het Lokaal Sportakkoord II hebben we met drie mooie financiële regelingen sportaanbieders in Dantumadiel kunnen ondersteunen op het gebied van sportstimulering, samenwerking en het opleiden van kader. In totaal zijn er veertien aanvragen ingediend binnen het sportakkoord. Voorbeelden hiervan zijn het vergoeden van een AED-training, het opleiden van een gymtrainer en het organiseren van een open dag bij een volleybalvereniging. OVERIGE ACTIVITEITEN Onderstaand overzicht laat zien hoeveel sportclubs uit de gemeente Dantumadiel hebben deelgenomen aan het aangeboden programma, cursussen of via de clubondersteuning onder de aandacht gebrachte subsidiemogelijkheden. Sociale‑hygiënecursus: 1 deelnemer Rabo Inspiratieavond: 1 deelnemer 1‑op‑1‑trajectbegeleiding (Rabo): 1 traject (SC Veenwouden) Ondersteuningsbudgetaanvraag NOC*NSF: 11 toegekende aanvragen VERENIGINGEN HEBBEN EEN FINANCIËLE BIJDRAGE EN PERSOONLIJKE BEGELEIDING GEKREGEN 48 SPORT INCLUSIE & INNOVATIE FONDS Sportverenigingen zijn belangrijke plekken waar de mienskip samenkomt, maar deelname is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Met het Sport Inclusie & Innovatie Fonds hebben we Friese clubs uitgedaagd om drempels te verlagen voor senioren, nieuwkomers en mensen met een beperking. We hebben 48 verenigingen ondersteund met een financiële bijdrage van maximaal duizend euro en persoonlijke begeleiding door een clubondersteuner. Hiermee zijn vernieuwende activiteiten gerealiseerd die nieuwe doelgroepen kennis laten maken met het lokale aanbod. Deze initiatieven hebben ervoor gezorgd dat bestaande leden zich meer betrokken voelen en sporten toegankelijker is geworden. Zo maken we sporten voor meer mensen mogelijk. BIJEENKOMST FOEKJE Hoe zorg je ervoor dat iedere sporter zich écht welkom voelt en actief mee kan doen bij de vereniging? Tijdens de Bijeenkomst Foekje in Heerenveen brachten we clubs samen om te leren van het persoonlijke verhaal van ervaringsdeskundige Foekje Dillema over identiteit en inclusie. We hebben met 125 bezoekers de dialoog gevoerd over hoe cultuur, taal en diversiteit een plek kunnen krijgen in de dagelijkse praktijk van de club. Deelnemers kregen praktische inzichten om drempels weg te nemen en een open clubomgeving te creëren. Na de keynote was er volop ruimte voor interactie over haalbare stappen richting een inclusieve cultuur. Deze bijeenkomst heeft gezorgd voor meer bewustzijn en handvatten om de betrokkenheid te versterken. Uit Dantumadiel was KV Sla Raek hierbij aanwezig. Clubondersteuning 51 50
sportfryslan.nlRkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=