Jaarverslag 2025

DE INZET EN IMPACT IN GEMEENTE SÚDWEST-FRYSLÂN Jaarverslag 2025 Samen zijn we yn beweging voor een vitale mienskip in gemeente Súdwest-Fryslân. Dit jaarverslag toont de impact die we in 2025 met elkaar gecreëerd hebben. Beweegteam Súdwest-Fryslân

Bewegen is in Súdwest-Fryslân méér dan alleen actief zijn. Het is in veel dorpen en wijken de motor van ontmoeting, plezier en betrokkenheid. In onze uitgestrekte, levendige gemeente – met grote kernen én kleine mienskipsdorpen – is sport en bewegen vaak de plek waar mensen elkaar vanzelf vinden. Juist in een tijd van vergrijzing, druk op zorg en grote maatschappelijke opgaven is die verbindende en preventieve kracht belangrijker dan ooit. Met trots presenteren wij het jaarverslag 2025 van Beweegteam Súdwest-Fryslân. In dit verslag laten we zien hoe onze buurtsportcoaches, vakleerkrachten en partners samen werken aan een vitale mienskip. Dat doen we dichtbij inwoners, op schoolpleinen, in sporthallen, op velden, in buurthuizen en in de dorpen zelf. Sterke verbinding tussen onderwijs en wijken De inzet van vakleerkrachten bewegingsonderwijs vormt een stevige basis voor kansrijk en vaardig opgroeien. Door de nauwe samenwerking tussen vakleerkrachten en buurtsportcoaches ontstaat een natuurlijke brug tussen school, vrije tijd en de buurt. Wat in de gymzaal wordt aangeleerd, krijgt vervolg in naschoolse activiteiten, clubs, verenigingen en leefstijlprogramma’s. Zo ontstaat een doorgaande beweeglijn die kinderen stimuleert én motiveert om te blijven meedoen. Samen meer bereiken In 2025 werkten we intensief samen met onderwijs, zorg- en welzijnsorganisaties, sportverenigingen, dorpsbelangen, lokale ondernemers en talloze vrijwilligers. Of het nu gaat om valpreventie, kansengelijkheid, het versterken van de sociale basis of het ondersteunen van eenzame inwoners: alleen samen maken we het verschil. Deze lokale samenwerking, gedragen door de kracht van onze mienskip, zorgt ervoor dat inwoners zich gezien, gesteund en uitgenodigd voelen om actief en vitaal te blijven. Bewegen dat past bij Súdwest-Fryslân Van peuters die spelenderwijs nieuwe motorische vaardigheden ontdekken tot senioren die werken aan balans, vertrouwen en gezondheid — onze activiteiten sluiten aan bij de diversiteit van onze inwoners en dorpen. Bewegen draagt bij aan gezondheid, plezier, zelfstandigheid en ontmoeting. En vooral: het houdt onze mienskip sterk. Ik ben trots op de inzet van onze buurtsportcoaches, vakleerkrachten en alle partners die zich dagelijks inzetten voor een beweegvriendelijk Súdwest-Fryslân. Dankzij hun betrokkenheid en creativiteit blijven we samen in beweging voor een vitale mienskip. Jaarverslag 2025 SAMEN YN BEWEGING VOORWOORD Miranda Veenstra Regiomanager Een uitgave van Beweegteam Súdwest-Fryslân, onderdeel van Sport Fryslân. Marktstraat 2 8601 CT Sneek sudwestfryslan@team.frl sportfryslan.nl/sudwest-fryslan 3 2

Ik ben trots op wat we hebben bereikt, met dit veelzijdige beweegteam. Elk teamlid heeft vanuit zijn of haar eigen rol een verschil gemaakt in het leven van mensen. Iedereen van plannenmaker tot uitvoerder en vakleerkracht deed een waardevolle bijdrage aan meer beweging, gezondheid en ontmoeting in Súdwest-Fryslân. Rik de Vries Buurtsportcoach Beleid & Coördinatie HET TEAM Dorien van Steen Buurtsportcoach Aggie Walsma Buurtsportcoach Vakleerkracht Miriam Vossenberg Buurtsportcoach Vakleerkracht Tsjalling de Jong Bonnie Wouda Buurtsportcoach Buurtsportcoach Vakleerkracht David de Kemp Vakleerkracht Dani Al-Nashi Buurtsportcoach Vakleerkracht Andries Jacobi Buurtsportcoach Vakleerkracht Hans Semplonius Vakleerkracht Jeltse Mud Coördinator Sport & Preventie Rik de Vries Buurtsportcoach Beleid & Coördinatie Miranda Veenstra Regiomanager Tinie Zijlstra Buurtsportcoach Impactmaker: 0-4 jaar Elske Tolsma Ilse Spijksma Buurtsportcoach Impactmaker: 4-12 jaar Buurtsportcoach Impactmaker: 12-18 jaar Lammert Harkema Buurtsportcoach Impactmaker: Volwassenen Rika Wind Buurtsportcoach Impactmaker: Senioren Lars Hoekstra Vakleerkracht Leraar in Opleiding Hilde Dijk Buurtsportcoach Niels Krijnen Buurtsportcoach Impactmaker: Aangepast sporten Birgitta Knol Clubondersteuner Amee ten Hoor Clubondersteuner Twan Rutten Buurtsportcoach Bernard IJdema Buurtsportcoach 5 4

0 - 4 JAAR JONGEREN 4 - 12 JAAR VOLWASSENEN SENIOREN CLUBONDERSTEUNING AANGEPAST SPORTEN PAGINA 8 PAGINA 20 PAGINA 14 PAGINA 28 PAGINA 34 PAGINA 50 PAGINA 44 IMPACTGEBIEDEN INHOUD 7 6

EEN ACTIEVE START VOOR DE KLEINSTEN 0 - 4 jaar Kinderen van 0–4 jaar leggen de basis voor hun motorische, cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling. Beweging is daarbij onmisbaar. Spelenderwijs bewegen, kruipen, lopen, klimmen en buitenspelen, stimuleert taal, hersenontwikkeling en zelfvertrouwen. Tegelijkertijd vormt te veel stilzitten en schermtijd al in deze leeftijd een risico. Vroeg investeren in variatie, spel en plezierige beweegervaringen geeft kinderen een gezonde en kansrijke start. SPELEND LEREN | SHERBORNE Kinderen met achterstanden op het gebied van taal, motoriek en sociaal-emotionele ontwikkeling hebben extra aandacht nodig om zich goed te ontwikkelen. Met de Sherborne-pedagogiek leren kinderen (en ouders) om zorg te dragen voor zichzelf en elkaar, samen te werken en eigen kracht te ontdekken. De buurtsportcoach heeft twee keer een reeks van twintig lessen aan een groep van acht kinderen op een opvanglocatie in een aandachtswijk gegeven. Door spelvormen die lichamelijk contact stimuleren groeiden het zelfvertrouwen en het lichaamsbewustzijn. Tijdens drie momenten maakten we filmopnames, ouders deden mee bij drie lessen en we bespraken samen de resultaten. Ook pedagogisch medewerkers waren betrokken en deelden kennis tijdens evaluaties. Aan de hand van het filmmateriaal is bij 80% van de kinderen aantoonbare vooruitgang te zien. Ouders raakten betrokken bij de ontwikkeling van hun kind en er ontstonden nieuwe samenwerkingsverbanden. VAN DE KINDEREN LAAT AANTOONBARE VOORUITGANG ZIEN 80% Juf, vanaf nu vind ik het helemaal niet meer spannend, we gaan toch gewoon lekker spelen. Noah, deelnemer Sherborne 0-4 jaar 9 8

PEUTERGROEPEN DIE ZIJN BEREIKT LOCATIES WAAR BEWEEGHUMMELTJES IS OPGESTART 30 62 PEDAGOGSICH MEDEWERKERS DIE AAN DE SLAG KUNNEN MET BEWEEGHUMMELTJES 124 BEWEEGHUMMELTJES Vanuit kinderopvangorganisaties kwam de vraag om bewegen structureel en laagdrempelig in te passen in hun programma. Daarom hebben we het peuter-beweegprogramma ‘Beweeghummeltjes’ hiertoe verder ontwikkeld. In 2025 zijn we op 30 locaties actief geweest: 16 nieuwe locaties en 14 herstarts om borging en implementatie te verbeteren. Het doel is dat bewegen een vaste plek krijgt in het beleid en daarmee in het dagelijkse programma van kinderopvangorganisaties. Sport Fryslân ondersteunt hierbij als ontwikkelaar, aanjager en begeleider, terwijl de kinderopvangorganisaties het programma afnemen en toepassen in hun dagelijkse praktijk. Dit is leuk en geweldig handig! Het werken hiermee kost geen extra tijd, maar bespaart dit juist. En precies op het juiste niveau voor de collega's. Pedagogisch medewerker Kinderwoud locatie 992 PEUTERS DIE STRUCTUREEL IN BEWEGING KOMEN INSPIRATIE EN KENNISDELING Steeds vaker komen er vragen vanuit het werkveld over bewegen met jonge kinderen. We willen organisaties ondersteunen en inspireren en kennis met hen delen over bewegen met de doelgroep 0 tot 4 jaar. Daarnaast dragen we bij aan ouderbetrokkenheid binnen dit thema. Dit jaar hebben we als beweegloket organisaties ondersteund, meegedaan aan themadagen en -weken, advies gegeven over materiaal en meegedacht over doorgaande beweeglijnen. We hebben nieuwsbrieven met inspiratie verstuurd en samen nieuwe activiteiten opgezet. We hebben ouders geïnformeerd en uitgedaagd om samen met hun kinderen in beweging te komen, bijvoorbeeld via ons Instagramaccount @Beweegfrummeltjes. Het totale resultaat is moeilijk meetbaar, maar er zijn vele contactmomenten geweest en er is veel kennis gedeeld. Instagramaccount Beweegfrummeltjes 0-4 jaar 11 10

BEWEEGAANBOD JONGSTE JEUGD Vanuit een project met GGD Fryslân bleek behoefte aan inzicht in beweegmogelijkheden voor jonge kinderen. Dit jaar hebben we het beweegaanbod voor 0 tot 6 jaar geactualiseerd en gebundeld in een overzichtelijk boekje, dat ook online beschikbaar is. Het aanbod is goed verspreid over de kernen van onze gemeente. In het afgelopen jaar hebben we ons gericht op behoud van dit aanbod en stimuleerden we deelname via consultatiebureaus, kinderopvanglocaties en scholen. We hebben extra aandacht besteed aan het behoud van peuter- en kleutergym in plattelandsgebieden door persoonlijk contact met aanbieders en inwoners en door ondersteuning met promotie, kennisdeling en scholing. Zo blijft er op haalbare afstand beweegaanbod voor alle peuters beschikbaar. PEUTERGYM OP VVE-LOCATIES In Sneek zijn drie aandachtswijken waar achterstanden vaker voorkomen: Sperkhem, Noorderhoek en Lemmerweg. Meer dan 60% van de kinderen die in deze wijken de opvang bezoeken heeft een VVE-indicatie (voor- en vroegschoolse educatie). Daarom heeft een buurtsportcoach gedurende 40 schoolweken peutergym gegeven op deze VVE-locaties. We hebben gewerkt aan de motorische, sociale en emotionele ontwikkeling van de peuters. Door deze lessen kregen kinderen extra ondersteuning tijdens reguliere peuteractiviteiten en werden achterstanden binnen de groep aangepakt. Pedagogisch medewerkers waren aanwezig en vormden een belangrijke brug naar kinderen en ouders. Zo hebben we groei van motorische achterstanden voorkomen, signaleerden we vroegtijdig risico’s en inspireerden we medewerkers van de kinderopvang BEWEEGACTIVITEITEN VOOR PEUTERS EN KLEUTERS VERDEELD OVER 21 KERNEN IN ÉÉN OVERZICHT 85 PEUTERS DIE WEKELIJKS LES KREGEN VAN DE BUURTSPORTCOACH PEUTERGROEPEN IN AANDACHTSWIJKEN DIE PEUTERGYM KREGEN AANGEBODEN 6 84 Online versie van het beweegaanbod Elke week opnieuw zie ik hoe peuters plezier hebben en groeien door deze professionele beweegactiviteiten. Eigenaar kleinere opvangorganisatie 0-4 jaar 13 12

BEWEGEN ALS BASIS 4 - 12 jaar Kinderen van 4 tot 12 jaar vormen de basis van onze samenleving. In deze periode ontwikkelen ze de motorische en sociale vaardigheden die bepalen of ze volwaardig kunnen meedoen op school, in sport en in de maatschappij. Bewegen geeft zelfvertrouwen en vergroot hun leer- en ontwikkelkansen. Maar schooldruk, schermtijd en minder buitenspelen maken bewegen niet vanzelfsprekend. Daarom is investeren in een rijk en inclusief beweegaanbod essentieel om kinderen gezond, vaardig en verbonden te laten opgroeien. SCHOLEN KREGEN EEN BEZOEK VAN DE ‘BEWEEGBUS’ SCHOLEN ONTVINGEN EEN PLEINBOX MET PLEINKAARTEN 15 20 SCHOLEN HADDEN EEN MEET & GREET MET EEN PARA-OLYMPIËR IN DE KLAS 6 MEER EN BETER BEWEGEN OP DE BASISSCHOOL Sport en bewegen zijn essentieel voor een gezonde generatie. De basisschool is dé plek om dat fundament te leggen. Daarom hebben we scholen en leerkrachten gemotiveerd om kinderen meer en beter te laten bewegen. We zijn in gesprek gegaan over een dynamische schooldag en hebben op vijftien scholen pleinboxen met pleinkaarten uitgedeeld om pauzes actiever te maken. De ‘Beweegbus’ bezocht twintig scholen en zorgde voor energieke pauzemomenten. Daarnaast boden we speciale gymlessen aan, zoals paralympische en Fryske lessen, inclusief materialen die vakleerkrachten veel gebruiken. Scholen konden (s)Cool on Wheels aanvragen en een paraOlympiër in de klas ontvangen. Zo hebben directeuren en sportcoördinatoren samen met ons gewerkt aan een actieve en inclusieve schoolomgeving. Samen met de school maken we bewegen leuk en vanzelfsprekend voor ieder kind. Elske Tolsma, Impactmaker 4 t/m 12 jaar 4-12 jaar 15 14

HOBBEL-DE-BOBBEL In de aandachtswijken Noorderhoek en Sperkhem is het niet vanzelfsprekend dat ouders hun kinderen stimuleren om te bewegen. Financiële beperkingen en gebrek aan kennis over een gezonde leefstijl spelen hierbij een rol. Daarom bieden we op twee locaties – het speellokaal van de Johannes Postschool en het BOS-lokaal bij de Julianaschool – Hobbel-de-bobbel aan. Dit is een naschoolse activiteit voor kinderen van 4 tot 6 jaar, waarin ze een uur lang lekker kunnen bewegen. Zo krijgen kleuters een kans om actief bezig te zijn in een veilige en stimulerende omgeving. We werken hierbij samen met basisscholen, de kinderopvang en wijk- en sportverenigingen om zoveel mogelijk kinderen te bereiken. KLEUTERS DOEN WEKELIJKS MEE AAN HOBBEL-DE-BOBBEL 25 Meester Tsjalling bedenkt elke week weer wat leuks. Madisha, BOS lokaal, Sperkhem KINDEREN DEDEN MEE AAN TIMMERDORPEN VAN DRIE DAGEN 400 TIMMERDORP Tijdens de zomervakantie kunnen niet alle kinderen op vakantie. Daarom organiseerden we samen met een lokale werkgroep Timmerdorpen (dit jaar voor de laatste keer), waar kinderen hutten bouwen en meedoen aan sportactiviteiten. Buurtsportcoaches zorgden voor sport en spel, zodat er volop bewogen werd. Dit jaar waren we actief in vier plaatsen: Workum, IJlst, Heeg en Wommels. Kinderen maakten prachtige bouwwerken en genoten van een actieve vakantie. We werkten samen met de werkgroep van de kern, die bedrijven betrekt, en met gebiedsteams en sportaanbieders om dit mogelijk te maken. VEILIG LEERKLIMAAT Steeds meer basisscholen zetten weerbaarheidsinterventies in omdat kinderen al vroeg te maken krijgen met sociale druk, pesten en digitale uitdagingen. Door hen te leren voor zichzelf op te komen, grenzen te stellen en respectvol met anderen om te gaan, vergroten we hun zelfvertrouwen en sociale vaardigheden. Dit voorkomt problemen zoals angst en stress en helpt kinderen veilig en veerkrachtig op te groeien, zowel offline als online. Scholen konden tegen een geringe betaling een Rots- & Watertraining aanvragen voor groep 5 t/m 8, een judoles voor groep 5/6 of digitale weerbaarheidslessen voor groep 1 t/m 4. In 2024/2025 zijn er 22 Rots- & Watertrajecten uitgevoerd onder NPO-gelden. In het tweede deel van 2025 zijn er nog 6 trajecten en 2 judotrajecten gedaan. ROTS EN WATER TRAJECTEN UITGEVOERD ONDER NPO-GELDEN 22 4-12 jaar 17 16

BEWEEGACTIVITEITEN In bepaalde wijken willen we kinderen met eenmalige sport- en beweegactiviteiten in beweging brengen, vooral degenen voor wie sporten niet vanzelfsprekend is. Deze activiteiten vragen weinig organisatie, maar bereiken veel kinderen. In 2025 organiseerden buurtsportcoaches onder andere een viswedstrijd in Lemmerweg-West met 90 kinderen en voor de eerste keer in IJlst met 15 kinderen. Daarnaast deden ongeveer 100 kinderen mee aan het straatvoetbaltoernooi in Bolsward. Samen met voetbalverenigingen, jongerenwerkers van SOCO, scholen, hengelsport Friesland, visclubs en vrijwilligers zorgen we voor plezier en beweging in de wijk. NASCHOOLSE SPORTACTIVITEITEN IN DE WIJK In aandachtswijken sporten veel kinderen nauwelijks. Daarom organiseren we gratis naschoolse sportactiviteiten, zodat ieder kind kan bewegen. In vijf wijken van SúdwestFryslân – Sperkhem, Lemmerweg, Noorderhoek, Zwetteplan en Bolsward – bieden we wekelijks sport aan, meestal lekker buiten. Een buurtsportcoach neemt materialen mee en zorgt voor plezier en variatie. Kinderen maken kennis met verschillende sporten en worden gestimuleerd om lid te worden van een vereniging. Soms nodigen we een sportclub uit om mee te doen. We werken samen met basisscholen, kinderopvang en lokale verenigingen om zoveel mogelijk kinderen in beweging te krijgen. KINDEREN DIE WEKELIJKS MEEDOEN AAN DE ACTIVITEITEN 125 Als meester Twan er niet zou zijn, dan zat ik thuis te gamen en nu kan ik lekker voetballen met meester. Noa, Noorderhoek BEWEEGBOOST Steeds meer groepsleerkrachten merken dat kinderen minder goed bewegen en vaker overgewicht hebben. Dat komt door minder buitenspelen, meer schermtijd en te weinig vakleerkrachten voor gym. Ongezond eten is goedkoop en overal zichtbaar. Om dit tegen te gaan, doen we op scholen waar het bewegingsonderwijs voor groep 1-2 op orde is een motorische screening. Kinderen die daarbij uitvallen, volgen met toestemming van ouders het programma BeweegBOOST bij de buurtsportcoach. Na afloop worden ze opnieuw getest en krijgen advies om lid te worden van een sportvereniging en veel te bewegen. In 2025 hebben we op achttien scholen gescreend: 522 kinderen zijn getest en 120 kinderen hebben BeweegBOOST gevolgd. Samen met onderbouwleerkrachten, kinderfysiotherapeuten, GGD, Stimuliz en sportverenigingen zorgen we dat kinderen extra kansen krijgen om beter te bewegen. LEERLINGEN VAN 18 SCHOLEN HEBBEN HET PROGRAMMA BEWEEGBOOST GEVOLGD 120 Juf mag ik weer bij het beweeggroepje, dan krijg ik weer zo'n mooie rugzak met beweegspul mee. Mats, leerling Bonifatiusschool 4-12 jaar 19 18

PITSTOP LESSEN WAARBIJ WE, SAMEN MET SPORTAANBIEDERS, BEWEGEN INZETTEN OM TE WERKEN AAN MENTALE VEERKRACHT 30 ZELFVERZEKERD EN GEZOND DE WERELD IN Jongeren Jongeren tussen de 12 en 18 jaar staan voor grote uitdagingen: prestatiedruk, social media en de zoektocht naar hun identiteit. Dit kan leiden tot stress, ongezonde gewoontes en een gevoel van eenzaamheid. Met onze inzet willen we jongeren ondersteunen in hun mentale, fysieke en sociale gezondheid. Door sport, beweging en positieve leefstijlprogramma’s maken we gezondheid leuk, laagdrempelig en bereikbaar. ACTIEVE PAUZE Elk schooljaar bezoeken we vier keer alle VO-scholen in de gemeente. Tijdens de pauzes brengen we jongeren in beweging en promoten we Cool-projecten, zoals de Poolparty in Workum, waardoor het aantal deelnemers zichtbaar groeit. We kiezen activiteiten die aansluiten bij de interesses van jongeren en hen stimuleren tot een actieve vrijetijdsbesteding. De zichtbaarheid van Cool Súdwest is hierdoor vergroot, zowel onder leerlingen als docenten. In 2025– 2026 is het contact met de scholen verder geïntensiveerd, onder andere met posters, herinneringsmails en nauwere samenwerking met cultuurcoaches om laagdrempelige activiteiten aan te bieden. MENTALE GEZONDHEID DOOR SPORT In 2025 zijn we gestart met het inzetten van sport om de mentale gezondheid van jongeren te versterken. Wekelijks geven we lessen aan Firda-studenten binnen de trajecten Oké en Challenge, die in 2025-2026 verdergaan onder de naam Pitstop. Daarbij zetten we Mind Power in om jongeren veerkrachtiger te maken. Drie buurtsportcoaches zijn opgeleid tot Mind Power-coach en één volgde de opleiding Boksend Opvoeden. Ook is er een nieuw plan geschreven voor RMC. Samen met Firda en diverse verenigingen werken we aan preventie en vroegsignalering, zodat jongeren zich beter voelen en sterker in hun schoenen staan. Activiteit valt onder het initiatief Cool Súdwest = Jongeren 21 20

ADVENTURE TRAIL In juni organiseerden we de Adventure Trail in Sneek om jongeren op een actieve en positieve manier in beweging te brengen. Ruim 1.300 scholieren van VO-scholen, groepen 7 en 8 van basisscholen en het speciaal onderwijs deden mee. Ook dit jaar was er een ouder-kindrun met 26 koppels. Nieuw was de bedrijvenrun. Samen met sportverenigingen, cultuurcoaches van CKS, jongerenwerk en Firda presenteerden we minder bekende sporten en maakten we de stap naar naschools aanbod makkelijker. In Bolsward en Koudum waren alternatieve sportdagen in samenwerking met het voortgezet onderwijs. Met proeflessen en het programma Yn Beweging zorgen we voor een vervolg, zodat jongeren en ouders sport en cultuur blijven ontdekken. Het event bood ook kansen voor talentontwikkeling: Firda-MBO hielp mee en een jongere maakte dronevideo’s. OUDER EN KIND KOPPELS TROTSEERDEN HET PARCOURS SCHOLIEREN DEDEN MEE AAN DE ADVENTURE TRAIL IN SNEEK 1300 26 ALTERNATIEVE SPORTDAGEN 2 Aftermovie met dronebeelden gemaakt door een jongere Geweldig om dit samen met je kind te doen. Ik heb echt ontzettend genoten van dit evenement en mijn dochter. Dit zorgt voor een mooie band samen. Moeder Kaya, deelnemende ouder ouder-kind run POOLPARTY'S De Poolparty is een onderdeel van de Coole Vereniging. Met een Poolparty kunnen we zwembaden helpen om de verbinding te maken met jongeren. In de winter gingen we samen met zwembaden en jongeren in gesprek om een leuke avond te organiseren die jongeren-proof is. We hebben met meerdere zwembaden gesproken. In Workum heeft dit al geleid tot een succesvolle activiteit in het zwembad met 63 deelnemende jongeren. JONGEREN WAREN BIJ DE POOLPARTY IN WORKUM 63 Ik denk dat het voor elke jongere goed is om dit te doen. Je voelt je nuttig, want het is jouw idee en je hebt het zelf bedacht en uitgevoerd. Selina (19 jaar), medeorganisator Poolparty Workum Jongeren 23 22

COOLE VERENIGING Met het project de ‘Coole Vereniging’ spelen we in op de dalende lidmaatschappen bij traditionele sportclubs. Jongeren zoeken meer flexibiliteit en beleving, daarom organiseren we samen met verenigingen en scholen activiteiten die jongeren zelf bedenken en uitvoeren. Zo was er op 5 april een Glow in the Dark-toernooi bij BC IJlst met 21 deelnemers en een Poolparty in Workum met 63 jongeren. In samenwerking met Bogerman en het project ‘Jij Maakt het Verschil’ kregen leerlingen les over vrijwilligers-werk en de kans om als examenopdracht een evenement te organiseren. Daarnaast stimuleren we verenigingen om flexibele sportmomenten aan te bieden en houden we ons bezig met de gezonde sportkantine. Zo maken we sporten aantrekkelijker, veilig en laagdrempeliger voor jongeren. WERELDJONGEREN Nederlandse jongeren sporten samen met nieuwe Nederlanders, waardoor vriendschappen ontstaan en integratie wordt bevorderd. Wekelijks organiseerden we sportactiviteiten zoals kickboksen, volleybal, hockey, schaatsen en paardrijden. In 2025 maakten 60 nieuwe Nederlanders samen met 20 buddy's kennis met sportclubs en trainers. Dankzij deze aanpak zijn jongeren lid geworden van verenigingen. Vrijwilligerswerk hoort uiteraard ook bij het verenigingsleven. Daarom hebben we deelnemers gevraagd om te helpen bij het ONS-schoolvoetbaltoernooi. Ze floten zelfs de finales. Het was een groot succes! Ook bij de buddy’s hebben wij mooie resultaten behaald. Zij ontwikkelden hun talenten doordat zij deelnemers hielpen om belemmeringen te overwinnen bij het vinden van een passende sport of sportclub. Want wat als je wilt voetballen, maar niet weet hoe je er komt of er niet alleen heen durft? Wat als je de taal niet spreekt of als je zelf helemaal geen voetbalschoenen hebt? Dit zijn dingen waarbij de buddy's kunnen helpen. Promotiefim voor het werven van buddy's 80+ GEÏNTERESSEERDE DEELNEMERS IN 2025 SPORTLEADERS In 2025 hebben we ingezet op het opleiden van jongeren tot Sportleaders om bewegen in de openbare ruimte te stimuleren. Met deze rolmodellen verlagen we de drempel voor andere jongeren uit de buurt om mee te doen en benutten we sportplekken optimaal. We hebben vier jongeren opgeleid, waarvan Luka en Thijmen wekelijks actief zijn op locaties Harinxmaland, Stadsfenne, Reahus, Easterein en Duinterpen. Daarnaast hebben de Sportleaders ons het hele jaar door ondersteund bij allerlei activiteiten en evenementen. De Sportleaders die we hebben opgeleid, leveren kwaliteit en dragen verantwoordelijkheid. Ze krijgen daarom door ons een vrijwilligersvergoeding uitbetaald. Zo zetten we een duurzame samenwerking met hen op. De aanpak laat jongeren ook hun talenten ontdekken en life-skills ontwikkelen. SPORTLEADERS WERDEN OPGELEID 4 Voetballen in de Lemmerweg met de drie nieuwe sportleaders Ik wil net zo worden als jij, buurtsportcoach Rik. Jose (17 jaar), Sportleader in opleiding SPORTLEADERS ZIJN IN OPLEIDING 3 LOCATIES MET ACTIEVE SPORTLEADERS 5 Ik vind het project Wereldgozers zo leuk, ik blijf ook na mijn meeloopstage meedoen. Mats (15 jaar), meeloop stagiair en nu buddy Wereldgozers Jongeren 25 24

IMPACTMAKEN DOOR KANSEN We werken samen met scholen, jongerenwerk, cultuurcoaches, verenigingen, sportorganisaties en overige netwerken om jongeren te bereiken, impact te maken en zinvolle vrijetijdsbesteding te bieden. We sluiten aan bij MDTtrajecten, zoals het het MDT-sportuurtje, sportdagen en het Jongeren-opstraat-overleg. Samen met Sneek W/Z organiseerden we een FIFA-toernooi en vakantieactiviteiten zoals apenkooi, Panna & Popcorn en beachvolleybal & picknick. Wekelijks was er panna-voetbal op de Lemmerweg en op YnBeweging kwam een jongerenpagina. We waren actief bij On Stage en activiteiten van Buro30 om jongeren te inspireren richting sport en bewegen. Bij Olympic Moves faciliteerden we trainingen met VC Sneek hoofdtrainer Erik Reitsma, met als hoogtepunt het meisjesteam van CSG Bogerman dat Nederlands kampioen volleybal werd. We ontwikkelden een menukaart voor activiteiten in het buitengebied en voerden bubblevoetbal, freerunning en suppen in Woudsend en Oudega uit. Daarnaast kregen we vijf individuele hulpvragen via onder andere het gebiedsteam en begeleidden jongeren naar sportorganisaties. Zo creëren we positieve ontmoetingen en versterken we samenwerking in de mienskip. VEEMARKTVIBES Waar jongeren in de zomer veel buiten basketballen, voetballen en skaten, is bewegen in de openbare ruimte in de winter niet vanzelfsprekend. Het weer is vaak een spelbreker. Dit betekent dat jongeren meer binnen zitten en dat opgezette projecten op de beweegplekken stilvallen. De Veemarkthal is een overdekte plek waar wij mogelijkheden zien. Samen met Jongerenwerkers, de Cultuurcoaches en de jongeren willen we deze locatie omtoveren tot een plek die bijdraagt aan ontmoeting, beweging en creativiteit in de winter. We bouwen aan een community waarbij we de jongeren verleiden zelf met initiatieven te komen zodat het een plek wordt die van hen is. De basis is in 2025 gelegd zodat er in januari 2026 gestart kon worden met de uitvoering. VOETBALLEN IN DE LEMMERWEG In de wijk Lemmerweg was veel onrust en overlast, met spanningen tussen inwoners. Om jongeren een positieve plek te geven, organiseerden we elke week panna-voetbal. Geen enkele bijeenkomst werd afgelast, waardoor er een vaste groep ontstond. Gemiddeld deden 18 jongeren mee, wat zorgde voor een veilige ontmoetingsplek in de wijk. Het project bracht jongeren structureel in beweging en leverde drie Sportleaders op die in 2026 zelf activiteiten gaan begeleiden. Zo maken we samen de wijk sterker en geven we jongeren verantwoordelijkheid. WEKEN IS ER GEVOETBALD IN DE LEMMERWEG (WEER OF GEEN WEER) MENUKAART BUITENGEBIED Met de ‘Menukaart’ hebben we in 2025 het sportaanbod in het buitengebied vergroot. Jongeren konden kiezen uit activiteiten zoals bubblevoetbal, freerunning en suppen. Door deze aanpak brachten we sport naar dorpen waar minder voorzieningen zijn en gaven we jongeren nieuwe ervaringen dichtbij huis. De Menukaart maakt het eenvoudig voor scholen en verenigingen om samen activiteiten te plannen, waardoor samenwerking in de regio sterker wordt. 52 WEKEN MDT-SPORTUUR ALS AANSLUITING JONGERENWERK 10 Omroep Súdwest komt langs bij panna-voetbal INDIVIDUELE JONGEREN GEHOLPEN NAAR EEN SPORTCLUB 5 SPORTACTIVITEITEN IN HET BUITENGEBIED GEORGANISEERD 6 Het is duidelijk dat jullie voorzien in een behoefte van onze leerlingen. Petra, docent Internationale Schakelklas Jongeren 27 26

SAMEN STERKER ÉN GEZONDER Volwassenen Eén van de grootste uitdagingen in de volksgezondheid is de afnemende fysieke activiteit onder volwassenen. Dit vergroot het risico op chronische ziekten, stress en slaapproblemen en legt extra druk op de zorg. Tegelijk is bewegen het krachtigste preventiemiddel: het verbetert de fysieke en mentale gezondheid, verlaagt het risico op leefstijlziekten en versterkt het zelfvertrouwen. Sport en bewegen dragen bovendien bij aan sociale samenhang en participatie. De uitdaging is om volwassenen en met name kwetsbare groepen te bereiken met laagdrempelige beweeginterventies, ontwikkeld in samenwerking met zorg, sportaanbieders en maatschappelijke partners. inwoners bereikt die een GLI volgen 145 PRESENTATIES GLI BIJEENKOMSTEN Inwoners met overgewicht die deelnemen aan de GLI (Gecombineerde Leefstijlinterventie) bewegen vaak niet genoeg en voldoen niet aan de beweegnorm. Daarom hebben we ingezet op meer invloed binnen de GLI door tijdens bestaande bijeenkomsten presentaties te geven over beweegmogelijkheden in de eigen omgeving en het belang van bewegen. We hebben in totaal 13 voorlichtingen verzorgd voor GLIgroepen verspreid door de hele gemeente, waarmee we 145 deelnemers hebben bereikt. Zo krijgen inwoners praktische handvatten om meer te bewegen en ervaren ze dat het leuk en haalbaar is. van de deelnemers geeft aan nu meer te bewegen 70% 13 voorlichtingen gegeven, wat een stijging van 70% is ten opzichte van 2024 De buurtsportcoach is enthousiast en weet de mensen wel in beweging te krijgen op een leuke manier. Deze handvatten kunnen we nu in praktijk brengen Jeanette, deelnemer aan GLI-traject Volwassenen 29 28

SAMEN IN BEWEGING Met ‘Samen in Beweging’ voegen we actief bewegen toe aan de GLIbijeenkomsten voor inwoners met overgewicht. We bieden een laagdrempelig 12-wekelijks programma dat drie keer per jaar plaatsvindt, eerst in Sneek en later ook in Koudum en Wommels. In 2025 heeft de eerste editie plaatsgevonden, waarbij 13 deelnemers hebben meegedaan. Het doel is om deelnemers niet alleen kennis te geven, maar ook daadwerkelijk in beweging te brengen. Zo creëren we een veilige en toegankelijke omgeving waarin mensen ervaren dat bewegen leuk en haalbaar is en waarin ze leren hoe ze dit structureel kunnen volhouden. HEEFT NU MEER VERTROUWEN IN EIGEN BEWEEGVAARDIGHEDEN 80% Ik heb ervaren dat bewegen niet alleen een manier is om af te vallen, maar vooral ook een fijne manier is om even uit mijn hoofd te zijn. Femke, deelnemer STROOMT DOOR NAAR REGULIER BEWEEGAANBOD 57% PILOT BUURTSPORTCOACH PLUS - GLI De Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI) wordt sinds 2019 vergoed vanuit de basisverzekering en helpt volwassenen met overgewicht aan een gezondere leefstijl. Tot nu toe maakte bewegen geen onderdeel uit van de interventie, maar met deze pilot komt daar verandering in. Een buurtsportcoach is opgeleid tot leefstijlcoach en combineert coaching met het aanbieden van sport en bewegen. Zo is er een laagdrempelige en toegankelijke aanpak ontstaan die deelnemers ondersteunt bij het behalen van hun gezondheidsdoelen. De opleiding wordt verzilverd met de rol van Beweegmakelaar: een buurtsportcoach die inwoners persoonlijk begeleidt om structureel in beweging te komen en gezonder te leven. Volwassenen 31 30

BEWEEGPROGRAMMA XPLORE Met Xplore hebben we nieuwkomers in Súdwest-Fryslân geholpen om via sport en sociale activiteiten hun plek in de mienskip te vinden. Het programma sluit aan bij de MAP-doelen (module arbeidsparticipatie) en richt zich op sociale interactie, netwerkvorming, taalontwikkeling en werkvaardigheden. We werken met de methode Mind Power, waarbij sport en positieve psychologie centraal staan. Deelnemers ontdekken hun kwaliteiten en werken aan zelfvertrouwen, doelen, een gezonde leefstijl en communicatie. Samen met Pastiel, dat ondersteuning biedt richting werk en taal, hebben we een stevig fundament gelegd voor integratie en persoonlijke groei. DEELNEMERS ERVAREN NA AFLOOP BETERE SOCIALE CONTACTEN VAN ALLE DEELNEMERS VERZILVERDE SPORTVOUCHER T.W.V. 250 EURO BIJ EEEN SPORTAANBIEDER INWONERS HEBBEN MEEGEDAAN AAN HET BEWEEGPROGRAMMA IN SNEEK EN BOLSWARD 45 55% VERSCHILLENDE SPORTEN WAARMEE DEELNEMERS KENISMAAKTEN 16 50 BEWEEGPROGRAMMA MEI-INOAR AKTYF Mei-inoar Aktyf brengt inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt en sociale participatie letterlijk in beweging. Het wekelijkse programma is uitgevoerd in Sneek en Bolsward en biedt samen met sportaanbieders gastlessen en structuur, zodat deelnemers hun fysieke en mentale fitheid verbeteren. In Koudum is het programma niet doorgegaan. Door deze groepsaanpak groeit het vertrouwen en neemt de kans op vervolgactiviteiten, zoals sportdeelname of vrijwilligerswerk, toe. Gebiedsteams werven deelnemers en voeren evaluatiegesprekken, terwijl sportaanbieders zorgen voor inspirerende lessen. Zo werken we samen aan gezondheid, sociale samenhang en nieuwe kansen voor iedereen. Het is gezellig, we zijn aan het sporten, en we kunnen werken aan de Nederlandse taal. Amro, deelnemer Ik heb een aantal deelnemers uitgenodigd om mee te gaan naar de jeu de boules vereniging. Eerst was ik mensenschuw, maar nu durf ik wel contact te maken! Het geeft vertrouwen! Hester, deelnemer DEELNEMERS RONDEN HET PROJECT SUCCESVOL AF MET EEN OPKOMST VAN 85% 9 Volwassenen 33 32

FIT EN SOCIAAL IN HET LEVEN STAAN Senioren De samenleving vergrijst in snel tempo, wat zorgt voor extra druk op de zorg en een groei van het aantal mensen dat eenzaamheid ervaart. Ook het aantal valongelukken neemt toe, met grote impact op de zelfredzaamheid en gezondheid van senioren. Het is belangrijk dat ouderen gezond blijven, zodat zij langer zelfstandig kunnen wonen en actief blijven meedoen. Bewegen speelt daarin een grote rol: het vergroot de vitaliteit én het sociale netwerk van senioren. ALLE DOORTRAPACTIVITEITEN IN 2025 Doortrappen helpt senioren om langer veilig te blijven fietsen. In 2025 hebben we het seizoen afgetrapt in Sneek met 25 deelnemers en een gezamenlijke fietstocht. Daaruit ontstond een nieuwe groep die nog steeds wekelijks samen fietst. Ook in Workum zijn activiteiten gestart, met een enthousiaste groep van 18 deelnemers die inmiddels gegroeid is naar 21 vaste fietsers. Verder organiseerden we met de Fietsersbond een driewielfietsontdekdag, promotie van spiegels en helmen en een bijeenkomst over fietsvalpreventie. Het seizoen sloten we af met een thematocht naar Bolsward, waar 42 deelnemers samenkwamen voor een mooie rit en ontmoeting. In totaal hebben we meer dan 100 verschillende mensen bereikt en samen duizenden kilometers gefietst. DOORTRAPPEN Doortrappen is een landelijk programma met een mooi en duidelijk doel: senioren kunnen zo lang mogelijk veilig fietsen. Het programma stimuleert senioren om zelf te zorgen voor veiligheid op de weg. Dit gaat van de keuze van de fiets, de bewustwording van veilig fietsgedrag tot het beslissen welke route er gefietst wordt. In Fryslân is het Regionaal Orgaan verkeersveiligheid Fryslân (ROF) kwartiermaker en alle achttien Friese gemeenten hebben een Doortrappen-coördinator. De fietsactiviteiten worden opgezet en georganiseerd door de Fietsersbond (fietsdocenten) en Sport Fryslân (buurtsportcoaches), in samenwerking met andere partijen die betrokken zijn bij veilig fietsen in Fryslân. Senioren 35 34

VALPREVENTIE Met het project ‘Ik Sta Sterk’ zetten we in op het voorkomen van valongelukken bij ouderen. In 2025 zijn 30 groepen gestart met een cursus valpreventie met gemiddeld 13 deelnemers per groep. We bezochten de groepen gemiddeld twee keer en gaven workshops en voorlichting bij netwerkbijeenkomsten en seniorenverenigingen. Via de campagnepagina op YnBeweging konden inwoners een valrisicotest doen en zich aanmelden. Ook organiseerden we drie Fittesten waarbij deelnemers direct informatie kregen over vervolgaanbod. Deelnemers zijn bewuster geworden van valrisico’s en kregen praktische tips voor thuis. 55% stroomde door naar bestaande beweegactiviteiten en er zijn zes nieuwe groepen ontstaan onder begeleiding van professionals. NIEUWE GROEPEN DIE GESTART ZIJN MET EEN CURSUS VALPREVENTIE MENSEN BEREIKT MET ALLE ACTIVITEITEN VAN DOORTRAPPEN KILOMETERS GEFIETST DOOR ALLE FIETSGROEPEN SAMEN 28.000 100 MENSEN DIE DEELNAMEN AAN DE AFSLUITENDE THEMATOCHT 42 30 THEMATOCHT ALS AFSLUITING VAN HET SEIZOEN De afsluiting van het Doortrappen-fietsseizoen, de Thematocht, was op 7 oktober en net als vorig jaar een groot succes. Vanuit Workum, Sneek, Makkum en Heeg kwamen de deelnemers van de fietsgroepen die we tot nu toe opgezet hebben fietsend naar Bolsward. Omdat dit seizoen de aandacht vanuit ons naar Workum ging, hebben wij met die groep, en onder begeleiding van fietsdocent Henk Hoekman, een tocht naar Bolsward gemaakt en terug. Aangekomen in Bolsward hebben we een rondleiding gehad door museum De Tiid en konden we na afloop aanschuiven voor een bakje koffie en wat lekkers. Tijdens dat koffiemoment zijn wij met de deelnemers in gesprek gegaan en hebben ze onderling tips gedeeld. Uiteraard hebben wij iedereen bedankt voor hun enthousiaste inzet in het afgelopen jaar. Alle Doortrapactiviteiten voor het komende seizoen Ik ben erg blij dat ik heb meegedaan. Ik loop veel beter en voel me een stuk zekerder. Annie, deelneemster Leuk en gezellig om vandaag weer eens mee te fietsen! Mooi tochtje, vooral langs het kanaal. Hiervoor kom ik graag vanuit Frankrijk een paar maanden naar Friesland. Kees, deelnemer Senioren 37 36

IK STA STERK Het beweegprogramma ‘Ik Sta Sterk’ deden we samen met de gemeente, GGD, fysiopraktijken en Sociaal Collectief. De gemeente bewaakte de opdracht en verzorgde de inkoop en promotie. De GGD leidde het project, hield contact met aanbieders en zette monitoring op. De uitvoering van de cursussen werd gedaan door speciaal daarvoor opgeleide fysiotherapeuten en seniorensportdocenten. Sociaal Collectief hielp bij het opsporen van deelnemers, de promotie en het organiseren van een bijeenkomst waar wij een workshop konden verzorgen. VAN DE DEELNEMERS BLIJFT BEWEGEN DANKZIJ VERVOLGAANBOD 65% YnBeweging pagina Ik Sta Sterk! Ik durf weer op de fiets naar de stad om boodschappen te doen. Ik heb ook nog steeds contact met twee andere dames uit de groep. Ria, deelneemster BEWEEGAANBOD IN DE FOLDERS We werken samen met Stichting Fit in Fryslân, sportverenigingen, fysiotherapeuten en andere sportaanbieders. Stichting Fit in Fryslân verzorgt de administratie en zorgt dat er professionele trainers lesgeven aan deze beweeggroepen. Sportverenigingen en fysiotherapeuten boden activiteiten aan die aansluiten bij senioren. Ze gaven advies en begeleiding om het beweegaanbod leuk, veilig en effectief te maken. Ook andere sportaanbieders leverden een waardevolle bijdrage door passend aanbod voor senioren beschikbaar te stellen. FOLDERS VERSPREID AAN SENIOREN IN SÚDWESTFRYSLÂN SWF YN BEWEGING We zetten in op het behoud en opzetten van passend beweegaanbod voor senioren. Sport- en beweegaanbieders ondersteunen we vooral op promotioneel vlak bij hun activiteiten. Hun aanbod hebben we gebundeld in folders per stad of regio. Deze folders zijn verspreid via infomarkten, netwerkbijeenkomsten, Fittesten, valpreventiegroepen, Bloeizones en digitale kanalen. Ook plaatsen we het aanbod zoveel mogelijk op de website van YnBeweging, zodat inwoners eenvoudig kunnen vinden wat bij hen past. 965 Senioren 39 38

DEELNEMERS DEDEN MEE AAN EEN FITTEST FITTEST We hebben in de regio Fittesten georganiseerd om minder actieve senioren in beweging te brengen en hun gezondheid en vitaliteit te bespreken. Tijdens deze momenten is samen met elke deelnemer gekeken hoe het staat met kracht, balans en uithoudingsvermogen. Zo stimuleren we senioren om, waar nodig, een cursus valpreventie te volgen of aan te sluiten bij een bestaande beweeggroep, waardoor deze groepen worden versterkt en aangevuld. We hebben drie Fittesten opgezet, met in totaal 335 deelnemers. Bijna de helft, 165 mensen, is doorverwezen naar valpreventie. Dit alles is mogelijk gemaakt dankzij de samenwerking met fysiotherapiepraktijken, huisartsen, thuiszorgorganisaties, wijkverpleegkundigen, sportaanbieders, Firda Sneek en Sociaal Collectief, die allemaal een belangrijke rol hebben gespeeld in de toeleiding en begeleiding van deelnemers. INSPIRATIEBIJEENKOMST BEWEGEN MET SENIOREN We hebben in Súdwest-Fryslân opnieuw een inspiratiebijeenkomst georganiseerd voor de trainers die zich dagelijks inzetten om senioren in beweging te houden. In de gemeente zijn veel verschillende beweeggroepen, allemaal met hun eigen enthousiaste begeleiders. Tijdens onze gesprekken horen we vaak dat er behoefte is aan nieuwe ideeën, werkvormen en manieren om lessen fris en aantrekkelijk te houden. Daarom brengen we deze trainers jaarlijks samen voor workshops waarin zij nieuwe materialen uitproberen, elkaar inspireren en concrete oefeningen meekrijgen voor hun groepen. De bijeenkomst heeft achttien deelnemers samengebracht, die elkaar beter leren kennen en die nieuwe werkwijzen direct kunnen toepassen in hun lessen. De inzet van de verschillende materialen zorgt bovendien voor creatieve variaties in spellen en trainingsvormen. WANDELEN MET DEMENTIE Om ouderen met dementie langer zelfstandig en met kwaliteit van leven thuis te kunnen laten wonen is beweging erg belangrijk. Tijdens de ontmoetingsmomenten in het Odensehuis Sneek zijn wij begonnen met een wandelgroep. Wandelen is een laagdrempelige manier om extra beweging en structuur aan te brengen in het dagelijks leven. De buurtsportcoach heeft om de week een wandelgroep begeleid en tijdens het wandelen zijn korte fysieke en cognitieve beweegtussendoortjes ingezet. Vrijwilligers zijn betrokken om mee te lopen, zodat zij de begeleiding konden overnemen. Zo hebben we ervoor gezorgd dat deze activiteit blijft doorgaan en dat deelnemers zich veilig en gesteund voelen. Sociaal Collectief heeft er mede voor gezorgd dat er een vaste groep van vier mensen met dementie het hele jaar heeft meegedaan, soms aangevuld met andere kwetsbare inwoners. 335 Algemene informatie over de Fittest Senioren 41 40

SÛN ÂLDER WURDE We hebben in IJlst samen met lokale partners onderzocht hoe we senioren meer kunnen laten bewegen én bewuster kunnen maken van een gezonde leefstijl. Na een behoeftepeiling en gesprekken met de huisartsenpraktijk, POH’ers, Fysiowymbrits, de Thuiszorg en Sociaal Collectief is gekozen voor een pilot van acht weken, waarin elke bijeenkomst startte met een spreker over onderwerpen zoals valpreventie, alzheimer, voeding en medicatiegebruik. Daarna volgde een kop koffie en een beweeguur in de gymzaal onder begeleiding van de buurtsportcoach. Door uitgebreide promotie meldden 25 mensen zich aan en groeide het enthousiasme zo sterk dat de beweeglessen nu wekelijks doorgaan met een vaste groep van ongeveer vijftien deelnemers. Fysiowymbrits onderzoekt of zij dit structurele aanbod kunnen overnemen, zodat het initiatief duurzaam blijft en senioren uit IJlst en omstreken blijven sporten in een gezellige en vertrouwde setting. Artikel in Groot Sneek VAN DE DEELNEMERS VINDT DE BEWEEGLESSEN LEUK ÉN VINDT HET KOFFIEMOMENT GEZELLIG EN WAARDEVOL 100% Ik zou eerst niet gaan, maar ben blij dat ik me toch heb aangemeld. Ik vind het leuk en voel me welkom in deze groep. Hermien, deelneemster Senioren 43 42

IEDEREEN DOET MEE Aangepast sporten Sporten en bewegen is voor iedereen. Toch ervaren mensen met een beperking of chronische aandoening nog te vaak drempels om volwaardig mee te doen. Daarom werken we aan een toegankelijk en passend sportaanbod, samen met gemeenten, clubs en zorgpartners. Sport en bewegen versterken de zelfredzaamheid, bevorderen gezondheid en vergroten het gevoel van erbij horen. Zo maken we samen sporten écht inclusief. VERENIGINGEN HEBBEN WE GEHOLPEN OM BEWEEGAANBOD OP TE ZETTEN OF TE BEHOUDEN 3 KEER GINGEN WIJ OP EEN CLUBAVOND MET SPORTCLUBS IN GESPREK OVER AANGEPAST SPORTEN EN INCLUSIE 2 VOLWASSENEN MET EEN LICHT VERSTANDELIJKE BEPERKING SPORTEN NU WEKELIJKS IN HUN EIGEN WIJK 18 PASSEND SPORT- EN BEWEEGAANBOD In onze gemeente willen we dat iedereen kan meedoen, ook inwoners met een beperking. Daarom hebben we sportaanbieders geholpen om hun aanbod en locaties toegankelijker te maken. Soms gaat het om kleine aanpassingen, maar met groot effect. We zijn in gesprek gegaan tijdens verenigingsavonden en hebben samen gekeken naar mogelijkheden. Daarnaast hebben we ondersteuning geboden bij het opzetten van een beweeggroep voor volwassenen met een licht verstandelijke beperking. Dit alles doen we samen met sportverenigingen, NOC*NSF en Stichting Fit in Fryslân, die ieder hun kennis en netwerk hebben ingebracht om het aanbod inclusiever te maken. Brochure sportaanbod jeugd met beperking Aangepast sporten geeft iedereen de kans om mee te doen, gezond te blijven en erbij te horen. Iedereen in Friesland willen wij de mogelijkheid bieden om in beweging te komen! Niels Krijnen, Sport Fryslân Aangepast sporten 45 44

SPORTDAG SPECIAAL ONDERWIJS Voor kinderen in het speciaal onderwijs is het vaak lastig om passend sportaanbod te vinden. Daarom hebben we twee sportdagen georganiseerd voor alle leerlingen van het speciaal basisonderwijs. De onder- en midden-bouw kon kennismaken met sporten cultuuraanbieders uit onze gemeente, terwijl de bovenbouw en het voortgezet onderwijs meedeed aan de Adventuretrail: een avontuurlijke route door de natuur, over slootjes, door weilanden en over het sportpark Schuttersveld, met onderweg uitdagende opdrachten van lokale sportclubs. Dit deden we samen met alle speciaal onderwijs scholen, sportclubs, cultuuraanbieders, Cool Súdwest, GGD, Elsinga Creative Moves, Firda CIOS, de ALO en vele vrijwilligers. VAN DE LEERLINGEN VAN SPECIAAL BASIS EN VOORTGEZET ONDERWIJS ONTDEKTEN GEMEENTELIJK SPORTAANBOD TIJDENS DE SPORTDAG 100% Bericht website OBW Sneek Voor onze jeugd is het lastig om dicht bij huis beweegaanbod te vinden. Ze hebben veel minder opties. De sportdagen organiseren we samen met sportclubs en buurtsportcoaches. Dat helpt deze kinderen in hun zoektocht. Oscar Elsinga, Creative Moves DEELNAME REGULIER EVENEMENT/ACTIVITEIT We willen in onze gemeente een inclusieve samenleving stimuleren. Daarom hebben we samen met de organisatie van De 4 mijl van Sneek gewerkt aan een inclusiever evenement. Ook binnen ons eigen aanbod hebben we stappen gezet: het project Simmer yn Súdwest bood deze zomer meer activiteiten voor mensen met een beperking en onze naschoolse activiteiten waren toegankelijker voor kinderen met een beperking. Especial Care organiseerde activiteiten binnen Simmer yn Súdwest en De 4 mijl van Sneek werkt met ons mee om hun evenement beter aan te laten sluiten bij sporters met een beperking. Zo maken we samen sporten voor iedereen mogelijk. SPORTMIX SPECIAAL ONDERWIJS Voor veel kinderen in het speciaal onderwijs is het lastig om mee te doen aan regulier sportaanbod. Daarom hebben we naschoolse activiteiten opgezet op de speciaal onderwijs scholen in Sneek. Wekelijks organiseren buurtsportcoaches een gevarieerd programma in de gymzaal en op het schoolplein. Het resultaat? Twee keer per week volle groepen waarin kinderen bewegen, nieuwe sporten ontdekken en op een ontspannen manier contact maken. Dankzij de samenwerking met De Piet Bakkerschool, Sinne en Wetterwille bereiken we de juiste kinderen en houden we ouders betrokken. Elsinga Creative Moves hielp ons bij het opzetten van de activiteiten en bracht ons in contact met de scholen. Deze activiteit biedt onze kinderen ook eens de kans om, net als hun broertjes en zusjes, lid te zijn van een beweeggroep. Maar dan in een vertrouwde en passende omgeving. De kinderen gaan met een glimlach weer naar huis. Dat vind ik zo belangrijk. Miriam, Leerkracht Speciaal onderwijs Aangepast sporten 47 46

INDIVIDUELE HULPVRAGEN Geen persoon en geen beperking is hetzelfde, daarom helpen we inwoners en professionals bij het vinden van passend sportaanbod. We investeren in een sterk netwerk door aanwezig te zijn bij evenementen en activiteiten en brengen onze ondersteuning onder de aandacht. Zodra een hulpvraag duidelijk is, zoeken we contact met de juiste sportclub en zorgen we dat iemand terechtkomt op een plek die aansluit bij zijn of haar behoefte. Dit jaar hebben we tien inwoners met uiteenlopende uitdagingen geholpen. Samen met de beleidsmedewerker Inclusie en Diversiteit, het gebiedsteam en andere professionals bereiken we de doelgroep, terwijl sportclubs meedenken over hoe zij deelname mogelijk maken. INWONERS MET EEN BEPERKING VONDEN MET ONS PASSEND AANBOD IN DE BUURT AANBIEDERS MET PASSEND AANBOD MAAKTEN WE ZICHTBAAR BIJ ONZE INWONERS MENSEN WAREN AANWEZIG BIJ ONZE CLUBAVOND OVER HET THEMA SPORT EN INCLUSIE 60 22 KINDEREN VAN SPECIAAL ONDERWIJS ONTDEKTEN WATERSPORT IN ZWEMBAD VITALOO 150 10 DE MAAND VAN AANGEPAST SPORTEN Súdwest-Fryslân is een uitgestrekte gemeente met veel kleine kernen, waardoor het beweegaanbod in de buurt vaak beperkt is. Voor mensen met een beperking is die uitdaging nog groter. Daarom hebben we in de Maand van Aangepast Sporten het bestaande aanbod extra zichtbaar gemaakt. We brachten alle mogelijkheden samen in een brochure en deelden die op alle speciaal onderwijs scholen. Op sociale media zetten we aanbieders in de spotlight. Daarnaast organiseerden we een bijeenkomst voor sportclubs om hen bewust te maken van de uitdagingen van deze doelgroep. Dit deden we samen met de beleidsmedewerker Inclusie en Diversiteit, NOC*NSF, COC, Tumba en RSG Magister. Inspirerende bijeenkomst Inclusief sporten Hoe wij netwerken: artikel + video Het was lastig om een geschikte plek te vinden om te kunnen paardrijden. Er was ook niet zoveel in de buurt. Samen met de buurtsportcoach en mijn moeder heb ik een fijne plek gevonden waar ik nu twee keer per maand met de WMO-taxi heen kan. Reja, 34 jaar Op de bijeenkomst Sport en Inclusie, heb ik connecties gemaakt met mensen die mij kunnen helpen mijn doel te bereiken: een sportevenement voor mensen met een beperking Marlies Terpstra, Tafeltennisclub YOS Aangepast sporten 49 48

VITALE CLUBS, EEN STERKE MIENSKIP Clubondersteuning Sportverenigingen zijn in Fryslân onmisbaar voor gezondheid, leefbaarheid en sociale verbinding, maar staan onder druk door dalende ledenaantallen, een tekort aan vrijwilligers, vergrijzing en stijgende kosten. Besturen ervaren regeldruk en hebben behoefte aan ondersteuning bij diverse thema's. Om die reden bouwt Sport Fryslân aan een provinciaal netwerk van lokaal gewortelde clubondersteuners die als eerste aanspreekpunt fungeren en maatwerk bieden op thema’s als sociale veiligheid, basis op orde, werving, inclusiviteit, vitaliteit en samenwerking. CURSUSSEN, OPLEIDINGEN EN MASTERCLASSES Veel sportverenigingen staan voor de uitdaging om vrijwilligers en leden betrokken te houden en nieuwe mensen te binden. Met onze cursus vrijwilligerswerving en -behoud en de Masterclass Ledenbinding ondersteunden wij verenigingen bij het ontwikkelen van een gerichte en duurzame aanpak, passend bij de eigen clubcultuur. Tijdens interactieve bijeenkomsten kregen deelnemers inzicht in wat vrijwilligers en leden motiveert en leerden zij hier effectief op in te spelen. Tussen de sessies door werkten zij aan praktische opdrachten en een concreet plan op maat voor hun eigen vereniging. In totaal namen ruim 60 verenigingen deel, waarvan 21 clubs uit Súdwest. Zij gingen naar huis met duidelijke handvatten en actiepunten om vrijwilligers en leden structureel beter te werven, te behouden en te binden. De trajecten zorgden voor meer bewustwording en droegen bij aan sterkere, toekomstbestendige sportverenigingen. Een sterke vereniging draait op betrokken vrijwilligers en leden. In 2025 was binnen dit thema zichtbaar hoe wij clubs ondersteunde bij het versterken van clubcultuur, vrijwilligersbetrokkenheid en onderlinge verbinding. Met gerichte begeleiding en activiteiten is gewerkt aan verenigingen die beter zijn toegerust voor de toekomst en waar mensen zich blijvend betrokken voelen. THEMA: SAMEN VERENIGEN BIJEENKOMST WATERSPORTVERENIGINGEN Om de Friese watersportclubs te inspireren en de onderlinge samenwerking te versterken, organiseerden we vanuit Sport Fryslân op 11 februari een speciale bijeenkomst in Heeg. We praatten de verenigingen bij over actuele ontwikkelingen en verkenden gezamenlijk kansen om meer jeugd enthousiast te maken voor de watersport. Tijdens de sessie hebben we initiatieven zoals Optimist on Tour en de Fryske Sportmaand gepresenteerd en werd het platform YnBeweging toegelicht. In totaal gingen vijftien deelnemende clubs naar huis met frisse inzichten en concrete ideeën voor samenwerking. Deze ontmoeting heeft de onderlinge verbinding tussen de clubs vergroot en maakte duidelijk hoe gezamenlijke plannen het lokale sportaanbod in onze provincie kunnen verrijken. Clubondersteuning 51 50

RkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=